Reuters: Iraanse elitefamilie achter grootste crypto-exchange Nobitex

De grootste crypto-exchange van Iran, Nobitex, is volgens een nieuw Reuters-onderzoek opgericht door twee broers uit de invloedrijke Kharrazi-familie. Daarmee verschuift het verhaal rond Nobitex van een lokaal cryptosucces naar een veel gevoeliger dossier over sancties, staatsinvloed en de rol van crypto in Iran.

Reuters schrijft dat Ali en Mohammad Kharrazi het platform in 2018 opzetten onder de alternatieve familienaam Aghamir. Het persbureau noemt de familie een van de invloedrijkste dynastieën binnen de Islamitische Republiek en stelt dat de broers Nobitex sindsdien uitbouwden tot de dominante cryptospeler van het land.

Volgens Reuters claimt Nobitex inmiddels 11 miljoen gebruikers, goed voor meer dan 10 procent van de Iraanse bevolking. Het platform zou ongeveer 70 procent van alle Iraanse cryptotransacties verwerken en in totaal circa 11 miljard dollar aan cryptovolume hebben verwerkt.

Daarmee is Nobitex volgens Reuters veel meer geworden dan een gewone lokale exchange. Het platform fungeert als brug naar internationale cryptomarkten voor Iraniërs die door sancties, inflatie en een zwakke rial nauwelijks toegang hebben tot het reguliere financiële systeem.

De zwaarste laag in het onderzoek zit in de transactiestromen. Reuters schrijft dat blockchainonderzoekers en private onderzoekers transacties via Nobitex in verband brengen met gesanctioneerde partijen, waaronder de Iraanse centrale bank en de Islamic Revolutionary Guard Corps, de IRGC. Het persbureau baseert zich daarbij op bedrijfsdocumenten, blockchainanalyse, gesprekken met onderzoekers en interviews met negen Iraniërs die met of voor Nobitex werkten.

Reuters meldt dat Nobitex volgens onderzoek van Crystal Intelligence, Elliptic en Chainalysis transacties heeft verwerkt die direct of indirect waren gelinkt aan gesanctioneerde wallets. Die schattingen lopen uiteen: van 22 miljoen dollar aan directe transfers uit gesanctioneerde wallets tot 366 miljoen dollar die via het platform zou zijn verwerkt. Alle onderzoekers waarschuwden volgens Reuters dat het werkelijke bedrag hoger kan liggen.

Tegelijk is de nuance belangrijk. Zelfs de hoogste door Reuters genoemde schatting blijft ongeveer 3 procent van het totale volume van Nobitex. Dat maakt de onthulling niet klein, maar wel anders dan het frame dat de hele exchange uitsluitend om sanctie-ontwijking zou draaien.

Juist die dubbelrol maakt deze zaak groter dan een regulier exchange-verhaal. In Iran is crypto voor veel burgers een praktische uitweg geworden uit inflatie, valutaverlies en internationale uitsluiting. Reuters beschrijft Nobitex daarom als een infrastructuurspeler die tegelijk gewone gebruikers bedient en volgens onderzoekers ook kan worden gebruikt voor staatsgelinkte geldstromen buiten het klassieke banksysteem.

Dat past in een bredere trend. Reuters meldde eerder al dat de VS de Iraanse cryptosector nauwlettender onderzoekt, juist omdat crypto in Iran zowel retailgebruik als mogelijke routes voor de IRGC en andere gesanctioneerde partijen lijkt te faciliteren.

Een van de opvallendste punten uit het Reuters-onderzoek is dat Nobitex zelf nog niet door de Verenigde Staten of bondgenoten is gesanctioneerd. Reuters schrijft expliciet dat het platform zulke maatregelen tot nu toe heeft ontlopen, ondanks zijn prominente rol in de Iraanse cryptomarkt.

Dat springt extra in het oog omdat het Amerikaanse ministerie van Financiën op 28 april 2026 nog 35 entiteiten en personen sanctioneerde die volgens Washington deel uitmaken van Iran’s schaduwbanksysteem. In die sanctieronde werd Nobitex niet genoemd.

Nobitex heeft tegenover Reuters ontkend directe banden met de Iraanse overheid te hebben. Het bedrijf noemt zichzelf een private en onafhankelijke onderneming en stelt dat eventuele ongeoorloofde geldstromen buiten medeweten of goedkeuring van het management zouden hebben plaatsgevonden. Ook betwistte het de omvang van de bedragen die onderzoekers noemden.

Dat verweer verandert de lading van het verhaal niet volledig, maar het is wel essentieel om erbij te houden. Reuters presenteert geen definitief juridisch oordeel, maar een onderzoeksbeeld waarin Nobitex volgens documenten, analyses en getuigenverklaringen een veel centralere rol speelt in Iran’s cryptofinanciën dan tot nu toe zichtbaar was.

Voor de cryptosector is dit daarom vooral geopolitiek infrastructuurnieuws. Nobitex laat zien hoe een exchange in een sanctieland twee functies tegelijk kan krijgen: toegangspoort voor burgers en mogelijke doorvoerroute voor geldstromen waar staten juist grip op proberen te krijgen.

De grote vraag is nu niet alleen wat Reuters verder nog boven tafel krijgt, maar ook of toezichthouders en sanctie-autoriteiten Nobitex na deze publicatie anders gaan behandelen. Zolang dat niet gebeurt, blijft het platform een gevoelig voorbeeld van hoe crypto, geopolitiek en financiële infrastructuur steeds verder in elkaar schuiven.