Cardano heeft volgens Charles Hoskinson geen gebrek meer aan plannen. Het netwerk moet nu vooral afmaken wat jaren geleden in gang is gezet: Leios, verdere decentralisatie van de ontwikkeling en een governance-systeem dat zonder Input Output kan functioneren.
“We just have to finish what we started”, zei de
Cardano-oprichter in zijn videoupdate van 31 augustus.
Die boodschap kwam op een gevoelig moment. De stemming over de nieuwe Constitutional Committee dreigde toen nog de vereiste steun van stake pool operators mis te lopen.
Twee dagen later ziet dat beeld er anders uit.
Constitutional Committee haalt alsnog de drempel
Tijdens zijn
videoupdate van 31 augustus richtte Hoskinson zich rechtstreeks tot Cardano-stake pool operators.
De nieuwe Constitutional Committee had toen al voldoende steun van DReps, maar zat bij SPO's nog onder de vereiste grens van 51%. Zonder werkende commissie zouden bepaalde governancebesluiten volgens Hoskinson kunnen vastlopen.
Die waarschuwing is voorlopig van tafel.
De governanceactie Update Constitutional Committee 2026 werd op 1 september geratificeerd. De actuele gegevens tonen ongeveer 71,2% steun bij DReps en 56,1% bij SPO's.
De commissie controleert of governancevoorstellen overeenkomen met de Cardano Constitution. Samen met DReps en stake pool operators vormt zij een van de drie onderdelen van het on-chain bestuur.
Dat klinkt bestuurlijk.
Voor de technische roadmap heeft het directe gevolgen.
Leios staat bovenaan Hoskinsons lijst
Hoskinson koppelde de stemming nadrukkelijk aan Ouroboros Leios.
Leios moet Cardano veel meer transacties laten verwerken door delen van het werk parallel uit te voeren. Het ontwerp raakt het consensusmechanisme en moet daarom uitgebreid worden getest voordat een hard fork richting mainnet kan gaan.
Die tests zijn al bezig.
Het publieke Musashi Dōjō-testnet draait sinds deze zomer. De eerste Earth-fase liep van juli tot augustus, waarna de Water-fase begon.
Tijdens die eerste testfase rapporteerde het Leios-team een piek van 26,8 TxkB/s, ongeveer zes keer de huidige theoretische maximale doorvoer van Cardano-mainnet met Praos.
Daar hoort een dikke kanttekening bij.
Het gaat om prestaties op een speciaal testnet. Musashi is juist bedoeld om fouten, zwakke punten en verkeerde instellingen te vinden voordat Leios richting mainnet gaat.
“We just have to finish what we started.”
Hoskinson wil Leios uiteindelijk in de Haskell-node krijgen, klaarzetten voor pre-productietests en daarna via governance richting een hard fork brengen.
Cardano moet minder afhankelijk worden van Input Output
Daarachter zit een tweede verandering.
Input Output speelde historisch een dominante rol bij het schrijven en onderhouden van Cardano-software. Hoskinson wil dat steeds meer werk buiten zijn eigen bedrijf terechtkomt.
Dat proces is al zichtbaar.
Intersect coördineert tegenwoordig de Haskell-node en meerdere belangrijke Cardano-repositories. De organisatie omschrijft haar eigen rol nadrukkelijk als technische coördinatie voor een steeds meer door de community gedragen netwerkontwikkeling.
Volgens Hoskinson worden ontwikkelaars bovendien steeds verder ondergebracht bij externe bedrijven. Hij verwacht dat derden volgend jaar een groter deel van het dagelijkse Haskell-werk overnemen.
Dat moet één probleem verkleinen: de afhankelijkheid van één onderneming.
Voor een
blockchain die decentralisatie als kernpunt verkoopt, telt immers niet alleen wie blokken produceert.
Ook wie de software schrijft en bepaalt welke wijzigingen prioriteit krijgen, doet ertoe.
Drie verschillende Cardano-nodes zijn het doel
Hoskinson wil daarom ook af van één dominante node-implementatie.
Zijn doelbeeld voor begin 2027 bevat minstens drie bruikbare nodes, geschreven in Haskell, Rust en Go.
Dat is niet volledig toekomstmuziek.
De traditionele cardano-node gebruikt Haskell. Daarnaast bestaat Amaru als volledige Rust-implementatie en werkt Blink Labs aan Dingo in Go.
