AI wordt winkelzoekmachine en schuift nu richting de betaalpoort
Google krijgt er een nieuwe concurrent bij. Niet nog een zoekmachine, maar een AI die producten vindt, vergelijkt en steeds dichter bij de betaling komt.
Salesforce ziet het gebruik van zogeheten agentic search als eerste stap in het aankoopproces met 200% groeien op jaarbasis. Mastercard test in Nederland al betalingen waarbij een AI-agent een deel van het koopproces overneemt. Stablecoins lonken ondertussen naar dezelfde markt.
Dat zet een nieuwe poortwachter tussen webshop en consument.
Verkeer uit AI-chats schiet veel sneller omhoog
De cijfers komen uit Salesforce's vierde State of Commerce-onderzoek. Daarvoor werden 3.450 commerceprofessionals en 4.689 consumenten ondervraagd. Daarnaast analyseerde Salesforce gedrag van meer dan 1,5 miljard shoppers in 37 landen.
Het opvallendste cijfer zit niet bij ChatGPT-gebruik zelf, maar bij het verkeer dat daarna richting webshops stroomt.
Salesforce meldt dat verkeer uit AI-chats in ieder gemeten kwartaal tussen 150% en 428% hoger lag dan een jaar eerder. Het totale verkeer naar webshops groeide in dezelfde periodes slechts met enkele procenten tot lage dubbele cijfers.
Ook de start van de zoektocht verschuift.
Tussen augustus 2025 en mei 2026 daalde volgens Salesforce het aandeel consumenten dat producten via traditionele zoekmachines ontdekte met 15%. Via eigen kanalen van merken ging dat aandeel 7% omlaag.
Nieuwe kanalen zoals AI-assistenten, AI-functies op sociale media en bezorgapps stegen samen 38%.
Dat maakt Google niet plotseling overbodig. Het laat wel zien waar de strijd om koopintentie heen beweegt.
Agentic search is nog niet hetzelfde als autonoom kopen
De term agentic search klinkt verder ontwikkeld dan hij in deze cijfers soms is.
Salesforce rekent daar ook shoppers onder die hun aankoopproces beginnen met een vraag aan een groot taalmodel of aan een AI-assistent binnen de website van een winkel. Salesforce State of Commerce
Denk aan:
“Welke laptop onder €1.000 past het beste bij videobewerking en heeft minimaal 16 GB werkgeheugen?”
De AI kan vervolgens producten vinden, specificaties vergelijken en opties terugbrengen tot een korte selectie.
Dat is iets anders dan een agent die zelfstandig de laptop bestelt en afrekent.
Bij agentic commerce gaat de software verder. Een gebruiker geeft voorwaarden mee, waarna een AI-agent kan zoeken, selecteren en binnen vastgelegde grenzen onderdelen van de aankoop uitvoeren.
Die tweede fase begint nu pas zichtbaar te worden.
Webshops krijgen een algoritme als nieuwe klant
Voor webwinkels verandert daarmee de spelregel.
Bij klassiek zoeken probeert een bedrijf een mens naar zijn website te trekken. Die bezoeker bekijkt daarna producten, filters, reviews en prijzen.
Een AI-agent kan een groot deel van die vergelijking vóór het bezoek uitvoeren.
De webshop verkoopt dan niet alleen aan een mens. Hij moet ook leesbaar worden voor software.
Actuele prijzen, voorraad, maten, levertijden, retourregels en producteigenschappen krijgen daardoor meer gewicht. Een agent moet die informatie snel kunnen vinden en correct kunnen interpreteren.
Salesforce ziet bedrijven daar al op reageren. Zij verbeteren productdata, schrijven antwoorden rond natuurlijke zoekvragen en leveren gegevens rechtstreeks aan AI-platformen.
Dat lijkt op SEO, maar met een hardere selectie.
Een klassieke zoekmachine kan tien blauwe links tonen. Een AI-agent kan besluiten dat drie producten genoeg zijn.
Wie buiten die drie valt, krijgt mogelijk niet eens een klik.
Nederlandse tieners gebruiken AI al tijdens het shoppen
Ook in Nederland is die verschuiving zichtbaar.
Uit Mastercard-onderzoek van september blijkt dat 59% van de ondervraagde Nederlandse tieners AI minstens maandelijks gebruikt om producten te onderzoeken. 56% gebruikt AI om producten te vergelijken.
Nog opvallender: 29% zegt productaanbevelingen van AI meer te vertrouwen dan die van een vriend.
Het onderzoek werd uitgevoerd door Opinium onder 13.000 ouder-tienerparen in dertien landen. De tieners waren tussen de 13 en 18 jaar oud.
Die groep vertegenwoordigt dus niet heel Nederland. Wel laat ze zien hoe normaal AI voor een jongere generatie al wordt tijdens het winkelen.
Mastercard verwacht dat de stap van adviseren naar betalen verder wordt verkleind.
