Waarom een mogelijke crypto-tol in de Straat van Hormuz ook Rotterdam en Antwerpen raakt

Terwijl zaterdag voor het eerst sinds het recente Amerikaans-Iraanse staakt-het-vuren weer drie supertankers de Golf verlieten via de Straat van Hormuz, legde Chainalysis op 10 april 2026 de nadruk op een andere vraag: wat gebeurt er als Iran doorgang deels in crypto laat afrekenen? Volgens Reuters ging het zaterdag om de eerste supertankers die de Golf weer verlieten sinds het bestand, terwijl Chainalysis waarschuwt dat zo’n betaalmodel crypto een nieuwe geopolitieke functie kan geven.

Belangrijk daarbij is de bronbasis. Chainalysis lijkt zich hier niet op een nieuw openbaar Iraans regeringsdocument te baseren, maar op eerdere berichtgeving van Bloomberg en de Financial Times, die het bedrijf zelf ook aanhaalt. Fortune meldde op 10 april daarnaast dat Iraanse vertegenwoordigers publiek hebben gezegd dat schepen in crypto zouden moeten betalen, maar voegde ook toe dat nog onduidelijk is hoe breed dat systeem werkelijk wordt toegepast.

De kern zit dus niet alleen in de tol, maar in de betaalrail. Chainalysis schrijft dat Iraanse uitspraken weliswaar expliciet naar bitcoin wijzen, maar dat stablecoins op grotere schaal logischer zijn. De reden: stabielere waarde, meer liquiditeit en een gebruikspatroon dat volgens het bedrijf beter past bij grotere handelsstromen dan bitcoin.

Tegelijk is terughoudendheid nodig. Fortune citeert TRM Labs met de waarschuwing dat er op dit moment geen on-chain bewijs is dat zulke tolbetalingen al op grote schaal in crypto worden afgerekend.

Voor Nederland en België is dat meer dan een ver-van-ons-bed-show. Rotterdam noemt zich de grootste energiehaven van Europa en stelt dat meer dan 13% van alle energie die in Europa wordt gebruikt via de haven loopt.

Port of Antwerp-Bruges wijst erop dat Antwerpen de grootste geïntegreerde chemiecluster van Europa huisvest, dat Zeebrugge een belangrijke LNG-poort voor Noordwest-Europa is en dat de regio Antwerpen-Rotterdam-Rijn-Ruhr samen goed is voor 40% van de Europese industrie. Extra frictie rond Hormuz raakt dus niet alleen olieprijzen, maar ook energie, chemie en logistieke ketens die direct relevant zijn voor de Benelux.

Daar komt nog een tweede laag bij: compliance. Reuters schreef zaterdag dat ongeveer 20% van de mondiale olie- en LNG-zendingen via de Straat van Hormuz loopt. Chainalysis waarschuwt tegelijk dat betalingen aan Iraanse partijen voor doorgang serieuze sanctierisico’s kunnen opleveren.

Op de Iran-sanctiepagina van OFAC staat bovendien expliciet guidance voor shipping- en maritieme partijen. Voor exchanges, stablecoin-uitgevers, brokers en compliance-teams is dit daardoor niet alleen een geopolitiek verhaal, maar ook een concreet tegenpartij- en wallet-screeningrisico.

De conclusie is daarom vrij nuchter: Chainalysis laat vooral zien wat de inzet kan worden als tolheffing in Hormuz deels via digitale assets verloopt: crypto verschuift dan van handels- en investeringsinstrument naar infrastructuur in een geopolitiek conflict. Maar de schaal van het gebruik, en vooral de precieze uitvoering, blijft voorlopig speculatie.