Maar die alternatieven zijn niet allemaal even ver.
De officiële ontwikkelaarsdocumentatie beschrijft Dingo bijvoorbeeld nog als geschikt voor testnets en devnets, maar niet als klaar voor Cardano-mainnet.
Node-diversiteit is dus in ontwikkeling, niet voltooid.
Het voordeel is duidelijk: wanneer verschillende onafhankelijke implementaties hetzelfde protocol correct uitvoeren, wordt het netwerk minder kwetsbaar voor één fout in één codebasis.
Governance is volgens Hoskinson zelf ook nog niet klaar
De nieuwe Constitutional Committee lost evenmin alle bestuurlijke vraagstukken op.
Hoskinson vindt dat Cardano inmiddels duidelijke controlerende en besluitvormende organen heeft, maar nog onvoldoende beschikt over een sterke uitvoerende functie.
Dat is een lastig probleem.
DReps kunnen stemmen. Stake pool operators hebben bij bepaalde voorstellen een rol. De Constitutional Committee toetst aan de grondwet.
Maar iemand moet uiteindelijk ook zorgen dat goedgekeurde plannen worden uitgevoerd, budgetten worden gevolgd en organisaties rekenschap afleggen.
Hoskinson wil dat die instellingen steeds zelfstandiger worden.
Zijn einddoel is opvallend genoeg een Cardano dat hem en Input Output steeds minder nodig heeft.
RealFi moet nu economische activiteit bewijzen
Techniek en governance zijn maar de helft van het verhaal.
Cardano moet ook meer gebruik krijgen.
Hoskinson wijst daarvoor onder meer naar RealFi. Dat initiatief probeert geld uit crypto te koppelen aan financiële activiteit buiten de gebruikelijke handel tussen tokens.
RealFi heeft sinds juli een testnet waarop de eerste producten worden getest.
Het past bij Hoskinsons bredere kritiek op
DeFi: geld dat alleen eindeloos tussen cryptoprotocollen circuleert, creëert niet automatisch een grotere economie.
Daarom probeert RealFi krediet en andere financiële producten dichter bij economische activiteit buiten crypto te brengen.
Ook hier moet de markt nog bewijzen hoeveel vraag werkelijk bestaat.
Pogun mikt op Bitcoin als nieuw onderpand
Dan is er Pogun.
Het project bouwt aan krediet waarbij
Bitcoin als onderpand kan worden gebruikt. Het team werkt onder meer aan een BitVM-gebaseerd systeem waarbij Bitcoin op het Bitcoin-netwerk zelf geblokkeerd blijft.
De techniek is nog in ontwikkeling.
Pogun beschrijft zijn Bitcoin-collateralsysteem expliciet als een prototype en zegt dat Bitcoin-onderpand nog niet live is.
Hoskinson maakte in zijn update wel een veel grotere financiële claim.
Volgens hem bestaan rond het Bitcoin-DeFi-project ongeveer $600 miljoen aan soft commitments. Hij verwacht dat dit uiteindelijk miljarden dollars aan TVL kan opleveren.
Dat moet voorzichtig worden gelezen.
Soft commitments zijn geen $600 miljoen die al in Cardano-contracten staat. Het zijn voorlopige toezeggingen waarvan nog moet blijken hoeveel daadwerkelijk wordt omgezet in geld op het netwerk.
Hoskinsons verwachting van miljarden aan TVL is eveneens een voorspelling.
Geen gerealiseerde geldstroom.
2027 wordt een harde meetlat
Hoskinson schetst voor begin 2027 een Cardano met meerdere node-implementaties, onafhankelijke ontwikkelteams, sterker bestuur en een duidelijke technische roadmap.
De bouwstenen zijn zichtbaar.
Leios heeft een publiek testnet. Intersect beheert belangrijke ontwikkeltaken. Rust- en Go-nodes bestaan. De nieuwe Constitutional Committee heeft de vereiste stemmen gehaald.
Maar juist daardoor wordt het excuus van “we zijn nog aan het bouwen” minder sterk.
Cardano komt in een fase waarin plannen moeten veranderen in werkende software, governancebesluiten in uitvoering en Bitcoin-DeFi-toezeggingen in echte liquiditeit.
Hoskinson formuleerde het zelf simpeler.
Cardano is volgens hem “still in it to win it”.
Nu moet het netwerk vooral bewijzen dat het ook kan afmaken.