In Nederland heeft een AI-agent al afgerekend
Dat is geen theoretisch experiment meer.
Mastercard en Rabobank voerden op 30 april 2026 naar eigen zeggen de eerste Nederlandse betaling via een AI-agent uit. De agent boekte een koffieproeverij nadat de consument daarvoor opdracht had gegeven.
In juni volgde een bredere Europese test met Worldline, ING en Mastercard.
Daar zocht een AI-agent binnen een vooraf bepaald budget naar een jubileumcadeau. De consument gaf uiteindelijk expliciet toestemming voor de aankoop, waarna de betaling via bestaande authenticatie- en betaalprocessen werd afgerond.
Dat detail telt.
De agent kreeg geen blanco cheque. Menselijke toestemming bleef onderdeel van de betaling.
Volledig zelfstandig geld uitgeven zonder duidelijke grenzen is dus nog iets anders.
Van zoeken naar betalen verandert de machtsverdeling
De klassieke online kooproute bestaat uit vier stappen:
zoeken, vergelijken, kiezen en betalen.
AI probeert die stappen in één gesprek te trekken.
Een gebruiker kan bijvoorbeeld vragen om een hotel in Barcelona onder €180 per nacht, met ontbijt, een zwembad en een beoordeling boven een bepaalde grens.
Vandaag helpt AI vooral zoeken en vergelijken.
Morgen kan dezelfde agent ook beschikbaarheid controleren, voorwaarden wegen en de betaling klaarzetten.
Mastercard bouwt met Agent Pay systemen waarbij een agent namens een consument kan afrekenen binnen vooraf vastgelegde toestemming. Visa werkt met Visa Intelligent Commerce aan dezelfde richting.
Daarmee verschuift de strijd.
Niet alleen de webshop wil weten wie de klant is. De betaalpartij moet straks ook weten welke agent handelt, namens wie die handelt en hoeveel vrijheid die agent heeft gekregen.
Stablecoins ruiken hier een opening
Voor crypto wordt het verhaal interessant zodra software niet alleen informatie opvraagt, maar ook zelfstandig waarde moet kunnen verplaatsen.
Stablecoins passen technisch goed bij dat model. Ze zijn digitaal, kunnen continu worden verstuurd en laten zich relatief eenvoudig verwerken in geautomatiseerde software.
Ook grote betaalbedrijven leggen die koppeling inmiddels zelf.
Visa presenteerde in juni nieuwe plannen rond AI, stablecoins en tokenized payments. Het bedrijf beschreef AI en stablecoins daarbij als twee ontwikkelingen die respectievelijk de voorkant en achterkant van betalingen veranderen.
Visa noemt stablecoins daarnaast als mogelijke betaalrail voor agent-to-agenthandel waarbij software onderling voorwaarden afspreekt en betalingen uitvoert.
Dat betekent niet dat crypto deze markt automatisch krijgt.
Mastercard, Visa, banken en andere betaalpartijen bouwen net zo hard aan systemen waarin AI-agents bestaande kaarten en bankbetalingen gebruiken.
De winnaar hoeft dus geen blockchain te zijn.
Het kan ook een kaartnetwerk zijn dat AI zo goed integreert dat de gebruiker nauwelijks merkt welke betaalrail eronder zit.
Google verliest niet alleen zoekverkeer
De grotere dreiging zit daarom niet alleen bij webshops.
Google verdiende jarenlang geld op een simpel moment: iemand zoekt iets en bedrijven betalen om daar zichtbaar te zijn.
Een AI-assistent kan dat moment naar zichzelf toe trekken.
De consument krijgt dan geen pagina met advertenties en tien resultaten. Hij vraagt om één advies en ontvangt een paar kandidaten.
Daarmee krijgt de AI-interface invloed op welke merken überhaupt op tafel komen.
Voor webshops kan hetzelfde gebeuren.
Als zoeken, vergelijken en betalen allemaal in de AI-omgeving plaatsvinden, wordt de eigen website minder vaak het centrum van de klantreis.
De klant blijft bestaan. Het bezoek kan verdwijnen.
De strijd verschuift van klik naar aanbeveling
De Salesforce-cijfers verdienen wel enige terughoudendheid.
Salesforce verkoopt zelf AI- en commerceproducten. Een groei van 200% zegt bovendien niets over hoe groot agentic search absoluut al is ten opzichte van Google, marketplaces of direct webshopverkeer.
Maar meerdere signalen wijzen dezelfde richting op.
AI-chats sturen snel meer winkelverkeer door. Nederlandse jongeren gebruiken AI al voor productonderzoek. Mastercard en Visa bouwen betaalmogelijkheden voor agents. Stablecoins worden tegelijk naar voren geschoven voor geautomatiseerde transacties.
Dat maakt de volgende strijd in e-commerce fundamenteel anders.
Bedrijven hoeven straks niet alleen een mens te overtuigen.
Ze moeten eerst door de selectie van zijn AI-agent komen.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
