Acht jaar bleef Amit Lakhanpal buiten bereik van de Indiase autoriteiten. Nu is de hoofdverdachte in een cryptofraudezaak van ongeveer ₹1,13 miljard (ruim 10 miljoen euro) aangehouden in de Verenigde Arabische Emiraten.
India wil hem terughalen voor vervolging rond Money Trade Coin, of MTC. Beleggers zouden tussen 2017 en 2018 met hoge rendementen en vermeende overheidssteun zijn gelokt.
Arrestatie volgt na jarenlange zoektocht
Lakhanpal werd op 1 september in de Verenigde Arabische Emiraten aangehouden. Tegen hem stond een Red Notice van Interpol open op verzoek van de Indiase autoriteiten.
Zo'n kennisgeving is geen wereldwijd arrestatiebevel. Het vraagt politiediensten om een verdachte op te sporen en eventueel voorlopig vast te zetten volgens de lokale regels.
India werkt nu aan zijn uitlevering.
Dat kan via het
uitleveringsverdrag tussen India en de Verenigde Arabische Emiraten. De twee landen ondertekenden dat verdrag in 1999.
Hoe snel een overdracht kan plaatsvinden, staat nog niet vast.
ED koppelt ruim ₹1,13 miljard aan MTC-zaak
De Indiase Enforcement Directorate, kortweg ED, onderzoekt Lakhanpal en meerdere medeverdachten wegens mogelijk witwassen.
Volgens een
officiële verklaring van de ED werden beleggers tussen augustus 2017 en april 2018 voor ongeveer ₹113,10 crore benadeeld.
Dat komt neer op ruim ₹1,13 miljard.
De zaak draaide om Money Trade Coin. Volgens onderzoekers werd deze munt als belegging verkocht zonder officiële erkenning.
Dit was geen aanval op
Bitcoin of een technische breuk van een blockchain. De verdenking draait om misleiding van beleggers rond een cryptoproject.
Vermeende overheidssteun moest vertrouwen wekken
Volgens de ED organiseerden de betrokkenen seminars in Delhi, Pune en Nashik.
Lakhanpal zou zich daar ten onrechte hebben voorgedaan als functionaris van het Indiase ministerie van Financiën. Ook zou hij hebben beweerd dat MTC later erkenning van de overheid zou krijgen.
Dat gaf de verkoop een schijn van legitimiteit.
Beleggers kregen daarnaast forse rendementen voorgespiegeld. De autoriteiten stellen dat juist die combinatie van status, rendement en vermeende staatssteun veel mensen over de streep trok.
De beschuldigingen zijn nog niet door een rechter vastgesteld.
Handel en opnames zouden later zijn stilgelegd
Rond MTC verschenen later meerdere projecten en handelsplatformen.
De ED noemt onder meer Coin Deposit Ratio, MTC Banque, MTCX India en Cryptozaniya. Volgens de dienst werden prijzen van MTC kunstmatig gestuurd.
Daarna zouden handel en opnames zijn stopgezet.
Voor beleggers betekende dat dat zij niet meer bij hun inleg of beloofde opbrengsten konden komen.
De term
exchanges kan daarbij misleidend zijn. Een handelsplatform rond een token biedt niet automatisch dezelfde controles of bescherming als een gereguleerde aanbieder.
Invallen brachten zaak opnieuw in beweging
De zaak kreeg in augustus opnieuw vaart.
Op 12 augustus doorzocht de ED meerdere locaties in Mumbai en Thane. Daarbij werd ongeveer ₹10 miljoen aan contant geld in beslag genomen.
Onderzoekers namen ook documenten en digitale apparatuur mee.
De ED verklaarde daarna dat Lakhanpal India samen met medeverdachten had verlaten. Hij zou een paspoort van Antigua en Barbuda hebben verkregen en onder een andere identiteit in
Dubai hebben verbleven.
Enkele weken later volgde zijn arrestatie.
Hoge rendementen stonden centraal in verkoopverhaal
De verkoop van MTC volgde een patroon dat vaker bij beleggingsfraude verschijnt.
Een nieuwe munt wordt gekoppeld aan buitengewone rendementen. Bekende namen, overheden of exclusieve zakelijke contacten moeten vervolgens vertrouwen creëren.
De techniek achter een
blockchain is daarbij vaak niet eens het belangrijkste onderdeel.
De belegger moet vooral geloven dat er straks meer kopers komen, dat officiële erkenning volgt of dat een partij de beloofde opbrengsten kan blijven betalen.
Wanneer handel en opnames verdwijnen, wordt duidelijk hoeveel van dat vertrouwen werkelijk afdwingbaar was.
Uitlevering wordt volgende strijd
De arrestatie lost de acht jaar oude zaak nog niet op.
India moet Lakhanpal daadwerkelijk terugkrijgen en de beschuldigingen vervolgens voor de rechter bewijzen. Ook moet duidelijk worden welke rol iedere verdachte afzonderlijk heeft gespeeld.
Daarmee verschuift de zaak van opsporing naar uitlevering.
Voor gedupeerde beleggers is dat een belangrijke stap, maar nog geen eindpunt. Acht jaar na de eerste verdenkingen begint mogelijk pas het deel waarin de hoofdverdachte zich tegenover een Indiase rechter moet verantwoorden.