MiCA-test begint nu AMLA migratierisico’s bij crypto ziet

MiCA kreeg op 1 juli zijn harde knip. AMLA en ESMA kijken nu naar migraties, opnames en toezichtsgaten bij cryptoaanbieders.

Dat is de echte test na de overgangsperiode. Niet of het regelboek bestaat, maar of Europa grip houdt wanneer klanten, tegoeden en risicopartijen gaan bewegen.

Volgens de ESMA-verklaring over het einde van de MiCA-overgangsperiode moeten niet-vergunde CASP’s hun EU-activiteiten ordelijk afbouwen. Nieuwe klanten aannemen, accounts openen en marketing richting EU-klanten moeten stoppen.

Een CASP is een cryptoaanbieder onder MiCA. Denk aan een beurs, broker of partij die crypto voor klanten bewaart.

De parlementaire briefing voor de hoorzitting met AMLA-voorzitter Bruna Szego zet de spanning scherp neer. Sinds 1 juli moeten cryptobedrijven een MiCA-vergunning hebben, onder een beperkt notificatieregime vallen, of stoppen met de dienst.

Maar MiCA maakt geen Europese supertoezichthouder voor crypto. Vergunningverlening en dagelijks toezicht blijven voor de meeste aanbieders bij nationale autoriteiten.

Daar wringt het. Een bedrijf kan in één lidstaat toestemming krijgen en daarna via het Europese paspoort klanten in andere landen bedienen.

Als de eerste controle zwak is, reist het risico mee.

ESMA geeft niet-vergunde partijen weinig ruimte. Ze mogen alleen nog handelingen doen die nodig zijn om posities te sluiten, crypto over te dragen of klanten netjes weg te begeleiden.

Bij een overstap naar een vergunde partij moet de nieuwe aanbieder alle checks opnieuw doen. Dat betekent klantonderzoek, sanctiescreening en controles tegen witwassen.

Voor gebruikers klinkt dat als papierwerk. In de praktijk kan het leiden tot wachttijden, extra documenten en vertraagde opnames.

ESMA zegt ook dat klanten van niet-vergunde aanbieders geen MiCA-bescherming hebben. Zij moeten controleren of hun aanbieder in het ESMA-register staat en snel handelen als dat niet zo is.

Een gevoelig punt is reverse solicitation. Dat betekent dat een klant volledig op eigen initiatief bij een aanbieder aanklopt.

Niet-EU-aanbieders mogen dat niet gebruiken als sluiproute om toch Europese klanten te benaderen. ESMA noemt het regime smal en waarschuwt dat het ook in zakelijke relaties geldt.

Dat wordt lastig te bewijzen. Websites, apps en socialmediakanalen stoppen niet automatisch bij een grens.

Daarom kijkt Europa nu niet alleen naar wie een vergunning heeft. De vraag wordt ook wie feitelijk klanten bedient, wie bewaart en wie de transactie uitvoert.

De AMLA-briefing noemt het probleem direct. MiCA-autoriteiten, witwastoezichthouders, FIU’s, ESMA, EBA en AMLA kunnen elk een ander stuk informatie hebben over dezelfde aanbieder.

Dat is gevaarlijk bij grensoverschrijdende blockchain-diensten. Geldstromen, klantklachten en verdachte transacties kunnen in verschillende landen opduiken.

De briefing verwijst ook naar eerdere EBA-lessen. Sommige partijen met zwakke controles zouden eerder via lidstaten met lichtere praktijken toegang hebben gezocht. In bepaalde gevallen kregen zelfs risicopartijen met openstaande AML-bevindingen toch een MiCA-autorisatie.

Een MiCA-vergunning is dus geen schoonheidsstempel voor elk witwasrisico.

AMLA ziet crypto als vroege prioriteit. De autoriteit wil de CASP-sector strategisch analyseren, thematisch onderzoek doen en een netwerk van FIU-experts rond crypto-assets opzetten.

Maar de harde directe supervisie start pas in 2028 voor geselecteerde hoogrisicopartijen. De selectie begint volgens de briefing in 2027.

Tot die tijd hangt veel af van nationale toezichthouders en informatie-uitwisseling. Dat is precies de kwetsbare fase.

Voor Nederlandse en Belgische gebruikers is dit geen Brussels randverhaal. Wie nog bij een partij zat zonder MiCA-vergunning, kan te maken krijgen met beperkingen, extra controles of de noodzaak om geld te verplaatsen.

Ook vergunde partijen krijgen druk. Zij moeten nieuwe klanten opvangen, maar mogen niet snijden in klantonderzoek.

Dat raakt vooral actieve handelaren, gebruikers van stablecoins en mensen die vermogen naar een eigen wallet willen sturen.

MiCA sluit het oude overgangsregime af. De stresstest begint nu pas.

Europa moet bewijzen dat één regelboek ook werkt wanneer aanbieders verdwijnen, klanten verhuizen en verdachte geldstromen niet netjes bij één toezichthouder blijven liggen.