FATF zet stablecoins onder vuur na miljardenroutes criminelen

Stablecoins staan opnieuw midden in het vizier van de FATF. De anti-witwaswaakhond waarschuwt in zijn nieuwe crypto-update dat criminelen miljarden blijven verplaatsen via digitale activa, terwijl toezicht te vaak achterloopt.

De harde boodschap is niet dat landen niets doen. De harde boodschap is dat regels op papier nog geen rem zetten op fraude, sanctieontwijking en witwasroutes.

De FATF ziet sinds 2025 complexere cryptocriminaliteit. Het rapport noemt scamcenters, pig-butchering, Noord-Koreaanse hacks, terrorismefinanciering, sanctieontwijking en grensoverschrijdend witwassen.

Daarbij schuiven stablecoins naar voren. Volgens de FATF is het misbruik door onder meer Noord-Koreaanse actoren en terroristische financiers verder toegenomen. De meeste vastgestelde on-chain illegale activiteit loopt nu via stablecoins.

Dat is logisch vanuit crimineel oogpunt. Stablecoins zijn snel, liquide en minder volatiel dan veel andere tokens. Wie geld wil verplaatsen zonder koersrisico, kiest eerder een digitale dollar dan een munt die per uur hard kan bewegen.

Een stablecoin probeert zijn waarde vast te houden tegenover een munt zoals de dollar. Voor handelaren is dat handig. Voor witwassers ook.

De FATF wijst op een nieuwe stap: criminele netwerken die eigen stablecoins bouwen om ingrijpen te ontwijken.

In het rapport staat dat een financieel conglomeraat met banden met criminele netwerken een eigen stablecoin ontwikkelde die bestand moest zijn tegen bevriezing en inbeslagname. Dat kwam nadat tegoeden eerder door een externe uitgever konden worden bevroren.

Dat is de kern van de kat-en-muisstrijd. Zodra autoriteiten beter worden in het blokkeren van bestaande tokens, zoeken netwerken naar munten en routes die minder makkelijk te stoppen zijn.

De strijd verschuift van verdachte wallets naar de vraag wie überhaupt de knop heeft om geld te bevriezen.

Voor toezichthouders is dat een probleem. Bij een grote, gereguleerde uitgever is er soms een juridisch en technisch aangrijpingspunt. Bij een eigen criminele munt valt die hefboom weg.

De zevende FATF-update noemt een in Cambodja gevestigde financiële groep die tussen augustus 2021 en januari 2025 minstens 4 miljard dollar aan illegale opbrengsten witwaste.

Volgens het rapport fungeerde die groep als knooppunt tussen online fraude, ondergronds bankieren en witwasroutes via digitale activa. Minstens 37 miljoen dollar daarvan werd gekoppeld aan Noord-Koreaanse cyberdiefstal.

Ook Spanje komt terug in het dossier. In juni 2025 ontmantelde de Guardia Civil, met hulp van Europol en autoriteiten uit Estland, Frankrijk en de Verenigde Staten, een cryptofraudenetwerk. Dat netwerk zou ongeveer 460 miljoen euro hebben witgewassen van meer dan 5.000 slachtoffers wereldwijd.

Crypto was daar niet alleen lokmiddel. Het was ook de pijp waar het geld doorheen liep.

Op papier is er vooruitgang. Van de ondervraagde rechtsgebieden heeft 83 procent inmiddels wetgeving voor de Travel Rule ingevoerd, tegenover 73 procent in 2025.

De Travel Rule verplicht cryptodienstverleners om informatie over verzender en ontvanger mee te sturen bij transfers. Het doel is simpel: geldstromen moeten niet anoniem verdwijnen zodra ze de cryptosector raken.

Ook zegt 86 procent van de ondervraagde rechtsgebieden een risicoanalyse te hebben uitgevoerd voor digitale activa en cryptodienstverleners.

Maar dan komt de scheur. Van de 91 rechtsgebieden met Travel Rule-wetgeving heeft 60 procent nog geen gerichte bevindingen, richtlijnen of handhavingsmaatregelen tegen VASPs genomen.

VASPs zijn aanbieders van cryptodiensten, zoals exchanges, brokers en bewaardiensten. Zonder toezicht blijven regels vaak vooral tekst.

De FATF noemt offshore VASPs, unhosted wallets en DeFi als terugkerende gaten.

Een unhosted wallet is een wallet die niet door een platform wordt beheerd. De gebruiker houdt zelf de sleutels. Dat geeft controle, maar maakt toezicht lastiger wanneer geld rechtstreeks tussen wallets beweegt.

DeFi maakt het nog rommeliger. Transacties lopen via code, bridges, pools en protocollen. Niet altijd is duidelijk wie juridisch verantwoordelijk is.

Voor Nederland en België is dat niet ver weg. FATF-signalen werken vaak door in strengere controles bij exchanges, brokers en betaaldienstverleners. Zeker nu Europa met MiCA al meer grip zoekt op cryptodiensten.

Voor gebruikers betekent dit meer vragen. Waar komt geld vandaan? Waarom gaat het naar die wallet? Welke exchange zit aan de andere kant? Past het patroon bij normaal gebruik?

Voor platforms betekent het hogere kosten, meer monitoring en sneller ingrijpen bij verdachte stromen. Wie internationaal werkt, krijgt ook meer druk rond samenwerking met buitenlandse toezichthouders.

Dat is de echte boodschap van de FATF. Niet dat crypto verdwijnt uit het financiële systeem, maar dat de makkelijke jaren voor zwakke controles voorbij zijn.

Criminelen gebruiken stablecoins omdat ze werken. Toezichthouders grijpen nu harder in om precies die bruikbaarheid onder controle te krijgen.