Google geeft uitgevers wereldwijd een aparte knop om uit
AI Overviews en AI Mode te stappen zonder die keuze als rankingsignaal voor gewone zoekresultaten te gebruiken. Brussel wil nu weten of dat genoeg is.
De technische keuze bestaat dus.
De machtsvraag blijft staan: kan een uitgever het zich economisch veroorloven om uit Google's snelgroeiende AI Search te verdwijnen?
Google rolt aparte AI-opt-out wereldwijd uit
Google
bevestigde op 31 augustus dat zijn nieuwe Search generative AI control nu wereldwijd beschikbaar is.
Website-eigenaren vinden de instelling in Google Search Console.
Daarmee kunnen zij bepalen of links en content van hun site mogen verschijnen in generatieve zoekfuncties.
Google noemt drie toepassingen:
AI Overviews, AI Mode en generatieve AI-functies binnen Google Discover.
Wie zich afmeldt, verschijnt daar niet meer en ontvangt via die functies ook geen impressies of verkeer.
Gewone Google-ranking krijgt geen direct strafsignaal
Dit is het belangrijkste onderdeel voor uitgevers.
Google zegt dat de keuze om generatieve AI-functies te blokkeren niet wordt gebruikt als rankingsignaal voor zoekresultaten buiten die functies.
Dat betekent niet dat Google garandeert dat een pagina altijd exact dezelfde positie houdt.
Rankings veranderen om veel redenen.
Wel zegt Google dat de opt-out zelf geen negatieve rankingfactor wordt voor de klassieke zoekresultaten.
Dat haalt een belangrijk bezwaar van uitgevers gedeeltelijk weg.
Uitgevers wilden AI kunnen weigeren zonder Search kwijt te raken
Daar draait de Europese zaak al langer om.
Veel nieuwsorganisaties en andere websites zijn sterk afhankelijk van Google voor bezoekers.
Tegelijk gebruikt Google webcontent om antwoorden in AI Overviews en AI Mode te onderbouwen.
Voor uitgevers ontstond daardoor een harde keuze.
Meedoen kon betekenen dat hun informatie in een AI-antwoord verschijnt dat een klik naar de bron minder nodig maakt.
Niet meedoen kon tot voor kort moeilijk los worden gezien van bredere zichtbaarheid binnen Google.
De nieuwe instelling probeert die twee functies uit elkaar te trekken.
Europese Commissie onderzoekt Google sinds december
Brussel kijkt daarbij naar Google's gebruik van content van uitgevers voor AI Overviews en AI Mode.
Twee vragen staan centraal.
Krijgen uitgevers passende voorwaarden voor het gebruik van hun werk?
En kunnen zij AI-gebruik weigeren zonder hun toegang tot Google Search in gevaar te brengen?
Google's nieuwe knop raakt rechtstreeks aan die tweede vraag.
Brussel vraagt uitgevers of ze de knop echt gaan gebruiken
De volgende stap speelt nu achter gesloten deuren.
Reuters meldde dat de Commissie in juli een vragenlijst naar uitgevers stuurde.
De antwoorddeadline lag op 28 augustus.
Brussel vroeg onder meer of websites van plan zijn de nieuwe AI-opt-out te gebruiken.
Ook wilde de Commissie weten welke factoren die beslissing bepalen.
Dat is slim gekozen.
Een knop kan technisch bestaan zonder dat gebruikers werkelijk vrij zijn hem in te drukken.
Economische afhankelijkheid verdwijnt niet met één instelling
Stel dat een nieuwswebsite 40% van zijn nieuwe lezers via Google bereikt.
Die uitgever kan AI Overviews nu blokkeren zonder dat Google die keuze rechtstreeks als negatief rankingsignaal gebruikt.
Maar de site verdwijnt dan wel uit AI Overviews en AI Mode.
Als juist die onderdelen steeds groter worden, levert weigeren mogelijk minder bereik op.
De keuze is daarmee technisch losgekoppeld.
Economisch kunnen de twee werelden nog steeds sterk met elkaar verbonden blijven.
Dat is waarschijnlijk precies wat Brussel van uitgevers wil weten.
Google AI Search bereikt miljarden gebruikers
De schaal maakt die afweging zwaarder.
Google zegt dat AI Overviews inmiddels meer dan 2,5 miljard maandelijkse actieve gebruikers bereikt.
AI Mode is volgens het bedrijf de grens van één miljard maandelijkse gebruikers gepasseerd.
Dat zijn cijfers van Google zelf.
Ze maken wel duidelijk waarom uitgevers niet gemakkelijk kunnen zeggen dat AI Search voor hun distributie onbelangrijk is.
Een opt-out betekent vrijwillig verdwijnen uit functies die Google steeds centraler maakt.
Google zegt juist meer verkeer naar websites te willen sturen
Google bestrijdt het idee dat generatieve antwoorden alleen verkeer wegnemen.
Het bedrijf zegt meer directe links in AI-antwoorden te hebben toegevoegd.
Ook verschijnen uitgebreidere voorbeelden van websites.
Daarnaast zijn Preferred Sources toegevoegd aan AI Overviews en AI Mode.
Daarmee kunnen gebruikers aangeven welke bronnen zij vaker willen zien.
Google presenteert
AI Search daarmee als een nieuwe ingang naar websites, niet als vervanging ervan.
Uitgevers zullen vooral naar hun eigen data kijken om te bepalen of dat verhaal klopt.
Search Console krijgt daarom nieuwe AI-data
Google geeft websites daar nu meer zicht op.
