Hof Den Haag legt Chainalysis-bewijs in bitcoinzaak onder vergrootglas
Chainalysis, Bitcoin en de FIOD krijgen in Den Haag een scherpe toets. Het hof wil weten hoe hard blockchainanalyse werkelijk staat wanneer iemands vermogen op het spel staat.
De zaak draait om ruim 153 bitcoins en een Mt.Gox-account. Volgens het hof is tegenonderzoek nodig, omdat bitcoinanalyse geen vaste forensische standaard kent zoals DNA of vingerafdrukken.
De kern: een bitcointransactie is openbaar, maar de stap van adres naar persoon blijft mensenwerk, aannameswerk en databronnenwerk.
Ruim 153 bitcoins staan centraal
De verdachte wordt gelinkt aan ruim 153 bitcoins. Volgens het Openbaar Ministerie zouden ook ander vermogen en investeringen daaruit zijn betaald.
Het gaat onder meer om startkapitaal voor een bedrijf, een woning in Amsterdam, aanbetalingen voor woningen in Spanje en Australië, en goudbaren en munten.
In eerste aanleg volgde vrijspraak. De rechtbank vond de aangedragen feiten onvoldoende om te zeggen dat de bitcoins uit misdrijf kwamen.
Het OM ging in hoger beroep en bracht nieuwe stukken in. Daarin speelt blockchainanalyse met Chainalysis Reactor een grote rol.
Mt.Gox-account moet verdachte linken
De FIOD-analyse richt zich op de herkomst van bitcoins op een Mt.Gox-account. Een verbalisant concludeerde dat dit account aan de verdachte zou toebehoren.
Daarvoor is gebruikgemaakt van Chainalysis Reactor. Die tool helpt onderzoekers om bitcointransacties, adressen en clusters in kaart te brengen.
Maar de tool doet niet alles zelf. De verbalisant verklaarde dat hij zelf koos welke heuristieken in welke gevallen het meest betrouwbaar waren.
Dat maakt de analyse niet waardeloos. Het maakt haar wel toetsbaar.
Clustering is het pijnpunt
Bij bitcoinanalyse draait veel om clustering. Onderzoekers proberen dan meerdere adressen aan één wallet of gebruiker te koppelen.
Daarbij kunnen change heuristics worden gebruikt. Die helpen inschatten welk adres wisselgeld ontvangt na een bitcointransactie.
Dat klinkt technisch, maar het juridische gevolg is groot. Eén verkeerd cluster kan het beeld van herkomst, bezit en controle vertekenen.
Daarom wil de verdediging bronbestanden en deskundigenonderzoek. Zonder die gegevens kan zij de FIOD-conclusies moeilijk controleren.
Hof volgt verdediging gedeeltelijk
De raadsheer-commissaris gaat niet volledig mee met de verdediging. De bronbestanden gaan voorlopig niet rechtstreeks naar de advocaten.
Die beslissing is aangehouden. Wel moeten de gegevens beschikbaar komen voor de deskundige of deskundigen.
Volgens het hof kan het Chainalysis-bewijs belastend zijn en een grote rol spelen in hoger beroep. Dan moet onafhankelijk onderzoek mogelijk zijn.
De volledige beslissing staat in de uitspraak van het gerechtshof Den Haag.
Chainalysis wordt niet afgewezen
Dit is geen nederlaag voor Chainalysis als hulpmiddel. Het hof zegt niet dat Reactor fout werkt.
De beslissing zegt iets anders. De route van blockchainspoor naar strafrechtelijke conclusie moet controleerbaar zijn.
Welke adressen horen bij elkaar? Wie gebruikte het account? Hoe sterk is de herkomstconclusie?
Dat zijn geen simpele grafiekvragen. Dat zijn bewijs- en verdedigingsvragen.
Crypto-opsporing krijgt een waarschuwing
Voor strafzaken met crypto is dit belangrijk. Blockchainanalyse wordt steeds vaker gebruikt om geldstromen te reconstrueren.
Maar een analyse is niet onaantastbaar omdat zij uit gespecialiseerde software komt. Zeker niet wanneer de methode deels rust op keuzes van een onderzoeker.
Het recht op een eerlijk proces vraagt dan ruimte voor tegenspraak. Ook bij bitcoin.
De les voor opsporing is helder: hoe zwaarder de conclusie, hoe beter de onderliggende analyse uitlegbaar moet zijn.
De rechter wil geen zwarte doos
Het hof trekt geen streep door blockchainanalyse. Het trekt een streep rond de zwarte doos.
FIOD, OM en commerciële analysetools kunnen veel zichtbaar maken. Maar de rechter wil kunnen zien hoe een conclusie tot stand komt.
Dat is gezond voor strafzaken. En ongemakkelijk voor iedereen die crypto-forensics graag als sluitend bewijs verkoopt.
De volgende stap is de benoeming van een deskundige en de vragen die die moet beantwoorden. Pas daarna wordt duidelijk hoeveel gewicht het Chainalysis-bewijs in deze bitcoinzaak werkelijk kan dragen.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
