AI financiële keuzes

AFM: één op zeven Nederlanders gebruikt AI voor financiële keuzes

kunstmatige intelligentie•27 sep , 17:01
14 procent van de Nederlandse volwassenen gebruikte het afgelopen jaar AI voor hulp bij financiële zaken. Onder 18- tot en met 34-jarigen loopt dat al op tot 23 procent.
Ook beleggen en crypto belanden in prompts. Maar daar zit meteen de spanning: gebruikers zeggen vaak dat AI helpt bij hun keuzes, terwijl het algemene vertrouwen in financieel AI-advies nog opvallend laag ligt.
Dat blijkt uit de nieuwe Consumentenmonitor 2026 van de AFM.

Vooral jongeren gebruiken AI bij geldzaken

De AFM vroeg Nederlanders of zij in de afgelopen twaalf maanden een AI-tool zoals ChatGPT, Copilot of Perplexity hadden gebruikt voor financiële hulp.
Van alle respondenten antwoordde 14 procent bevestigend.
Bij 18- tot en met 34-jarigen lag dat op 23 procent. Onder 35- tot en met 44-jarigen was het 19 procent.
Daarna zakt het snel.
Bij Nederlanders van 65 jaar en ouder gebruikte slechts 5 procent AI voor financiële zaken.
Nog eens 19 procent van alle respondenten gebruikt zulke tools nu niet, maar overweegt dat in de toekomst wel.

Beleggen staat direct tussen populairste onderwerpen

De AFM keek vervolgens naar de 145 mensen die daadwerkelijk financiële vragen aan AI hadden gesteld.
23 procent gebruikte AI voor beleggen of investeren.
Daarmee staat beleggen op hetzelfde niveau als dagelijkse bankzaken en vragen over toeslagen, subsidies en belastingen.
Verzekeringen werden door 19 procent genoemd. Geldbeheer en hypotheken kwamen beide uit op 17 procent.
En dan crypto.
12 procent van de financiële AI-gebruikers zei AI voor een cryptovraag of -opdracht te hebben gebruikt.
Dat is dus niet 12 procent van Nederland.
De basis bestaat uit slechts 145 AI-gebruikers, waardoor dit specifieke percentage voorzichtig moet worden gelezen.

AFM ziet 10 procent cryptobezit

Los van AI vroeg de toezichthouder ook welke financiële producten Nederlanders bezitten.
Daaruit blijkt dat ongeveer 10 procent aangeeft crypto te hebben. 21 procent zegt beleggingen te bezitten.
Die groepen overlappen.
Van de beleggers bezit 22 procent naar eigen zeggen ook crypto. Van de cryptobezitters heeft 47 procent eveneens traditionele beleggingen.
Het onderzoek maakt niet duidelijk waar cryptogebruikers precies naar vragen.
Dat kan gaan over Bitcoin, altcoins, handelsplatformen of het gebruik van een wallet.
De AFM meet hier het onderwerp, niet de inhoud of kwaliteit van het antwoord.

AI wordt vooral gebruikt als vertaler

De populairste toepassing is opvallend nuchter.
57 procent gebruikt AI om uitleg te krijgen of moeilijke financiële informatie eenvoudiger te maken.
Nog eens 45 procent gebruikt de tools om mogelijkheden te vinden of verschillende opties te vergelijken.
Dat zijn taken waar taalmodellen sterk in kunnen zijn: informatie samenvatten, termen uitleggen en verschillen overzichtelijk maken.
Bij 30 procent gaat het verder.
Die groep gebruikte AI daadwerkelijk voor advies of hulp bij een financiële beslissing.
Daarmee verschuift AI van zoekmachine naar een hulpmiddel dat invloed kan hebben op wat iemand met echt geld doet.

Twee derde zegt dat AI hielp

De gebruikers zijn daar zelf behoorlijk positief over.
66 procent zegt dat de informatie van de AI-tool hielp bij het nemen van een financiële beslissing.
23 procent zegt van niet.
De overige 11 procent wist het niet meer.
Dat betekent niet dat twee derde van alle Nederlanders financieel AI-advies goed vindt.
Het gaat opnieuw alleen om de 145 mensen die AI het afgelopen jaar voor financiële zaken gebruikten.
Die selectie maakt veel verschil.

