Nederlander krijgt 42 maanden cel na bankhelpdeskfraude met bitcoin- en ethersporen
€192.700 verdween van twee slachtoffers rechtstreeks naar Bitpanda. Een deel daarvan werd omgezet in bitcoin en ether, waarna onderzoekers de transacties verder naar andere wallets volgden.
De Rechtbank Limburg veroordeelde op 15 oktober een man tot 42 maanden gevangenisstraf voor zijn aandeel in grootschalige bankhelpdeskfraude. Het cryptospoor vormt daarbij onderdeel van het bewijs.
Slachtoffers dachten hun bank te helpen
De fraude draaide om vertrouwen.
Slachtoffers werden gebeld door mensen die zich voordeden als bankmedewerkers. Zij kregen te horen dat hun rekening gevaar liep en dat snel handelen nodig was.
De daders beschikten over zogenoemde leadlijsten met persoonsgegevens. Daardoor konden telefoongesprekken geloofwaardiger worden gemaakt.
Bij sommige slachtoffers werd AnyDesk gebruikt. Met zulke software kan iemand op afstand meekijken of een computer bedienen.
Ook kwamen personen bij slachtoffers thuis om bankpassen of andere spullen op te halen.
De slachtoffers dachten fraude te voorkomen. In werkelijkheid kregen de daders juist toegang tot hun geld.
Rechtbank ziet professionele operatie
De rechtbank beschrijft de fraude als grootschalig en professioneel georganiseerd.
De groep werkte onder meer vanuit vakantiehuisjes die als callcenters waren ingericht. Bellers werden volgens het vonnis mede geselecteerd vanwege ervaring met callcenterwerk.
In het bredere onderzoek werden 156 slachtoffers geïdentificeerd met een totale schade van ongeveer €1,6 miljoen.
De tenlastelegging zelf omvatte een kleiner aantal slachtoffers. De €1,6 miljoen moet daarom niet worden gelezen als een bedrag waarvoor deze verdachte persoonlijk alleen is veroordeeld of aansprakelijk is gesteld.
Verdachte beheerde systeem voor gespoofte telefoonnummers
De rechtbank ziet de bijdrage van de verdachte als zwaar genoeg voor medeplegen.
Op zijn telefoon werd informatie gevonden over een account waarmee telefoonnummers konden worden gespoofd. Daardoor kon het voor een slachtoffer lijken alsof daadwerkelijk de bank belde.
Het account was volgens het vonnis door de verdachte aangemaakt. De rechtbank concludeerde ook dat hij het beheerde en ervoor betaalde.
Daarnaast bevatte zijn apparatuur leadlijsten, communicatie en ander materiaal dat volgens de rechtbank bij de gezamenlijke uitvoering hoorde.
Dat maakt hem niet automatisch de leider van de volledige groep.
Het oordeel is smaller: zijn bijdrage was volgens de rechtbank van voldoende gewicht om hem als medepleger verantwoordelijk te houden.
€192.700 ging rechtstreeks naar Bitpanda
Voor CryptoBenelux is vooral het financiële spoor opvallend.
Uit de bewijsstukken blijkt dat van twee aangevers binnen het onderzoek samen €192.700 rechtstreeks vanaf hun bankrekeningen naar cryptodienstverlener Bitpanda werd overgemaakt.
Van dat bedrag werd onder meer ongeveer 1,1707 Bitcoin gekocht voor €44.000.
Daarnaast werd ongeveer 22,55 Ethereum gekocht voor €63.000.
Die €44.000 en €63.000 zijn onderdelen van de €192.700.
Ze mogen dus niet boven op het totaal worden geteld.
Recherche volgt bitcoin verder naar onderzochte wallet
Daar stopte het onderzoek niet.
De 1,1707 BTC werd naar een bitcoinadres gestuurd. Vanaf dat adres ging op 13 september 2022 ongeveer 0,3742 BTC verder naar een wallet die rechercheurs onderzochten.
Op een telefoon van de verdachte werd volgens het vonnis een mnemonic phrase aangetroffen.
Zo'n herstelzin kan toegang geven tot een wallet.
Rechercheurs onderzochten vervolgens de historische transacties van de bijbehorende wallet.
Daar vonden tussen juli 2022 en maart 2023 in totaal 115 transacties plaats. Volgens het proces-verbaal werd voor ongeveer €105.000 aan crypto ontvangen en verstuurd.
Dat bedrag is niet automatisch volledig bewezen fraudeopbrengst.
