Bessent zegt dat VS $1 miljard aan Iraanse crypto heeft gepakt

De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zegt dat de VS inmiddels ongeveer $1 miljard aan Iraanse crypto-activa in beslag heeft genomen. De uitspraak komt terwijl Treasury nieuwe Iran-sancties publiceert en eerdere acties tegen USDT-wallets, Bank Markazi en IRGC-gelinkte exchange-infrastructuur crypto steeds nadrukkelijker in het hart van sanctiehandhaving plaatsen.

De claim is belangrijk, maar vraagt nuance. In de openbare stukken die nu beschikbaar zijn, werkt Treasury vooral afzonderlijke acties uit: bevriezingen, sancties, walletdesignaties en netwerken rond Iran. Een volledige publieke uitsplitsing van het door Bessent genoemde miljardbedrag staat daarin nog niet stap voor stap uitgewerkt.

Reuters meldde op 19 mei al dat Bessent bondgenoten opriep om Iran’s financieringsnetwerken harder te verstoren. In dat stuk staat dat Treasury via het programma “Economic Fury” bijna een half miljard dollar aan regime-gelinkte crypto had bevroren.

Op 29 mei publiceerde Treasury daarnaast nieuwe sancties tegen een Iraans procurement-netwerk. Volgens Treasury misleidde dat netwerk Amerikaanse bedrijven om restricted goods te leveren voor Iran’s Ministry of Defense and Armed Forces Logistics en andere gesanctioneerde eindgebruikers.

Die sancties gaan niet alleen over crypto. Ze passen in een bredere drukcampagne tegen Iraanse militaire bevoorrading, schaduwbanken, olie-inkomsten en financiële netwerken.

De cryptohaak is dat Washington digitale activa nu niet meer als aparte niche behandelt, maar als onderdeel van dezelfde sanctie-architectuur.

Een van de concreetste on-chain acties kwam in april naar buiten. Tether meldde op 23 april dat het in samenwerking met OFAC en Amerikaanse opsporingsdiensten $344 miljoen aan USDT had bevroren op twee adressen. Volgens Tether gebeurde dat nadat de adressen waren geïdentificeerd en verdere verplaatsing van funds moest worden voorkomen.

TRM Labs koppelde die actie een dag later aan OFAC-designaties van twee wallets als eigendom van Iran’s Bank Markazi, de centrale bank. Volgens TRM ging het om circa $344,2 miljoen over de twee adressen, met linkages naar IRGC-Qods Force en Hezbollah.

TRM noemt de walletstructuur opvallend omdat de adressen vooral funds verzamelden en nauwelijks outbound activiteit lieten zien. Volgens het bedrijf leek het gedrag daardoor meer op reserve-infrastructuur dan op operationele transactieactiviteit.

Dat maakt deze freeze belangrijker dan een gewone exchangeblokkade. Treasury en private issuer-infrastructuur bereikten hier direct een reserve-achtige on-chain laag.

Een tweede spoor loopt via digitale-assetbeurzen. Treasury sanctioneerde op 30 januari 2026 Zedcex en Zedxion, twee in het Verenigd Koninkrijk geregistreerde digitale-assetexchanges met banden met Babak Zanjani. Treasury schreef dat Zedcex sinds augustus 2022 meer dan $94 miljard aan transacties had verwerkt en dat adressen die aan Zedcex en Zedxion werden toegeschreven funds hadden verwerkt voor IRGC-gelinkte wallets.

Chainalysis schreef dat OFAC deze twee exchanges sanctioneerde voor het opereren in Iran’s financiële sector en het verwerken van crypto-transacties voor de IRGC.

TRM Labs stelde in zijn april-analyse dat via de door Zedcex en Zedxion gebruikte infrastructuur ongeveer $1 miljard was gerouteerd met directe blootstelling aan IRGC-controlled wallets, designated terrorist financiers en Nobitex.

