Box 3-chaos raakt crypto: belasting over winst zonder verkoop blijft onzeker
Een Bitcoin-rally zonder één munt te verkopen kan onder het huidige box 3-wetsvoorstel tóch een belastingrekening opleveren. Precies die regel staat nu opnieuw politiek ter discussie.
VVD, D66 en CDA willen de behandeling van het nieuwe box 3-stelsel volgens uitgelekte Prinsjesdagstukken voorlopig vertragen. Daarmee wordt ook onzeker of de geplande invoering op 1 januari 2028 nog haalbaar is.
Onder huidig voorstel telt papieren cryptowinst mee
De politieke strijd draait om een fundamentele keuze.
Bij een vermogensaanwasbelasting wordt ieder jaar gekeken hoeveel een belegging werkelijk in waarde is gestegen of gedaald.
Verkoop is daarvoor niet nodig.
Stijgt een crypt portefeuille bijvoorbeeld van €50.000 naar €80.000 zonder dat de eigenaar verkoopt, dan kan die waardestijging onder zo'n systeem onderdeel worden van het belastbare rendement.
Het huidige wetsvoorstel voor werkelijk rendement gebruikt vermogensaanwas als hoofdregel.
Crypto krijgt daarin geen aparte uitzondering.
Pas betalen bij verkoop is het alternatief
Een vermogenswinstbelasting werkt anders.
Daar wordt de koerswinst pas belast wanneer de belegger die daadwerkelijk realiseert, bijvoorbeeld door te verkopen.
Daalt Bitcoin na een sterke stijging weer voordat de eigenaar verkoopt, dan is er onder zo'n systeem niet eerst belasting afgerekend over de eerdere papieren piek.
VVD en CDA waren al langer kritisch op jaarlijkse belasting over ongerealiseerde winst.
Volgens de nieuwste berichtgeving willen de coalitiepartijen nu verder onderzoeken of box 3 volledig richting vermogenswinstbelasting kan bewegen.
Hoe dat systeem eruit moet zien, is nog niet besloten.
2028 stond juist al onder tijdsdruk
Het oorspronkelijke plan ligt al in de Eerste Kamer.
De Tweede Kamer nam de Wet werkelijk rendement box 3 op 12 februari 2026 aan.
De Rijksoverheid noemt 1 januari 2028 officieel nog steeds als beoogde startdatum.
Maar de politieke steun voor de huidige vorm is afgezwakt.
Als de Eerste Kamer de behandeling verder uitstelt en het systeem fundamenteel moet worden herbouwd, komt die datum opnieuw onder druk.
Een volledige vermogenswinstbelasting kan volgens eerdere ambtelijke ramingen bovendien niet snel worden ingevoerd. De beperkte ICT-capaciteit van de Belastingdienst speelt daarbij een grote rol.
Crypto zit vandaag al gewoon in box 3
Voor cryptobezitters verandert door de politieke ruzie vandaag niets aan de aangifteplicht.
De Belastingdienst behandelt crypto als vermogen in box 3.
Voor 2026 gebruikt de fiscus voor crypto onder de standaardberekening een fictief rendement van 6,00%.
Daarover geldt een belastingtarief van 36%.
Dat betekent dus niet dat de Belastingdienst vandaag iedere gerealiseerde Bitcoin- of Ethereumwinst afzonderlijk belast.
Het huidige systeem rekent in beginsel met een verondersteld rendement.
Maar het huidige systeem is niet meer puur fictief
Sinds de uitspraken van de Hoge Raad is daar een belangrijke route naast gekomen.
Wie kan aantonen dat het werkelijke rendement over het volledige box 3-vermogen lager was dan het forfaitaire rendement, kan de tegenbewijsregeling gebruiken.
Bij crypto omschrijft de Belastingdienst het werkelijke rendement als de daadwerkelijke waardestijging of waardedaling.
Daarbij kunnen ook koersbewegingen meetellen zonder verkoop.
Dat maakt de situatie opvallend.
Papieren cryptowinst is nog niet standaard de grondslag waarop iedereen jaarlijks wordt afgerekend, maar ongerealiseerde waardeveranderingen spelen in de huidige tegenbewijsregels al wel een rol.
Je kunt niet alleen je slechte cryptojaar kiezen
Die tegenbewijsregeling werkt bovendien voor het gehele box 3-vermogen.
Een belegger kan niet uitsluitend het slechte rendement van één cryptomunt opvoeren en tegelijk gunstige resultaten elders buiten de berekening houden.
Spaargeld, beleggingen, crypto en andere relevante bezittingen moeten samen worden bekeken.
De regeling is vooral bedoeld om te voorkomen dat iemand meer belasting betaalt dan op basis van zijn werkelijke totale rendement gerechtvaardigd is.
Is het werkelijke rendement juist hoger dan het forfait, dan leidt tegenbewijs niet tot een extra heffing boven het forfait.
Waarom crypto extra gevoelig is voor vermogensaanwas
Voor cryptobeleggers kan jaarlijkse waardering hard aankomen.
Een munt kan in december op €100.000 staan en enkele maanden later veel lager handelen.
