Microsofts AI-race botst op stroom en datacenters, niet chips
Een nieuw onderzoek van The Guardian meldt dat Microsoft medio 2026 ongeveer 2,2 miljoen AI-chips operationeel had. Microsoft bestrijdt de berekeningen die daaruit een capaciteitstekort afleiden. De interessantere aanwijzing komt alleen van Microsoft zelf: stroom, geschikte gebouwen en de snelheid waarmee nieuwe GPU's live gaan zijn steeds grotere beperkingen.
2,2 miljoen chips is geen bewezen tekort
The Guardian baseert het cijfer van 2,2 miljoen op interne Microsoft-documenten.
De krant vergelijkt dat aantal vervolgens met Microsofts publiek aangekondigde uitbreiding in gigawatts. Daaruit ontstaat een mogelijke kloof tussen capaciteit op papier en de hoeveelheid AI-hardware die daadwerkelijk draait.
Maar die vergelijking kent flinke onzekerheden.
Een datacenter gebruikt niet alle elektriciteit voor GPU's. Koeling, opslag, processors, netwerkapparatuur en andere cloudtaken verbruiken eveneens stroom. Ook gebruikt Microsoft hardware van verschillende generaties en leveranciers.
Microsoft zegt daarom dat de berekeningen op verkeerde aannames rusten. Het bedrijf publiceert zelf geen volledige telling van zijn AI-chips.
Het getal van 2,2 miljoen moet dus niet worden gelezen als bewijs dat Microsoft miljoenen GPU's tekortkomt.
De onderliggende vraag is interessanter: hoeveel aangekondigde capaciteit levert vandaag daadwerkelijk betaalde AI-rekenkracht?
Microsoft waarschuwt zelf voor stroom en bouwruimte
Die bottleneck erkent Microsoft al veel langer.
In zijn officiële rapportages schrijft het bedrijf dat datacenters afhankelijk zijn van vergunde en bouwrijpe grond, voorspelbare elektriciteit, netwerkcomponenten en servers waaronder GPU's.
Daarmee is de AI-race automatisch meer dan een strijd om Nvidia-chips.
Je kunt een GPU bestellen. Daarna moet er een gebouw klaarstaan, voldoende elektriciteit beschikbaar zijn, koeling werken en het netwerk de enorme datastromen aankunnen.
Satya Nadella beschreef hetzelfde probleem eerder veel directer: chips kunnen beschikbaar zijn terwijl er simpelweg geen geschikte datacentergebouwen klaarstaan om ze in te pluggen.
Een GPU in een magazijn verdient niets. De waarde ontstaat pas wanneer stroom, koeling en netwerk klaarstaan en klanten de chip daadwerkelijk gebruiken.
Dat is de fysieke kant van de AI-race die tussen alle modelbenchmarks makkelijk verdwijnt.
Microsoft bouwt in ongekend tempo
Van stilstand is geen sprake.
Microsoft meldde over boekjaar 2025 meer dan 400 datacenters in 70 regio's en ruim twee gigawatt nieuwe capaciteit in één jaar.
Dat aantal is daarna verder gestegen. De actuele Microsoft-datacenterpagina spreekt van meer dan 500 locaties wereldwijd in 34 landen.
Voor boekjaar 2026 legde Microsoft de lat nog hoger.
Het bedrijf wilde zijn totale AI-capaciteit in dat jaar met meer dan 80% vergroten en zijn totale datacenteromvang binnen ongeveer twee jaar verdubbelen.
In het vierde kwartaal meldde Microsoft nog eens een gigawatt nieuwe capaciteit en 31 nieuwe datacenters in één kwartaal. Over het hele boekjaar kwamen er 88 locaties bij.
De vraag is dus niet of Microsoft bouwt.
De vraag is hoe snel al die gebouwen van beton en kabels veranderen in werkende AI-machines.
‘Dock-to-live’ wordt een belangrijke AI-metriek
Microsoft meet die laatste stap opvallend precies.
Het bedrijf gebruikt daarvoor de term dock-to-live: de periode tussen de aankomst van nieuwe GPU-hardware en het moment waarop deze daadwerkelijk klantworkloads kan verwerken.
In het derde kwartaal meldde Microsoft een verbetering van bijna 20% sinds het begin van het jaar. Over heel boekjaar 2026 was die tijd in de grootste regio's zelfs met bijna 50% teruggebracht.
Dat cijfer vertelt veel.
Als alleen GPU-aanvoer het probleem was, zou Microsoft vooral praten over bestellingen en leveringen.
Het bedrijf stuurt nu ook nadrukkelijk op hoe snel binnengekomen chips kunnen worden aangesloten, getest en commercieel ingezet.