Dat helpt verklaren waarom Bessents miljardclaim niet losstaat van eerdere blockchainonderzoeken. Het gaat om een bredere infrastructuur van stablecoinflows, exchangeadressen en gesanctioneerde netwerken.

De rode draad is USDT op TRON. Dat netwerk is voor veel gebruikers goedkoop en snel, maar precies die eigenschappen maken het ook aantrekkelijk voor partijen die waarde buiten correspondent banking willen verplaatsen.

Voor stablecoinuitgevers en exchanges wordt dat een strategisch risico. Als adressen worden gelinkt aan sanctieontwijking, kunnen issuers bevriezen en kunnen OFAC-designaties directe gevolgen hebben voor walletadressen, platforms en tegenpartijen.

Tether schreef zelf dat het met meer dan 340 opsporingsinstanties in 65 landen werkt en dat het inmiddels meer dan $4,4 miljard aan assets heeft bevroren in verband met handhavingsverzoeken of illegale activiteit.

Dat toont de dubbele rol van stablecoins. Ze zijn liquiditeit voor crypto en internationale settlement, maar ook een plek waar handhaving direct kan ingrijpen.

Voor Nederlandse en Belgische platforms is dit geen ver buitenlandverhaal. Sanctierisico beweegt via on-chain exposure.

Een klant hoeft niet rechtstreeks met een gesanctioneerde wallet te handelen om risico te veroorzaken. Indirecte blootstelling via meerdere hops, mixers, OTC-netwerken, buitenlandse exchanges of stablecoinflows kan al relevant worden voor transaction monitoring.

Chainalysis en TRM benadrukken al langer dat Iran’s crypto-infrastructuur is verweven met exchanges, stablecoins en lokale platforms. Reuters meldde begin mei ook dat Iran’s grootste crypto-exchange Nobitex een centrale rol speelt in toegang tot globale cryptomarkten en transacties met gesanctioneerde groepen.

Voor Europese CASP’s onder MiCA, banken en betaalpartners wordt het daardoor belangrijker om niet alleen directe sanctielijsten te checken, maar ook indirecte blootstelling aan risicoclusters te begrijpen.

De term “in beslag genomen” klinkt eenduidig, maar in crypto-handhaving zijn er verschillende mechanismen.

Een freeze door een stablecoinissuer voorkomt dat tokens op een adres worden verplaatst. Een OFAC-designation plaatst adressen of entiteiten op sanctielijsten. Een seizure kan juridisch betekenen dat assets onder controle van autoriteiten worden gebracht.

Die termen lopen in nieuwsberichten soms door elkaar. Daarom is voorzichtigheid nodig bij het $1 miljard-bedrag.

Wat vaststaat: Bessent zegt publiek dat de VS ongeveer $1 miljard aan Iraanse crypto-activa heeft gepakt. Wat in openbare documenten tot nu toe duidelijk is uitgewerkt, zijn vooral deelacties zoals de $344 miljoen USDT-freeze, Zedcex/Zedxion-sancties en eerdere verwijzingen naar bijna een half miljard aan bevroren regime-gelinkte crypto.

De uitspraak van Bessent markeert een nieuwe fase in sanctiehandhaving rond Iran. Crypto wordt niet langer behandeld als bijzaak naast olie, banken en frontbedrijven. Het is een apart terrein waar walletadressen, stablecoinuitgevers, exchanges en blockchainanalytics samenkomen.

Voor de markt is de les duidelijk. Stablecoins zijn niet alleen betaalrails, maar ook handhavingsrails. Wie met USDT, TRON-flows of internationale exchange-infrastructuur werkt, moet rekening houden met sanctierisico dat snel en on-chain zichtbaar kan worden.

De grootste nuance blijft het bedrag. Het door Bessent genoemde $1 miljard is publiek als totaalclaim bekend, maar Treasury heeft in de bekeken stukken nog geen volledige openbare optelsom gepubliceerd. De richting is wel helder: geopolitiek, stablecoins en sancties zijn nu één dossier geworden.