Onder een vermogensaanwasbelasting wordt ieder belastingjaar afzonderlijk bekeken.
Een sterke ongerealiseerde stijging in het ene jaar kan daardoor belasting opleveren, terwijl een koersverlies pas in een later jaar ontstaat.
Het huidige wetsvoorstel bevat wel verliesverrekening voor toekomstige box 3-jaren.
Maar dat lost een liquiditeitsprobleem niet volledig op.
De belasting zelf moet immers betaald kunnen worden, ook wanneer de belegger zijn coins niet heeft verkocht.
Volledige vermogenswinstbelasting lost één probleem op en creëert een ander
Belasten bij verkoop voorkomt die situatie.
Daar staat een ander probleem tegenover.
Een belegger die jarenlang niet verkoopt, kan de belastingheffing eveneens jarenlang vooruit schuiven.
Dat zogenaamde lock-in-effect is een van de redenen waarom eerdere kabinetten voor vermogensaanwas als hoofdregel kozen.
Voor de overheid speelt daarnaast geld.
Volgens de uitgelekte begrotingsstukken kost langer doorgaan met het huidige overgangsstelsel de schatkist ruim €2 miljard per jaar ten opzichte van de eerdere planning.
Een overstap naar een volledige vermogenswinstbelasting zou tijdens de overgang nog veel grotere budgettaire gevolgen kunnen hebben.
Bitcoin ruilen voor ether wordt straks fiscaal interessant
Bij een uiteindelijk vermogenswinststelsel wordt één definitie voor cryptobeleggers bijzonder belangrijk: wat geldt precies als realisatie?
Alleen verkoop naar euro's?
Of ook het omwisselen van Ethereum naar Bitcoin?
En wat gebeurt er wanneer crypto wordt gebruikt om goederen te kopen, als onderpand in DeFi wordt gestort of naar een andere juridische eigenaar verhuist?
Die details zijn nog niet vastgesteld voor een nieuw volledig vermogenswinstmodel.
Juist bij crypto zijn ze bepalend.
Een belegger kan honderden transacties uitvoeren zonder ooit terug naar euro's te gaan.
De fiscus krijgt vanaf dit jaar veel meer cryptodata
Los van box 3 is er al een andere verandering ingegaan.
Onder DAC8 en CARF moeten rapporterende cryptodienstverleners sinds 1 januari 2026 klant- en transactiegegevens verzamelen.
De Belastingdienst legt uit dat Nederlandse rapporterende aanbieders de gegevens over 2026 uiterlijk op 31 januari 2027 moeten aanleveren.
Daaronder vallen identificerende klantgegevens en onder meer omwisselingen tussen crypto en fiat of tussen verschillende cryptoassets.
Daarna kunnen belastingdiensten gegevens internationaal met elkaar uitwisselen.
Self-custody verdwijnt daarmee niet uit beeld
DAC8 betekent niet dat iedere persoonlijke wallet rechtstreeks automatisch rapporteert aan de Belastingdienst.
Een self-custody wallet zonder rapporterende dienstverlener heeft geen centrale onderneming die jaarlijks gegevens aanlevert.
Maar transacties via een rapporterende exchange kunnen wel zichtbaar worden.
Dat maakt het voor de fiscus makkelijker om verschillen tussen bekende cryptotransacties en belastingaangiften te onderzoeken.
DAC8 verandert daarbij niet welke belasting iemand verschuldigd is.
Het verandert vooral hoeveel informatie belastingdiensten kunnen ontvangen.
Administratie wordt belangrijker dan ooit
Daarom hoeven cryptobeleggers niet op de politieke uitkomst te wachten om iets praktisch te doen.
Aankoopwaarden, verkopen, swaps en jaarstanden moeten reconstrueerbaar zijn.
Ook transfers tussen eigen wallets verdienen duidelijke registratie, juist omdat zo'n verplaatsing economisch iets anders is dan een verkoop.
Bij meerdere exchanges en self-custodyadressen wordt dat snel lastig.
Een toekomstig vermogenswinstsysteem vraagt historische aankoopprijzen.
Een vermogensaanwassysteem vraagt betrouwbare jaarwaarderingen.
Welke politieke route Nederland ook kiest, slechte administratie wordt in beide gevallen een probleem.
De echte box 3-vraag is opnieuw open
Voor cryptobezitters ligt er daardoor nog geen nieuwe belastingregel klaar.
Onder het wetsvoorstel dat nu in de Eerste Kamer ligt zou jaarlijkse, ook ongerealiseerde cryptowinst in beginsel worden belast.
De coalitie lijkt juist van dat uitgangspunt weg te willen en richting belasting bij realisatie te bewegen.
Officieel staat 2028 nog op de kalender.
Politiek is die datum veel minder stevig dan enkele maanden geleden.
De paradox wordt daarmee scherp: de Belastingdienst krijgt vanaf 2027 veel meer gegevens over cryptotransacties, terwijl Den Haag nog altijd niet definitief weet wanneer en hoe de winst op die crypto straks moet worden belast.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
