EU-code maakt AI-labels vanaf augustus concreet

De EU maakt AI-labels vanaf 2 augustus 2026 concreet voor deepfakes, synthetische media en bepaalde AI-teksten. De Commissie publiceerde op 10 juni een code die providers en deployers helpt om artikel 50 van de AI Act praktisch uit te voeren.

De herkomst van content wordt een compliancevraag, geen redactionele bijzaak.

De code is geen nieuwe wet. De Commissie schrijft dat de transparantieplichten uit artikel 50 al juridische verplichtingen zijn, ook als een partij de code niet ondertekent. De code moet vooral helpen om naleving aantoonbaar, voorspelbaar en consistenter te maken in de EU.

Die nuance is belangrijk. Een bedrijf kan de code vrijwillig tekenen. Wie dat niet doet, moet zelf aantonen dat de eigen maatregelen voldoende zijn. Nationale markttoezichthouders kunnen die keuzes dan per geval beoordelen.

Artikel 50 richt zich op meerdere situaties. Providers van AI-systemen die met mensen interacteren, moeten duidelijk maken dat gebruikers met AI te maken hebben, tenzij dat al vanzelf spreekt. Providers van generatieve AI moeten content ook machineleesbaar kunnen markeren, voor zover dat technisch haalbaar is.

Deployers krijgen een andere plicht. Wie deepfakebeeld, deepfakeaudio of deepfakevideo inzet, moet de kunstmatige herkomst duidelijk maken. Dezelfde lijn geldt voor AI-gegenereerde of gemanipuleerde tekst die het publiek informeert over zaken van publiek belang, met uitzonderingen bij menselijke redactie en redactionele verantwoordelijkheid.

De Commissie koppelt die plichten aan risico’s die in crypto al jaren rondzingen. De Q&A noemt misinformatie, manipulatie op schaal, fraude, impersonatie en consumentenmisleiding als kernrisico’s.

Voor crypto is dat geen abstract lijstje. Nepvideo’s van founders, valse endorsements, AI-gegenereerde koersclaims en misleidende reclame via ongeautoriseerde partijen passen precies in die risicolaag.

De code bestaat uit twee delen. Het eerste deel richt zich op providers en behandelt markering en detectie van AI-gegenereerde of gemanipuleerde content. Het tweede deel richt zich op deployers en behandelt labeling van deepfakes en bepaalde AI-teksten.

Providers moeten dus in de techniek kijken. De Commissie noemt machineleesbare markering en detecteerbaarheid van AI-uitvoer. De Q&A noemt technieken zoals watermarks, metadata, cryptografische herkomstbewijzen, logs en fingerprints.

Deployers moeten in de presentatie kijken. Zij publiceren of gebruiken de content richting mensen. Daar gaat het om zichtbare informatie in duidelijke en toegankelijke vorm.

Die scheiding raakt crypto-bedrijven direct. Een exchange die een externe AI-tool gebruikt voor klantcontent is niet automatisch provider van het model. Die exchange kan wel deployer zijn van de output die klanten zien.

AI-teksten over publieke zaken krijgen extra gewicht. De Commissie noemt expliciet AI-gegenereerde of gemanipuleerde tekstpublicaties die het publiek informeren over matters of public interest.

Crypto-media zitten daar snel dicht tegenaan. Marktinformatie, tokennieuws, hacks, sancties, belastingen, MiCA en CBDC’s raken financiële keuzes en publieke regelgeving. Een AI-tekst zonder menselijke review kan dan sneller onder de transparantieplicht vallen.

Dat maakt redactionele processen belangrijker. Menselijke controle, bronverificatie en redactionele verantwoordelijkheid worden niet alleen kwaliteitskeuzes. Zij kunnen ook bepalen welke labelplicht geldt.

Voor platforms met automatische marktupdates ligt dat scherper. Een AI-samenvatting over een hack, ETF-flow of tokenclaim kan lezers sturen. Zonder heldere herkomst kan die content dezelfde rol spelen als misleidende reclame.

De impact raakt niet alleen nieuwsredacties. Exchanges, brokers en walletapps gebruiken AI steeds vaker voor support, onboarding, educatie, notificaties en productuitleg.

Wanneer een chatbot met klanten praat, moet een gebruiker weten dat hij niet met een mens praat, tenzij dat duidelijk is. Wanneer een platform deepfakevideo gebruikt voor educatie of marketing, moet de kunstmatige herkomst zichtbaar zijn.

Bij crypto is de schadegrens laag. Eén valse supportboodschap kan een seed phrase, walletconnectie of transfer uitlokken. Eén synthetische CEO-video kan een tokenpromotie legitimeren.

De AI Act behandelt dat niet als cryptospecifiek probleem. De sector moet het wel zo lezen. Synthetische content kan bij crypto sneller geld bewegen dan bij gewone consumentenproducten.

De Commissie en de AI Board beoordelen de code nog op geschiktheid als nalevingsinstrument. Bij een positieve uitkomst kunnen ondertekenaars de maatregelen uit de code gebruiken om naleving van de AI Act te tonen.

De Commissie schrijft ook dat ondertekenaars kunnen deelnemen aan signatory taskforces. Die moeten praktijken delen en de praktische invoering van markering en labeling verder brengen.

De Commissie werkt daarnaast aan guidelines over de reikwijdte en kernbegrippen van artikel 50. De consultatie over die conceptguidelines liep van 8 mei tot 3 juni 2026.

Dat betekent dat de lijn vastligt, maar niet elk randgeval dicht is. Bedrijven krijgen richting, maar nog geen eindantwoord op elke workflow.

2 augustus 2026 is de harde datum voor de transparantieplichten rond AI-content. De Commissie herhaalt die datum op meerdere pagina’s.

Voor crypto-bedrijven begint het werk dus eerder. Zij moeten inventariseren waar AI-output klanten bereikt, waar deepfakes of synthetische media worden gebruikt en waar automatische teksten over publieke marktkwesties verschijnen.

Daarna volgen praktische keuzes. Welke content krijgt een zichtbaar label. Welke output krijgt metadata. Welke leveranciers bieden machineleesbare markering. Welke menselijke review maakt publicatie redactioneel verantwoord.

De oude route werkt niet meer. AI-content gebruiken en pas achteraf uitleggen dat het “maar marketing” was, wordt juridisch zwakker.

Europa bouwt een herkomstlaag voor digitale content. Voor crypto is dat geen randregel. Het is een nieuwe verdedigingslinie tegen valse gezichten, valse stemmen en valse marktverhalen.