Bill Gates: geen enkele overheid is klaar voor AI
Geen enkele overheid heeft volgens Bill Gates diep genoeg nagedacht over wat AI met banen, cyberveiligheid en menselijke relaties gaat doen.
Dat is een stevige waarschuwing van iemand die kunstmatige intelligentie jarenlang vooral als enorme economische kans beschreef. Gates wil AI niet stilleggen. Hij vindt dat politiek en maatschappij veel sneller moeten leren omgaan met de gevolgen.
“I don't think any government is nearly as deep on this as they have to be.”
Tegelijk trekt de Gates Foundation minstens $1 miljard uit om AI de komende twee jaar juist breder beschikbaar te maken.
Gates ziet een gat tussen AI en politiek
Gates zegt dat regeringen wereldwijd ver achterlopen op de snelheid waarmee AI verandert.
Modellen worden beter. Bedrijven integreren ze sneller in werkprocessen. Agents kunnen steeds langere taken zelfstandig uitvoeren.
Overheden moeten daar tegelijk arbeidsregels, sociale zekerheid, cyberbeveiliging en onderwijs op aanpassen.
Volgens Gates gebeurt dat onvoldoende.
Hij schrijft zelf dat AI sneller wordt ingevoerd dan eerdere grote technologische veranderingen. Mensen hoeven geen compleet nieuw apparaat of ingewikkelde interface te leren gebruiken: natuurlijke taal en bestaande telefoons of computers zijn vaak genoeg.
Dat verkort de tijd die beleidsmakers normaal krijgen om te reageren.
Banen zijn voor Gates een veel groter risico geworden
Vooral over werk klinkt Gates duidelijk harder dan enkele jaren geleden.
Hij verwacht niet dat alle menselijke arbeid verdwijnt. Wel denkt hij dat AI structureel taken kan overnemen waarvoor nu menselijke denkkracht nodig is.
Hij noemt onder meer klantenservice, softwareontwikkeling, juridische ondersteuning en administratief werk. Ook fysieke arbeid kan later geraakt worden wanneer AI met goedkopere robots wordt gecombineerd.
Zijn belangrijkste punt: dit lijkt niet op een gewone recessie.
Wanneer een bedrijf tijdens een economische neergang personeel ontslaat, kunnen banen later terugkomen. Wanneer software dezelfde taak permanent goedkoper uitvoert, kan die functie helemaal verdwijnen.
Dat vraagt andere politieke antwoorden.
Vooral starters kunnen de rekening krijgen
Gates maakt zich in het bijzonder zorgen over jonge werknemers.
Veel bedrijven gebruiken juniorfuncties om mensen ervaring te laten opbouwen. Juist een deel van dat werk is relatief makkelijk met AI te automatiseren.
Wanneer die onderste trede verdwijnt, wordt het moeilijker om later ervaren werknemers te krijgen.
Gates schrijft dat werk, inkomen en economische zekerheid daardoor opnieuw bekeken moeten worden wanneer grote groepen mensen minder uren werken of structureel minder banen beschikbaar zijn.
Daarmee verschuift AI van een productiviteitsvraagstuk naar sociaal beleid.
Cybercriminelen krijgen dezelfde AI als verdedigers
Het tweede grote risico ligt bij cyberaanvallen.
AI kan softwarefouten vinden zodat ontwikkelaars ze kunnen repareren.
Diezelfde modellen kunnen aanvallers helpen dezelfde fouten sneller te vinden en uit te buiten.
Gates zegt dat cybersecurityspecialisten die hij spreekt vooral bezorgd zijn over de komende jaren. Aanvallers krijgen nieuwe mogelijkheden terwijl verdedigers onmogelijk iedere kwetsbaarheid tegelijk kunnen repareren.
Ook fraude kan goedkoper worden.
Deepfakes, overtuigende phishingberichten en geautomatiseerde social engineering kunnen op veel grotere schaal worden ingezet.
Voor crypto wordt die wapenwedloop direct financieel
Voor crypto is dat risico concreet.
Een aanvaller die toegang krijgt tot een cryptowallet of exchange-account kan digitale activa direct verplaatsen.
AI kan helpen om slachtoffers geloofwaardiger te benaderen, software te analyseren of aanvallen te automatiseren.
Daar staat tegenover dat exchanges, walletmakers en beveiligingsteams AI eveneens gebruiken om afwijkend gedrag en verdachte transacties sneller te herkennen.
De technologie staat dus niet aan één kant.
Ze maakt zowel aanval als verdediging krachtiger.
AI-companions baren Gates opvallend veel zorgen
Zijn derde waarschuwing gaat niet over economie of hackers.
Gates vreest dat mensen sterke emotionele relaties kunnen opbouwen met AI-companions.
Zo'n systeem is permanent beschikbaar, past zijn antwoorden aan de gebruiker aan en hoeft nooit geïrriteerd of moe te worden.
Dat kan volgens Gates aantrekkelijk genoeg worden om normale menselijke contacten te verdringen.
Vooral bij jongeren ziet hij risico.
Hij wijst erop dat het wetenschappelijke bewijs nog beperkt en gemengd is. Toch vindt hij de eerste signalen ernstig genoeg om niet jarenlang te wachten met onderzoek en bescherming.