Dat is waar miljarden aan hardware eindelijk omzet beginnen te maken.
Fairwater laat zien hoe groot die operatie is
Het Fairwater-complex in Wisconsin is daar een goed voorbeeld van.
Microsoft bouwde de locatie voor extreem grote AI-clusters met vloeistofkoeling en zeer hoge GPU-dichtheid. Het bedrijf meldde in april dat Fairwater eerder dan gepland online kwam en daardoor eerder omzet kon genereren.
Dat maakt ook duidelijk waarom de status van een datacenter lastig in één cijfer te vangen is.
Een gebouw kan gedeeltelijk klaar zijn. Een deel van de stroom kan beschikbaar zijn. De eerste GPU-clusters kunnen klanten bedienen terwijl andere hallen nog worden gevuld.
“Online” betekent daarom niet automatisch dat iedere aangekondigde megawatt al vol met AI-hardware staat.
Juist dat verschil maakt schattingen op basis van gigawatts kwetsbaar.
Microsoft bouwt ook eigen chips in
Nvidia is bovendien niet de enige rekeneenheid in het verhaal.
Microsoft gebruikt ook AMD-hardware en eigen chips. In januari bracht het bedrijf zijn Maia 200 online, een eigen accelerator die vooral is ontworpen voor AI-inference: het daadwerkelijk draaien van getrainde modellen voor gebruikers.
De eerste deployment begon rond Des Moines in Iowa. Phoenix stond daarna als volgende regio gepland.
Dat geeft Microsoft meer mogelijkheden om capaciteit over verschillende soorten hardware te verdelen.
Een simpele telling van Nvidia-GPU's vertelt daardoor steeds minder over de totale AI-rekenkracht die Microsoft bezit.
Stroom blijft al die chips alleen gemeen hebben.
Nederland zit precies midden in die stroomvraag
Daar krijgt het verhaal een directe Nederlandse haak.
Microsoft heeft grote datacenteractiviteiten in Noord-Holland en werkt verder aan zijn campus rond Middenmeer. Het bedrijf maakte in 2025 plannen bekend voor een volgende bouwfase op die locatie.
Tegelijk zit juist Noord-Holland met zware beperkingen op het elektriciteitsnet.
Netbeheer Nederland meldt dat de vraag naar transportcapaciteit in delen van het land zo groot is dat bedrijven op wachtlijsten terechtkomen. De landelijke capaciteitskaart laat zien waar aansluitruimte beperkt is.
TenneT waarschuwde eerder dat in grote delen van Noord-Holland op korte termijn geen extra ruimte beschikbaar was voor grote verbruikers, waaronder expliciet datacenters.
Dat bewijst niet dat een specifieke Microsoft-AI-cluster in Nederland hierdoor wordt vertraagd.
Wel toont het hoe waardevol een zware stroomaansluiting wordt wanneer hyperscalers steeds meer elektriciteit vragen.
Ook Bitcoin-miners zien waar het geld heen schuift
Voor crypto is dat geen verre ontwikkeling.
Bitcoin-miners kiezen steeds vaker voor gegarandeerde AI-inkomsten naast volatiele mining-opbrengsten. Zij beschikken vaak al over iets waar AI-bedrijven hard naar zoeken: locaties met zware stroomaansluitingen.
Niet iedere mininghal kan zomaar worden omgebouwd tot AI-datacenter. AI-clusters stellen veel hogere eisen aan netwerkverbindingen, koeling en hardwareopstelling.
Maar de overlap zit bij dezelfde schaarse grondstof.
Elektriciteit op de juiste plaats.
Dat kan stroomcontracten, datacentergrond en netaansluitingen economisch steeds waardevoller maken.
De GPU-telling mist mogelijk het belangrijkste getal
Microsofts eigen cijfers geven daarom een ander beeld dan de simpele vraag hoeveel Nvidia-chips het bedrijf heeft.
Meer dan 500 datacenters. Tientallen nieuwe locaties per kwartaal. Gigawatts extra capaciteit. Eigen Maia-chips. En een interne operatie die hard werkt om de tijd tussen levering en live GPU terug te brengen.
The Guardian heeft met zijn 2,2 miljoen-chipscijfer een terechte vraag op tafel gelegd, maar geen definitief tekort bewezen.
Het sterkste signaal komt van Microsoft zelf.
Wie de volgende AI-winnaar zoekt, moet niet alleen tellen hoeveel chips er besteld zijn. Kijk naar wie ze het snelst van een vrachtwagen naar een draaiend cluster krijgt — met genoeg stroom om de rekening iedere seconde door te laten lopen.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
