EU zet X onder druk met open advertentiedata

X krijgt zes maanden om zijn advertentiedata open te trekken. De Europese Commissie heeft het actieplan van X geaccepteerd, maar zet het platform direct onder extra toezicht.

Voor crypto is dit geen zijspoor. Nepadvertenties, imitatieprofielen en AI-scams leven van mist. Brussel probeert die mist nu technisch dunner te maken.

De zaak draait om de Digital Services Act, de EU-regels voor grote online platforms. X moet beter voldoen aan eisen rond advertentietransparantie en toegang tot publieke data voor onderzoekers.

De Commissie koppelt daar harde voorwaarden aan. X krijgt zes maanden om het plan uit te voeren. Daarna moet een externe, onafhankelijke audit beoordelen of de maatregelen echt werken.

Als de auditor tekortkomingen vindt, moet X die aanbevelingen uitvoeren. De Commissie blijft de voortgang volgen en houdt ook de Digital Services Board op de hoogte.

Dat is belangrijk, want die Board vond het eerdere plan van X niet volledig genoeg. Brussel accepteert het plan dus niet blind, maar met extra druk op de uitvoering.

De advertentierepository van X moet veel beter bruikbaar worden. Dat is de database waarin advertenties op het platform terug te vinden moeten zijn.

De Commissie noemt onder meer extra zoekfilters, zoekresultaten direct in de interface en snellere reactietijden. X moet ook meer details tonen over advertenties, inclusief de volledige inhoud en de URL’s waar gebruikers naartoe worden gestuurd.

Daarnaast komt er toegang via een API. Een API is een technische toegangspoort waarmee onderzoekers data geautomatiseerd kunnen opvragen, zonder alles handmatig te hoeven doorzoeken.

Voor scamonderzoek is dat geen luxe. Fraudeurs testen vaak veel advertenties, domeinen en accounts tegelijk. Zonder goede zoekfunctie blijft dat patroon te lang verborgen.

Ook de toegang tot publieke data moet beter. X zegt het aanvraagproces voor onderzoekers te verbeteren en gratis toegang te geven aan onderzoekers die daarvoor in aanmerking komen.

Het platform moet data sneller beschikbaar maken. Ook moet X zijn voorwaarden aanpassen, zodat erkende onderzoekers niet contractueel worden tegengehouden als zij publieke data scrapen.

Scrapen betekent dat software openbare informatie automatisch verzamelt. Bij platformonderzoek kan dat helpen om netwerken van nepaccounts, gecoördineerde campagnes of verdachte advertentieroutes in kaart te brengen.

De harde test is niet het plan. De harde test is of onderzoekers straks sneller bij bruikbare data komen.

Voor de cryptosector zit de waarde vooral in zichtbaarheid. Veel oplichting begint niet op een exchange, maar in een advertentie, nepaccount of betaalde doorverwijzing.

Denk aan valse Bitcoin-deals, nep-airdrops, phishing rond wallets of misleidende campagnes met bekende gezichten. AI maakt dat goedkoper en sneller. Deepfakes en automatisch gegenereerde teksten kunnen dezelfde scam in tientallen varianten verspreiden.

Meer advertentiedata lost dat niet vanzelf op. Maar het maakt patronen zichtbaarder. Welke advertentie liep wanneer? Welke link werd gebruikt? Welke doelgroep kreeg hem te zien? Welke accounts duwden dezelfde boodschap?

Dat zijn vragen die onderzoekers, toezichthouders en beveiligingsteams nodig hebben. Zeker bij campagnes rond stablecoins, tokens of valse handelsplatformen.

De stap volgt na de eerdere boete van €120 miljoen voor X wegens DSA-overtredingen rond transparantie. Nu verschuift de zaak van straf naar herstel: X moet aantonen dat zijn systemen controleerbaar worden.

Dat past in een bredere Europese lijn. Met MiCA trekt de EU cryptodiensten strakker naar toezicht. Met de DSA gebeurt iets vergelijkbaars bij platforms die advertenties, data en bereik sturen.

De inzet is niet alleen moderatie. Het gaat om bewijs. Kunnen buitenstaanders zien welke advertenties draaien, hoe snel data beschikbaar komt en of onderzoek niet wordt tegengewerkt?

Voor X begint die test nu. Zes maanden is kort voor een groot platform, maar lang genoeg voor Brussel om te zien of dit serieus is.

Als de uitvoering hapert, ligt het volgende conflict al klaar. Niet over één post of één advertentie, maar over de vraag wie de systemen achter online misleiding mag controleren.