Vertrouwen blijft verrassend laag

Wanneer de AFM aan alle 1.042 respondenten vraagt hoe betrouwbaar financiële informatie of advies van AI volgens hen is, ontstaat een ander beeld.
Slechts ongeveer 9 procent beoordeelt het positief.
Aan de andere kant noemt 45 procent financieel AI-advies onbetrouwbaar of zeer onbetrouwbaar.
Een grote middengroep kiest geen duidelijke kant.
Het verschil tussen gebruikers en niet-gebruikers is groot.
Onder mensen die AI zelf voor hun financiën gebruikten, ziet 29 procent de informatie doorgaans als betrouwbaar.
Bij niet-gebruikers is dat slechts 6 procent.
Mensen die AI gebruiken vertrouwen het dus aanzienlijk vaker, maar zelfs binnen die groep spreekt nog geen derde van algemene betrouwbaarheid.
Dat is misschien wel de interessantste spanning in het hele onderzoek.

De meeste gebruikers controleren het antwoord elders

Veel Nederlanders lijken AI gelukkig niet blind te volgen.
Van de mensen die zeiden dat AI hen had geholpen bij een financiële beslissing, raadpleegde ongeveer 80 procent daarnaast nog een andere bron.
46 procent keek bijvoorbeeld naar websites van financiële instellingen, vergelijkingssites of informatiewebsites.
42 procent vroeg familie, vrienden, kennissen of collega's.
24 procent raadpleegde een financieel adviseur.
18 procent gebruikte naast AI geen andere informatiebron.
Bij deze cijfers plaatst de AFM zelf een waarschuwing: deze vervolgvraag is gebaseerd op slechts 96 respondenten.

AFM waarschuwt beleggers al langer voor AI

De toezichthouder ziet AI niet alleen als handig hulpmiddel.
Op zijn consumentenpagina over AI en beleggen waarschuwt de AFM dat antwoorden onjuist, onvolledig of verouderd kunnen zijn.
Dat kan bij financiële beslissingen direct geld kosten.
De toezichthouder wijst daarnaast op een belangrijk juridisch verschil.
Een openbaar beschikbare AI-tool is niet automatisch verplicht om in het belang van een belegger te handelen.
Dat verschilt van gereguleerd financieel advies.
De AFM adviseert daarom meerdere bronnen te bekijken en extra sceptisch te zijn bij systemen die hoge rendementen of snelle winsten beloven.

Crypto maakt fout AI-antwoord extra duur

Voor cryptobeleggers speelt nog een extra probleem.
Markten zijn 24 uur per dag open. Koersen veranderen snel. Tokens, protocollen en regels kunnen binnen korte tijd veranderen.
Een AI-model dat werkt met oude of onvolledige informatie kan daardoor overtuigend klinken en toch een achterhaald antwoord geven.
Dat geldt bijvoorbeeld bij vragen over een cryptocurrency-exchange, regelgeving of de actuele eigenschappen van een token.
AI kan informatie sneller verwerken.
Het verandert niet automatisch slechte informatie in goede informatie.

Onderzoek omvat ruim duizend Nederlanders

De Consumentenmonitor werd uitgevoerd via het LISS-panel.
Het veldwerk liep van 2 tot en met 31 maart 2026. Van 1.600 geselecteerde panelleden van 18 jaar en ouder vulden 1.042 mensen de vragenlijst volledig in.
Dat komt neer op een respons van 65 procent.
Volgens de onderzoeksverantwoording is de steekproef getrokken om representatief te zijn voor de Nederlandse volwassen bevolking. De antwoorden zijn waar nodig gewogen.
De AFM publiceerde de resultaten op 24 september.

AI schuift ongemerkt dichter naar de portemonnee

Het opvallendste cijfer is uiteindelijk niet eens de 14 procent.
Het is wat die groep met AI doet.
Moeilijke informatie uitleggen is één ding. Opties vergelijken gaat al verder. Maar drie op de tien financiële AI-gebruikers zetten de technologie daadwerkelijk in bij advies of een beslissing.
En twee derde zegt dat het antwoord daarbij hielp.
Daarmee is AI voor een groeiende groep Nederlanders geen speeltje of schrijftool meer.
Het zit tussen de vraag en de beslissing over echt geld.
Voor beleggen en crypto maakt dat de kwaliteit van het antwoord ineens behoorlijk duur.

Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.

👀 Bekijk Finst nu ›

Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.

Ga verder met lezen
loading
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten

Loading