Waarom DNB tegelijk inzet op weerbaarder betalen én nerveus wordt van stablecoins

De Nederlandsche Bank (DNB) ziet twee duidelijke trends op Europa afkomen. Het betalingsverkeer moet beter bestand worden tegen storingen, cyberaanvallen en geopolitieke afhankelijkheid. Tegelijk groeit de markt voor stablecoins zo snel, dat ook private digitale dollars volgens DNB een risico voor de financiële stabiliteit kunnen worden.

Volgens de centrale bank moet Nederland zich beter voorbereiden op verstoringen in het betalingsverkeer. Daarom werkt DNB samen met banken, winkeliers en andere partijen aan maatregelen die betalingen ook tijdens grote storingen mogelijk moeten houden. Daarbij gaat het onder meer om offline pinnen, een stabiel netwerk van geldautomaten en extra bescherming tegen cyberdreigingen.

DNB noemt betalingsverkeer een basisvoorziening. Als consumenten en bedrijven geen geld meer kunnen ontvangen of uitgeven, raakt dat direct het dagelijks leven en de economie. De centrale bank wil daarom dat het systeem ook onder druk blijft functioneren.

Daarbij speelt nog iets anders mee. DNB waarschuwt voor de afhankelijkheid van een beperkt aantal, vaak niet-Europese, betaalbedrijven. In de Visie op Betalen 2026–2028 zet de centrale bank daarom in op meer Europese betaalautonomie. Initiatieven als Wero moeten daaraan bijdragen. Op langere termijn noemt DNB ook de digitale euro als mogelijk publiek digitaal betaalmiddel, dat zowel online als offline bruikbaar zou moeten zijn.

Voor cryptobeleggers is dat relevant, omdat de discussie daarmee verschuift. Het gaat niet alleen meer over prijsbewegingen, maar ook over de vraag welk digitaal geld bruikbaar blijft als systemen onder druk staan.

Naast de zorgen over het betalingsverkeer wijst DNB op de snelle groei van stablecoins. In het Overzicht Financiële Stabiliteit schrijft de centrale bank dat stablecoins efficiëntere en programmeerbare betalingen mogelijk maken, maar tegelijk nieuwe risico’s kunnen meebrengen voor het financiële systeem.

Meer dan 99 procent van de uitstaande stablecoins is volgens DNB gekoppeld aan de Amerikaanse dollar. De markt is bovendien sterk geconcentreerd. Tether en Circle vertegenwoordigen samen meer dan 80 procent van de totale stablecoinmarkt. Daarmee zijn stablecoins volgens DNB uitgegroeid van een hulpmiddel voor cryptohandel tot een factor met bredere impact op financiële markten.

Dat verschil in perspectief is belangrijk. Waar veel beleggers stablecoins vooral zien als een praktische tussenlaag binnen de cryptomarkt, kijkt DNB vooral naar de rol die ze gaan spelen zodra ze verder verweven raken met het traditionele financiële systeem.

De kern van DNB’s zorgen ligt bij de reserves van grote stablecoinuitgevers. Meer dan de helft van die reserves bestaat volgens de centrale bank uit Amerikaanse staatsobligaties en reverse repo’s. Stablecoins staan dus niet los van traditionele markten, maar zijn er juist nauw mee verbonden.

In een stressscenario kan dat volgens DNB problematisch worden. Als veel gebruikers tegelijk hun stablecoins willen omwisselen, kunnen uitgevers gedwongen worden om onderliggende activa te verkopen. Dat kan extra onrust veroorzaken op markten voor kortlopende Amerikaanse staatsobligaties.

Een activum dat voor veel cryptobeleggers voelt als een neutrale parkeerplek, krijgt daarmee ook een bredere financiële betekenis. Juist omdat stablecoins snel, programmeerbaar en wereldwijd inzetbaar zijn, neemt met hun schaal ook de relevantie van toezicht, reservebeheer en systeemrisico toe.

DNB plaatst die zorgen nadrukkelijk in een Europees kader. De centrale bank waarschuwt dat verschillen tussen Europese en Amerikaanse regelgeving ruimte kunnen geven voor arbitrage. Ook wijst DNB op het risico van zogeheten multi-issuance-modellen, waarbij dezelfde stablecoin via verschillende entiteiten onder verschillende regels wordt uitgegeven. Volgens de centrale bank kan dat de werking van de Europese MiCAR-regels verzwakken.

Daarmee ontstaat een duidelijke spanning. Europa wil minder afhankelijk worden van buitenlandse betaalreuzen en tegelijk meer controle krijgen over nieuwe vormen van digitaal geld. Maar juist terwijl publieke alternatieven zoals de digitale euro nog in ontwikkeling zijn, groeien private dollarstablecoins verder uit tot internationale spelers.

Voor beleggers is de boodschap van DNB tweeledig. Aan de ene kant wordt duidelijk dat de infrastructuur achter digitaal betalen zwaarder gaat meewegen. Thema’s als offline betalen, betaalsoevereiniteit en Europese betaalrails zijn geen verre beleidskwesties meer, maar raken direct aan de praktische bruikbaarheid van digitaal geld.

Aan de andere kant laat DNB zien dat stablecoins niet vanzelfsprekend de neutrale en veilige tussenlaag zijn waarvoor ze vaak worden gehouden. Naarmate ze groter worden, neemt ook de kans toe op strenger toezicht, extra eisen en meer politieke aandacht. DNB zegt daarom in 2026 de implicaties van stablecoins voor de financiële stabiliteit verder te willen onderzoeken.

De rode draad is helder: DNB wil een betalingssysteem dat ook in crisissituaties blijft werken, maar ziet tegelijk dat private digitale alternatieven hun eigen kwetsbaarheden meebrengen. Daarmee verschuift de discussie van crypto tegenover banken naar een fundamentelere vraag: welk digitaal geld blijft echt overeind als de druk toeneemt?