Google zet privacy in tegen Brusselse eis om zoekdata te delen

Google voert de druk op Brussel op in een snel verhardend conflict over concurrentie en privacy. Sergei Vassilvitskii, een vooraanstaand wetenschapper van Google, waarschuwde op 5 mei dat het Europese voorstel om zoekdata met rivalen te delen gebruikersprivacy in gevaar kan brengen. Volgens Reuters zei hij dat Googles eigen red team geanonimiseerde data in minder dan twee uur opnieuw tot individuele gebruikers kon herleiden.

Daarmee kiest Google een duidelijke verdedigingslijn. Niet alleen verzet tegen nieuwe DMA-verplichtingen, maar een inhoudelijk privacyverweer tegen het idee dat zulke data veilig genoeg gedeeld kunnen worden om meer concurrentie af te dwingen.

De achtergrond ligt bij een voorstel dat de Europese Commissie op 16 april publiceerde onder de Digital Markets Act. Daarin staat dat Google derde partijen toegang moet geven tot zoekdata zoals ranking-, query-, klik- en viewdata, op eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden. De Commissie noemt daarbij expliciet dat ook AI-chatbots met zoekfunctionaliteiten onder de mogelijke begunstigden kunnen vallen.

Het doel is helder. De Commissie wil kleinere zoekdiensten en nieuwe spelers helpen om hun producten te verbeteren en zo Google Search beter uit te dagen. De publieke consultatie over die voorgestelde maatregelen liep van 16 april tot en met 1 mei.

Precies daar probeert Google het debat te kantelen. Volgens Reuters vindt Vassilvitskii dat de door de Commissie voorgestelde aanpak voor anonimisering niet sterk genoeg is om te voorkomen dat moderne AI-tools alsnog patronen herkennen en personen opnieuw identificeren. Hij zou op 6 mei met EU-functionarissen spreken om voor bredere waarborgen te pleiten.

Dat is een belangrijke verschuiving in toon. Google bestrijdt de maatregel niet alleen als mededingingsingreep, maar presenteert haar nu ook als een mogelijk privacyrisico voor Europese gebruikers. Reuters meldde eerder al dat Google de Brusselse voorstellen “regulatory overreach” noemt en waarschuwt dat gevoelige zoekopdrachten over gezondheid, familie en financiën hierdoor kwetsbaarder kunnen worden.

Brussel presenteert het plan niet als blinde data-openstelling. De officiële DMA-documenten noemen juist expliciet eisen rond anonimisering van persoonsgegevens, voorwaarden voor toegang, de reikwijdte van de te delen datasets, prijsparameters en het proces waarlangs derden die data kunnen ontvangen.

Maar precies over die bescherming draait nu het gevecht. Waar de Commissie ervan uitgaat dat delen met waarborgen mogelijk is, probeert Google aannemelijk te maken dat AI de technische lat hoger heeft gelegd en dat klassieke anonimisering minder robuust is dan op papier lijkt. Dat is een gevolgtrekking op basis van de voorgestelde EU-maatregelen en Googles bezwaren daartegen.

Voor de EU is dit een principiële zaak. De DMA moet dominante platforms dwingen om markten opener te maken, juist in domeinen waar data het concurrentievoordeel bepalen. Voor Google raakt het voorstel het hart van zijn zoekmachinebedrijf, omdat diezelfde data de kwaliteit van het product, de advertentie-economie en de voorsprong op rivalen voeden.

Volgens Reuters moeten de definitieve maatregelen uiterlijk op 27 juli vastliggen. Als Google daarna niet voldoet, kan het bedrijf onder de DMA worden geconfronteerd met boetes die kunnen oplopen tot 10 procent van de wereldwijde jaaromzet.

Daarmee wordt dit dossier groter dan één nieuw gevecht tussen Brussel en een Amerikaanse techreus. De Commissie probeert hier concurrentie af te dwingen in een markt waar data tegelijk commerciële brandstof en privacygevoelige grondstof zijn. En precies daardoor wordt nu zichtbaar hoe moeilijk het in het AI-tijdperk wordt om méér marktopening en strenge privacybescherming tegelijk overeind te houden.