Search Console krijgt aparte informatie over het verschijnen van pagina's in generatieve AI-functies.
Daaronder vallen impressies.
Website-eigenaren kunnen ook zien welke pagina's in AI-antwoorden verschijnen en in welke landen dat gebeurt.
Google zegt later meer meetpunten te willen toevoegen.
Dat kan voor uitgevers belangrijk worden bij de keuze tussen deelname en blokkeren.
De vergelijking wordt nu eindelijk meetbaar
Een uitgever kan straks twee vragen naast elkaar zetten.
Hoe vaak gebruikt Google mijn content in generatieve antwoorden?
En hoeveel bezoek krijg ik daar daadwerkelijk voor terug?
Dat lijkt simpel.
Tot nu toe was die verhouding veel moeilijker zichtbaar.
Wanneer een site veel AI-impressies krijgt maar nauwelijks bezoekers ontvangt, wordt de opt-out aantrekkelijker.
Levert AI Search juist waardevol verkeer of nieuwe abonnees op, dan kan deelname economisch logisch blijven.
AI Overviews raken het verdienmodel direct
Daarom is deze discussie gevoeliger voor nieuwsmedia dan voor veel andere websites.
Een journalistiek artikel kost geld om te maken.
Verslaggevers, redacteuren en fotografen moeten worden betaald.
Een uitgever verdient dat geld terug via advertenties, abonnementen of andere inkomsten wanneer lezers de site bezoeken.
Wanneer een zoekmachine voldoende informatie uit dat artikel samenvat zodat de gebruiker niet meer doorklikt, kan de bron waarde leveren zonder hetzelfde bezoek terug te krijgen.
Dat is de kern van de klacht.
Google bezit tegelijk de toegangspoort en het AI-product
Daar komt de mededingingsvraag bovenop.
Google is niet zomaar een AI-bedrijf dat webcontent verwerkt.
Het beheert ook de dominante zoekmachine waarmee veel uitgevers hun publiek bereiken.
Daardoor heeft het bedrijf twee rollen.
Google bepaalt voor een groot deel hoe websites gevonden worden.
Tegelijk bouwt het een AI-product dat informatie van diezelfde websites kan gebruiken om vragen rechtstreeks te beantwoorden.
Brussel onderzoekt of Google vanuit die positie oneerlijke voorwaarden kan opleggen.
YouTube vormt apart deel van hetzelfde onderzoek
De zaak gaat bovendien verder dan websites.
De Commissie onderzoekt ook het gebruik van content op YouTube voor generatieve AI-modellen van Google.
Makers moeten Google via de platformvoorwaarden bepaalde gebruiksrechten geven.
Tegelijk beperkt YouTube concurrerende AI-bedrijven in het gebruik van YouTube-content.
Brussel onderzoekt of Google daarmee zijn eigen modellen bevoordeelt.
Dat is een ander mechanisme dan de nieuwe Search Console-knop.
Beide vragen vallen wel onder dezelfde bredere machtsstrijd over toegang tot content.
Nieuwe opt-out kan positie van Google versterken én verzwakken
Voor Google kan de wereldwijde uitrol juridisch nuttig zijn.
Een belangrijk bezwaar luidde dat uitgevers AI-gebruik niet apart konden weigeren zonder Search te raken.
Google kan nu wijzen op een concrete instelling die dat technisch mogelijk maakt.
Maar die oplossing opent meteen een nieuwe bewijsstrijd.
Als vrijwel geen enkele grote uitgever de knop durft te gebruiken omdat AI Search te belangrijk wordt voor bereik, kan Brussel vragen hoe vrij die keuze werkelijk is.
De praktijk wordt daardoor belangrijker dan de tekst naast de schakelaar.
Boete tot 10% is mogelijk, maar nog ver weg
De Commissie heeft nog niet vastgesteld dat Google de Europese mededingingsregels heeft overtreden.
Het onderzoek loopt.
Wanneer uiteindelijk misbruik van een dominante positie wordt vastgesteld, kan een Europese mededingingsboete in theorie oplopen tot 10% van de wereldwijde jaaromzet.
Dat is geen voorspelling voor deze zaak.
Google heeft met de nieuwe opt-out juist een belangrijke wijziging doorgevoerd die Brussel nu moet beoordelen.
De feedback van uitgevers kan daarbij zwaar wegen.
Nederlandse en Belgische uitgevers krijgen dezelfde keuze
Omdat Google de functie sinds 31 augustus wereldwijd heeft uitgerold, geldt de instelling ook voor websites in Nederland en België.
Daarmee ontstaat een nieuwe redactionele en commerciële beslissing.
Een site kan zichtbaar blijven in traditionele Search en generatieve AI-functies blokkeren.
Of beide kanalen blijven gebruiken en meten wat AI Search werkelijk terugbrengt.
Voor SEO-teams betekent dat dat “zichtbaarheid in Google” steeds minder één metric is.
Klassieke Search en generatieve Search worden afzonderlijke distributiekanalen.
De echte test begint nu pas
Google heeft een technische scheiding gebouwd waar uitgevers lang om vroegen.
Dat is een wezenlijke verandering.
Maar Brussel onderzoekt niet alleen of er een knop bestaat.
De grotere vraag is of een dominante zoekmachine websites een keuze biedt die ook economisch bruikbaar is.
Uitgevers kunnen AI Search nu weigeren zonder dat die weigering zelf hun gewone ranking naar beneden trekt. Of ze ook sterk genoeg staan om dat daadwerkelijk te doen, is precies wat de
EU nu probeert vast te stellen.