Tweede Kamer verwerpt extra cryptozorgplicht na vergelijking met gokken

De Tweede Kamer heeft een voorstel voor een zwaardere zorgplicht bij crypto verworpen. SP-Kamerlid Sarah Dobbe wilde cryptodienstverleners op dit punt dichter bij gokbedrijven brengen, maar kreeg daarvoor op 29 september geen meerderheid.

De stemming verandert niets aan MiCA. Cryptoplatformen vallen al onder Europese klantbescherming en toezicht van onder meer de AFM en DNB.

Het verschil zit in wat Dobbe daar bovenop wilde zetten.

Haar motie vroeg de regering zich in te zetten voor een zorgplicht voor cryptodienstverleners die vergelijkbaar is met die van gokbedrijven. De Tweede Kamer registreerde het voorstel op 29 september als verworpen.

De motie werd niet ingediend tijdens een debat over financiële markten, maar tijdens het tweeminutendebat Kansspelen van 23 september.

Dobbe verwees daarbij naar overeenkomsten tussen gokken en beleggen in crypto. Ook stelde zij dat verschillen in bescherming ertoe kunnen leiden dat mensen verschuiven van gokken naar cryptohandel.

Die gedachte komt uit het onderzoek Risico's van crypto, dat Centerdata in opdracht van het ministerie van Financiën uitvoerde.

Uit dat onderzoek bleek dat cryptobezitters over het algemeen niet risicovoller handelen dan traditionele beleggers. Wel zag Centerdata bij een kleinere groep gedrag dat overeenkomsten vertoont met gokken.

Zo meldde ongeveer één op de tien deelnemers dat zij soms meer tijd of aandacht aan crypto besteedden dan gepland. Bij 8% kwam zogenoemd loss chasing voor: blijven handelen om eerdere verliezen terug te verdienen.

Dat onderscheid is belangrijk.

Het onderzoek stelt niet dat cryptohandel hetzelfde is als gokken. Het wijst op gedragsmatige overeenkomsten bij een deel van de gebruikers en op mogelijke risico's voor een kleinere groep.

Ook het oordeel van het kabinet verdient nuance.

Staatssecretaris Van Bruggen gaf de motie tijdens het debat niet het oordeel “ontraden”. Zij noemde het voorstel ontijdig.

De reden was vooral bestuurlijk. Regels voor crypto vallen volgens haar onder de verantwoordelijkheid van Financiën en niet onder haar kansspelportefeuille.

“Dat is ook het verkeerde loket.”

Van Bruggen zegde vervolgens toe de kwestie onder de aandacht van haar collega bij Financiën te brengen.

De uiteindelijke Kamerstemming was wel helder. De motie kreeg geen meerderheid en werd op 29 september verworpen.

Daarmee ligt er vanuit deze motie geen opdracht aan het kabinet om een kansspelachtige zorgplicht voor cryptobedrijven uit te werken.

De formulering dat cryptobedrijven helemaal geen zorgplicht kennen, vraagt eveneens om precisie.

Onder MiCA moeten aanbieders van cryptodiensten eerlijk, billijk en professioneel handelen in het belang van hun klanten. Artikel 66 verplicht hen daarnaast om informatie duidelijk en niet-misleidend te presenteren en klanten voor de risico's van cryptotransacties te waarschuwen.

Dat is iets anders dan het specifieke zorgmodel uit de kansspelsector.

Bij gokken ligt veel nadruk op het herkennen en beperken van problematisch speelgedrag. De motie wilde juist dat soort bescherming als voorbeeld gebruiken voor cryptodienstverleners.

MiCA behandelt crypto primair als financiële dienstverlening rond digitale activa.

Dobbes voorstel vertrok vanuit gebruikersgedrag en risico op problematische speculatie.

Voor Nederlandse cryptobedrijven is de AFM onder MiCA de belangrijkste vergunningverlener. De toezichthouder controleert ook een groot deel van de doorlopende regels voor aanbieders van cryptodiensten.

De AFM zegt expliciet dat informatie van cryptobedrijven correct, duidelijk en niet-misleidend moet zijn. Risico's mogen daarbij niet worden gebagatelliseerd.

De Rijksoverheid noemt dezelfde bescherming. Cryptobedrijven moeten consumenten waarschuwen voor transactierisico's en mogen kopers niet bewust verkeerd informeren.

Voor gebruikers betekent dit dat de verworpen motie niet hetzelfde is als het verdwijnen van consumentenbescherming bij crypto.

Die regels bestaan al.

De Kamer stemde over de vraag of daar een ander type zorgplicht bij moest komen.

Ook De Nederlandsche Bank blijft betrokken.

Onder MiCA houdt DNB prudentieel toezicht op aanbieders van cryptodiensten. Daarnaast beoordeelt DNB bepaalde deelnemingen in cryptobedrijven en houdt de centrale bank toezicht op uitgevers van twee soorten stablecoins: electronic money tokens en asset-referenced tokens.

AFM en DNB hebben daarmee verschillende rollen.

De AFM zit vooral op marktgedrag en klantbescherming bij cryptodiensten. DNB richt zich onder meer op financiële weerbaarheid en delen van het stablecointoezicht.

Een extra zorgplicht naar voorbeeld van gokbedrijven zou daar een andere laag aan toevoegen.

Die laag komt er via deze motie niet.

Toch verdwijnt het onderwerp niet automatisch van tafel.

Het opvallendste aan de motie is misschien niet eens de stemming, maar de plek waar zij werd ingediend. Crypto werd rechtstreeks gekoppeld aan een debat over gokschade, verslaving en bescherming van spelers.

Dat laat zien dat de discussie over cryptoregulering niet alleen meer draait om vergunningen, witwasregels of financiële stabiliteit.

Ook gebruikersgedrag krijgt politieke aandacht.

Daarbij lopen twee vragen door elkaar.

Moet risicovolle cryptohandel vooral worden behandeld als financiële dienstverlening waarvoor duidelijke informatie en eerlijk klantgedrag nodig zijn?

Of zijn bij bepaalde vormen van snelle speculatie ook beschermingsmechanismen nodig die meer lijken op maatregelen uit de goksector?

De Tweede Kamer heeft op 29 september 2026 geen keuze gemaakt voor dat tweede model.

Ze heeft alleen deze specifieke motie verworpen.

Voor Nederlandse cryptogebruikers verandert daardoor vandaag niets aan de bestaande MiCA-regels. Maar het feit dat crypto nu zelfs binnen het kansspeldossier verschijnt, maakt duidelijk dat de politieke discussie over bescherming van particuliere handelaren nog niet voorbij is.