Het zegt in eerste instantie hoeveel activiteit onderzoekers binnen die wallet zagen.
Ook etherroute kwam bij dezelfde wallet uit
Een vergelijkbare route verscheen bij ether.
Van de €192.700 die naar Bitpanda ging, werd volgens het vonnis voor €63.000 ongeveer 22,55 ETH gekocht.
Die crypto ging naar een afzonderlijk adres.
Vanaf dat adres werd tussen 18 en 26 juli 2022 ongeveer 9,27 ETH doorgestuurd naar de onderzochte wallet.
Dat is precies waar blockchainanalyse nuttig wordt.
Bankgegevens kunnen laten zien dat euro's naar een cryptodienstverlener vertrekken. Gegevens van een dienstverlener en openbare blockchaintransacties kunnen vervolgens helpen reconstrueren waar de aangekochte munten daarna heen gingen.
Maar iedere volgende stap moet afzonderlijk worden bewezen.
Alle transacties van een wallet simpelweg als crimineel geld bestempelen gaat te ver.
Publieke blockchain maakt geldspoor niet automatisch eenvoudig
Bitcoin en ether worden soms beschreven alsof transacties volledig anoniem verdwijnen.
Dat is te simpel.
Op publieke blockchains blijven transacties zichtbaar. Adressen tonen alleen niet vanzelf welke natuurlijke persoon erachter zit.
Rechercheurs moeten daarom verschillende bronnen combineren.
Denk aan bankoverschrijvingen, informatie van handelsplatformen, telefoongegevens, aangetroffen herstelzinnen en transacties op de blockchain.
In deze zaak konden onderzoekers zo delen van het spoor vanaf slachtofferrekening tot cryptowallet reconstrueren.
Crypto was niet het misdrijf waarvoor 42 maanden werd opgelegd
Die nuance is belangrijk.
De verdachte is onder meer veroordeeld voor het meermaals medeplegen van bankhelpdeskfraude, computervredebreuk, een poging tot bankhelpdeskfraude en het gezamenlijk voorhanden hebben of overdragen van gegevens die voor dergelijke fraude waren bestemd.
De cryptotransacties verschijnen in het bewijs rond de geldstromen en de verbinding met de onderzochte wallet.
Het vonnis veroordeelt de man niet afzonderlijk omdat hij bitcoin of ether bezat.
Crypto was hier een route waarlangs een deel van het geld bewoog.
OM eiste zes jaar cel
Het Openbaar Ministerie wilde een gevangenisstraf van zes jaar.
De rechtbank koos uiteindelijk voor 42 maanden, met aftrek van het voorarrest.
Een belangrijke factor was de duur van de strafprocedure.
Volgens de rechtbank was de redelijke termijn voor behandeling van de zaak met negentien maanden overschreden. Die vertraging kon niet aan de verdediging worden verweten.
De rechtbank vond zes jaar mede gezien de ouderdom van de zaak niet passend.
Ook woog mee dat de verdachte nog langdurig met toegewezen schadevergoedingen te maken krijgt.
Banken en slachtoffers krijgen schade toegewezen
Meerdere slachtoffers dienden schadevorderingen in.
Ook banken hadden claims nadat zij klanten eerder uit coulance hadden gecompenseerd.
De rechtbank wees verschillende van die vorderingen geheel of gedeeltelijk toe. Voor diverse bedragen is de verdachte samen met mededaders hoofdelijk aansprakelijk.
Dat betekent dat een slachtoffer het toegewezen bedrag niet dubbel kan innen, maar dat meerdere verantwoordelijke daders voor dezelfde schade kunnen worden aangesproken.
De financiële gevolgen stoppen voor de veroordeelde dus niet bij zijn gevangenisstraf.
De blockchain werd hier juist onderdeel van het spoor
De zaak laat uiteindelijk iets anders zien dan het cliché dat crypto geld onzichtbaar maakt.
Een deel van het gestolen bankgeld werd omgezet in bitcoin en ether. Onderzoekers konden daarna concrete transacties tussen adressen terugvinden en combineren met gegevens op in beslag genomen apparaten.
Dat maakt blockchaintransacties niet vanzelf bewijs van criminaliteit.
Maar zodra bankgegevens, apparaten en walletgegevens op elkaar aansluiten, kan een openbaar transactiespoor juist informatie bewaren die jaren later nog onderzocht kan worden.
In deze zaak liep dat spoor vanaf slachtofferrekeningen via Bitpanda tot diep in de bewijsstukken van een veroordeling tot 42 maanden cel.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
