20,21
Bitcoin, andere crypto en banktegoeden ter waarde van ruim £1 miljoen zijn definitief afgepakt in een Britse witwaszaak. Rechercheurs konden oude geldstromen terugvolgen naar darknetmarkten die tussen 2016 en 2019 actief waren.
De eigenaar was eerder veroordeeld voor
witwassen en is inmiddels overleden.
Juist de permanente transactiegeschiedenis van
Bitcoin hielp onderzoekers jaren later bij het terugvinden van het vermogen.
Politie krijgt ruim £1 miljoen toegewezen
De Financial Investigation Unit van Avon and Somerset Police
maakte de zaak op 27 augustus bekend.
Eerder dit jaar werd in totaal £1.032.487,86 aan vermogen verbeurdverklaard.
Daaronder zat:
20,21
BTC, andere niet nader genoemde cryptoactiva en geld op een bankrekening.
De rechtbank oordeelde dat het vermogen opbrengst van onrechtmatig handelen was.
Daarmee gaat het niet meer om een tijdelijke blokkade.
De bezittingen zijn daadwerkelijk afgepakt onder de Britse Proceeds of Crime Act.
Blockchainonderzoek leidt naar oude darknetmarkten
De eigenaar van het vermogen was eerder veroordeeld voor witwasdelicten.
Hij is inmiddels overleden.
Onderzoekers gebruikten gespecialiseerde technieken om oude cryptotransacties te volgen. Daarbij kregen zij hulp van het cyberteam van de politie.
De geldstromen konden volgens de politie worden herleid naar darknetmarkten die tussen 2016 en 2019 actief waren.
Die websites zijn later door opsporingsdiensten gesloten.
Darknet-link bewijst niet iedere afzonderlijke misdaad
De politie zegt dat de betreffende markten werden gebruikt voor onder meer drugshandel en mensenhandel.
Dat betekent niet dat de overleden eigenaar persoonlijk bij al die activiteiten betrokken was.
De officiële verklaring gaat niet zover.
Wat de recherche wel zegt, is dat het financiële onderzoek voldoende bewijs opleverde om de crypto en andere tegoeden als opbrengsten van criminaliteit aan te merken.
De rechtbank ging daarin mee.
Bitcoin is pseudoniem, niet onzichtbaar
De zaak laat opnieuw een belangrijk verschil zien.
Een Bitcoin-adres toont niet automatisch de naam van de eigenaar.
Maar iedere transactie wordt permanent vastgelegd op de
blockchain.
Daardoor kunnen onderzoekers jaren later nog steeds zien hoe BTC tussen adressen is bewogen.
Wanneer zulke adressen vervolgens aan een exchange, identiteitsgegeven of ander bewijs worden gekoppeld, kan een oude transactiegeschiedenis alsnog waardevolle informatie opleveren.
Dat maakt Bitcoin pseudoniem.
Niet volledig anoniem.
Oude transacties verdwijnen niet
Daar zit voor criminelen een vervelend tijdseffect in.
Een transactie die in 2017 moeilijk aan een persoon te koppelen was, staat in 2026 nog steeds op dezelfde blockchain.
Alleen de analysetechnieken veranderen.
Nieuwe informatie van exchanges, beslag op apparaten en verbeterde software kunnen jaren later verbindingen zichtbaar maken die eerder niet duidelijk waren.
Een oude transactie kan daardoor opnieuw relevant worden wanneer onderzoekers nieuwe gegevens vinden.
Politie noemt zaak eigen crypto-record
Avon and Somerset Police noemt dit zijn grootste crypto-inbeslagname sinds nieuwe Britse bevoegdheden in april 2024 van kracht werden.
Die regels maakten het makkelijker om crypto te bevriezen, vast te houden en uiteindelijk af te pakken.
Onder de nieuwe regels kan een rechtbank bijvoorbeeld een crypto wallet freezing order opleggen wanneer voldoende reden bestaat om te vermoeden dat een wallet crimineel vermogen bevat.
Zo’n order kan voorkomen dat geld tijdens een onderzoek wordt verplaatst.
De politie zegt overigens niet expliciet dat precies die procedure in deze zaak is gebruikt.
Bevriezen en afpakken zijn twee verschillende stappen
Dat onderscheid is juridisch belangrijk.
Een
wallet bevriezen betekent dat een eigenaar tijdelijk niet over de tegoeden kan beschikken.
De crypto blijft dan nog onderwerp van onderzoek.
Verbeurdverklaring gaat verder.
De rechtbank moet daarvoor overtuigd zijn dat het vermogen kan worden teruggevorderd als opbrengst van onrechtmatig handelen of voor criminele doeleinden was bestemd.
In deze zaak is die laatste stap al gezet.
Britse regels gaan verder dan alleen Bitcoin
De nieuwe bevoegdheden gelden niet uitsluitend voor BTC.
Ook andere cryptoactiva kunnen worden bevroren en teruggevorderd.
Bij tegoeden die bij een Britse cryptodienstverlener worden beheerd, kan een rechtbank de aanbieder verbieden opnames of betalingen uit de betreffende wallet toe te staan.
Autoriteiten kunnen onder bepaalde voorwaarden zelfs vragen om bevroren crypto vooraf naar Britse ponden om te zetten.
Dat kan het risico beperken dat de waarde tijdens een lange procedure sterk verandert.
Politie gebruikt afgepakt vermogen opnieuw
Het geld verdwijnt volgens Avon and Somerset Police niet simpelweg naar een onbekende overheidsrekening.
Opbrengsten die via de Proceeds of Crime Act worden teruggewonnen, worden deels ingezet voor politie- en gemeenschapsprojecten.
De politie noemt onder meer onderwijs, trainingen, vroege interventie en misdaadpreventie.
Daarmee krijgt de ruim £1 miljoen na de verbeurdverklaring een nieuwe bestemming.
De blockchain vergat de darknetjaren niet
De opvallendste les zit uiteindelijk niet in de huidige Bitcoin-prijs.
De onderzochte geldstromen voeren jaren terug, naar markten uit de periode 2016 tot 2019.
De betrokken persoon is inmiddels overleden en de darknetmarkten zelf zijn gesloten.
De transacties bestaan nog steeds.
Dat maakt publieke blockchains een vreemde plek om financiële sporen achter te laten: een adres kan vandaag weinig zeggen, maar dezelfde transactie kan jaren later opeens naast nieuwe identiteit- en politiegegevens worden gelegd.
Voor deze £1,03 miljoen duurde dat jaren. De blockchain had al die tijd niets gewist.