€3,3 miljard voor een nieuwe investeringsinstelling, €500 miljoen voor disruptieve technologie en €120 miljoen voor Europese
AI-projecten.
Nederland zet met de Prinsjesdagplannen fors publiek geld achter technologie en groeibedrijven.
Crypto of blockchain krijgt geen eigen pot. De relevantie zit elders: rekenkracht, AI, onderzoek en internationale dataverbindingen krijgen wel extra geld.
€3,3 miljard voor Nationale Investeringsinstelling
Het grootste bedrag gaat naar de Nationale Investeringsinstelling, kortweg NII.
Het
kabinet reserveert daarvoor €3,3 miljard. De instelling moet de toegang tot financiering voor Nederlandse groeibedrijven verbeteren en bedrijven helpen langer vanuit Nederland door te groeien. Dat staat in de
Prinsjesdagplannen voor economie en innovatie.
Daarnaast krijgt het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie, NADI, €500 miljoen.
NADI moet wetenschappelijke en technische kennis sneller richting concrete markttoepassingen brengen. De overheid wil daarbij zelf vaker als eerste grote afnemer optreden.
Ook €375 miljoen voor Groeifonds
Het Nationaal Groeifonds krijgt daarnaast een nieuwe ronde van €375 miljoen.
Dat geld is bedoeld voor grotere projecten die volgens het kabinet bijdragen aan economische groei op langere termijn.
De bedragen zijn onderdeel van de Rijksbegroting 2027 die op 15 september aan de Tweede Kamer is aangeboden.
Daarmee zijn het kabinetsvoorstellen. De begroting moet nog door het parlementaire proces voordat alle uitgaven definitief vaststaan.
Nederland zet €120 miljoen achter Europese AI-projecten
Voor digitale technologie springt vooral één bedrag eruit.
Nederland reserveert €120 miljoen voor deelname aan een Europees Important Project of Common European Interest rond kunstmatige intelligentie.
Een IPCEI brengt bedrijven en kennisinstellingen uit meerdere EU-landen samen rond technologie die Brussel strategisch belangrijk acht. Lidstaten krijgen daarbij meer ruimte om projecten publiek te financieren.
Nederland probeert met de investering eigen bedrijven en onderzoekers binnen die Europese AI-programma's te houden.
Nieuwe supercomputer krijgt €185 miljoen
Ook de opvolger van nationale supercomputer Snellius krijgt geld.
Het kabinet trekt daarvoor €185 miljoen uit.
Dat bedrag moet wel goed worden gelezen. Het staat niet volledig los van de bredere onderzoeksimpuls van het kabinet.
Nederland trekt structureel tot €428 miljoen per jaar extra uit voor onderzoek en wetenschap. De supercomputer is een van de grote investeringen die binnen dat bredere pakket worden genoemd.
Zo'n systeem wordt gebruikt voor zeer zware berekeningen rond wetenschap, AI en andere datagedreven toepassingen.
€18 miljoen om nieuwe dataroute naar Azië te onderzoeken
Ook internationale verbindingen krijgen aandacht.
Het kabinet reserveert €18 miljoen voor zeebodemonderzoek naar een mogelijke Nederlandse aftakking van een nieuwe kabel tussen Europa en Azië.
De route zou via het Noordpoolgebied lopen.
Het doel is meer spreiding in internationale dataverbindingen en minder afhankelijkheid van een klein aantal bestaande routes.
Geen aparte cryptopot
Voor de cryptosector zit hier een duidelijke grens.
De Prinsjesdagstukken kondigen geen afzonderlijk fonds voor Bitcoin, blockchainbedrijven, exchanges of tokenisatie aan.
Het zou daarom te ver gaan om de miljardenplannen neer te zetten als Nederlandse steun voor crypto.
De koppeling is indirect.
Bedrijven rond digitale assets gebruiken dezelfde rekenkracht, dataverbindingen, cybersecuritydiensten en financieringskanalen als andere Nederlandse fintech- en technologiebedrijven.
NII kan later wel relevant worden voor cryptobedrijven
Of bedrijven uit de cryptosector financiering kunnen krijgen via de NII of andere programma's, hangt af van de voorwaarden die later worden vastgesteld.
De huidige stukken beloven geen aparte toegang voor blockchainbedrijven.
Hetzelfde geldt voor NADI en het Groeifonds.
Een bedrijf dat blockchain gebruikt binnen een breder technologisch project kan mogelijk binnen toekomstige voorwaarden passen, maar dat kan niet uit de Prinsjesdagstukken worden afgeleid.
Nederland zet vooral geld achter de digitale basis
De directe boodschap uit de begroting is daardoor breder dan crypto.
Nederland probeert meer geld beschikbaar te maken voor groeibedrijven, onderzoek, AI, zware rekenkracht en internationale dataverbindingen.
Voor de cryptosector ontstaat daarmee geen nieuwe subsidiepot.
Wel ontstaat een grotere financiële en technische basis waar ook bedrijven rond digitale assets onderdeel van kunnen zijn.
De komende uitwerking van de NII, NADI en de verschillende financieringsrondes moet laten zien welke ondernemingen daar daadwerkelijk toegang toe krijgen.