Google geeft websites en nieuwsmerken meer plek in AI Search

Google probeert AI Search zichtbaarder aan het web te koppelen. Het bedrijf kondigde op woensdag 6 mei vijf nieuwe aanpassingen aan voor AI Mode en AI Overviews, waaronder meer inline links, previews van gelinkte websites op desktop, suggesties om verder te lezen, meer zichtbaarheid voor “firsthand sources” zoals forums en sociale media, en labels voor links uit nieuwsabonnementen. Vooral dat laatste springt eruit, omdat Google zelf zegt dat mensen in vroege tests duidelijk vaker klikten op links die als abonnement waren gemarkeerd.

Google verkoopt de update als gebruiksgemak, maar de richting is duidelijk. AI-antwoorden moeten minder voelen als een eindpunt en meer als een startpunt naar externe sites. Meer links staan direct naast relevante tekst, en op desktop krijgen gebruikers extra context te zien voordat ze doorklikken.

Dat staat niet op zichzelf. Op 30 april maakte Google Preferred Sources wereldwijd beschikbaar in alle ondersteunde talen, zodat gebruikers zelf nieuwsmerken kunnen kiezen die vaker in Top Stories terugkomen. En via Subscription Linking kunnen uitgevers betaalde abonnementen al aan een Google-account koppelen, waarna betaalde content zichtbaarder kan worden in Search, Discover en andere Google-producten.

Die productkeuze komt op een gevoelig moment. De European Publishers Council diende op 10 februari een formele antitrustklacht in tegen Google over AI Overviews en AI Mode. Volgens de koepel gebruikt Google journalistieke content zonder echte toestemming, zonder faire vergoeding en zonder werkbare opt-out. Google wees die kritiek af en stelde dat zijn AI-functies juist sterke webcontent zichtbaar maken en dat sites controleopties hebben. Reuters meldde tegelijk dat uitgevers juist zeggen dat zulke opt-outs weinig voorstellen als minder zichtbaarheid in Search de prijs is.

Daar kwam op 30 april een nieuwe Europese escalatie bij. De Italiaanse toezichthouder AGCOM vroeg de Europese Commissie om Google’s AI-zoekfuncties te onderzoeken onder de Digital Services Act, na klachten van uitgeversfederatie FIEG. Die waarschuwde dat AI-samenvattingen verkeer weghouden van de oorspronkelijke nieuwsbronnen en vooral kleinere, onafhankelijke uitgevers raken. AGCOM noemde daarnaast risico’s voor media-pluriformiteit, transparantie en foutieve AI-antwoorden.

Google zegt nergens expliciet dat deze nieuwe functies een antwoord zijn op die Europese druk. Toch oogt de timing allesbehalve toevallig. Juist nu uitgevers en toezichthouders harder inzetten op verkeer, vergoeding en zichtbaarheid, maakt Google links, abonnementen en broncontext in AI Search nadrukkelijker zichtbaar. Dat is een interpretatie op basis van de timing en de opeenstapeling van maatregelen, niet een uitgesproken motief van Google zelf.

Daarmee is het fundamentele probleem nog niet opgelost. De hardste data die Google nu deelt, gaat over vroege tests met gelabelde abonnement-links. Het bedrijf presenteert in deze aankondiging geen onafhankelijke cijfers over structureel herstel van referral traffic, abonnementsconversie of betere economische voorwaarden voor uitgevers.

Voor uitgevers in Nederland en België is dat verschil belangrijk. Dit is vooral een signaal dat Google de kritiek niet langer alleen communicatief probeert te pareren, maar ook productmatig. Of dat uiteindelijk echt meer verkeer, loyaliteit en inkomsten terugbrengt naar nieuwsmedia, moet nog blijken.