De Gates Foundation zet tegelijk $1 miljard op AI
Dat Gates drie grote risico's ziet, betekent niet dat hij de ontwikkeling wil blokkeren.
Zijn stichting kiest juist de andere kant.
De Gates Foundation wil minimaal $1 miljard in twee jaar besteden aan bredere toegang tot AI. Het geld gaat onder meer naar toepassingen in gezondheidszorg, onderwijs en landbouw.
Ook taal is een speerpunt.
Veel AI-systemen werken veel beter in het Engels dan in talen waarvoor weinig trainingsdata bestaat. De Foundation wil daarom helpen bij lokale datasets en modellen die in meer talen bruikbaar zijn.
Gates ziet daar een groot verdelingsvraagstuk.
Als alleen rijke landen en bedrijven toegang krijgen tot de beste systemen, kan AI bestaande ongelijkheid juist vergroten.
Zorg is voor Gates het sterkste positieve scenario
Vooral in gezondheidszorg ziet hij grote kansen.
AI kan zorgmedewerkers ondersteunen bij diagnoses, medische informatie toegankelijker maken en onderzoekers helpen bij geneesmiddelen en vaccins.
Dat kan extra waarde hebben in landen waar weinig artsen beschikbaar zijn.
Het Goalkeepers-rapport van de Gates Foundation wijst bijvoorbeeld op het enorme verschil in beschikbaarheid van artsen tussen arme en rijke landen. AI kan die mensen niet vervangen, maar wel helpen meer patiënten te ondersteunen.
Hetzelfde argument gebruikt Gates voor leraren en landbouwadviseurs.
De technologie moet menselijke expertise volgens hem versterken, niet simpelweg verwijderen.
VS en China moeten uiteindelijk samenwerken
Het probleem stopt niet bij nationale grenzen.
Gates zegt zijn zorgen met president Donald Trump en diens team te hebben besproken. Hij wil later dit jaar ook met de Chinese president Xi Jinping spreken.
Hij vergelijkt AI zelfs met een buitenaardse dreiging uit een rampenfilm: iets groots genoeg om rivaliserende landen uiteindelijk tot samenwerking te dwingen.
Dat klinkt dramatisch, maar de politieke moeilijkheid is echt.
De Verenigde Staten en China zien AI tegelijkertijd als een strategische technologie waarin geen van beide afhankelijk wil worden van de ander.
Samen risico's beperken terwijl beide landen de race willen winnen, wordt daardoor ingewikkeld.
AI-agents maken oude regels sneller achterhaald
De waarschuwing krijgt nog meer gewicht door de opkomst van agents.
Bij een chatbot draait beleid vooral om wat een systeem mag zeggen of genereren.
Een agent kan handelen.
Hij kan websites gebruiken, software bedienen, code uitvoeren en financiële opdrachten voorbereiden. In combinatie met programmeerbaar geld kan dat nog verder gaan.
Een agent kan bijvoorbeeld stablecoins versturen of met een smart contract communiceren.
Dan verandert de veiligheidsvraag volledig.
Niet alleen: wat weet het model?
Maar: wat mag het model doen?
Een verkeerde transactie is moeilijker dan een verkeerd antwoord
Dat verschil is voor blockchain bijzonder scherp.
Een chatbot kan een fout antwoord geven. Een gebruiker kan dat negeren.
Een agent die zelfstandig een verkeerde blockchaintransactie tekent, kan geld definitief naar het verkeerde adres sturen.
Daarom worden bevoegdheden belangrijker.
Een agent kan bijvoorbeeld een aparte wallet krijgen met een beperkt saldo, vaste uitgavenlimieten en menselijke goedkeuring boven een bepaald bedrag.
Ook auditlogs worden belangrijk. Achteraf moet duidelijk zijn waarom een systeem een bepaalde financiële actie uitvoerde.
Dat soort regels staan nog aan het begin.
Gates denkt niet dat mondiale vertraging waarschijnlijk is
Opvallend genoeg zegt Gates dat hij waarschijnlijk steun zou hebben voor een geloofwaardig wereldwijd plan om AI af te remmen.
Hij verwacht alleen niet dat zo'n plan er komt.
De economische en geopolitieke prikkels om door te bouwen zijn volgens hem te sterk.
Dat maakt zijn waarschuwing harder.
Overheden kunnen niet rustig wachten totdat de technologie stabiliseert en daarna regels schrijven.
Ze moeten beleid maken terwijl AI nog snel verandert.
De echte achterstand zit niet bij modellen
Daarmee is Gates' boodschap uiteindelijk breder dan een waarschuwing voor één technologiebedrijf.
De modellen gaan vooruit.
De moeilijkere delen lopen achter: arbeidsbeleid, cyberweerbaarheid, onderwijs, bescherming van jongeren en afspraken over wat autonome systemen zelfstandig mogen doen.
Tegelijk kan AI volgens dezelfde Gates enorme voordelen opleveren wanneer toegang breed wordt verdeeld.
Dat is precies de tegenstelling waar overheden mee zitten.
Ze moeten een technologie mogelijk maken die zorg en onderwijs kan verbeteren, terwijl ze zich tegelijk voorbereiden op banen die verdwijnen en aanvallen die krachtiger worden.
AI hoeft daarvoor niet eerst superintelligent te worden. De beleidsachterstand is volgens Gates vandaag al zichtbaar.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
