Iran zou Bitcoin hebben gebruikt in betalingen rond scheepvaart door de Straat van Hormuz
De Verenigde Staten hebben de Iraanse cryptobeurs BitBank op de sanctielijst gezet wegens geldstromen rond de Straat van Hormuz. Volgens OFAC faciliteerde het platform daarnaast voor honderden miljoenen dollars aan Bitcoin richting de Iraanse Revolutionaire Garde, de IRGC.
De zaak trekt crypto rechtstreeks een geopolitiek financieel conflict in. Scheepvaartbetalingen, sanctieontwijking en digitale activa komen hier samen rond een van de belangrijkste energieroutes ter wereld.
OFAC zet BitBank en ontwikkelaar op sanctielijst
Het Amerikaanse ministerie van Financiën kondigde de maatregel op 17 september aan.
Naast BitBank zijn softwareontwikkelaar Pishtaz Simorgh Electronic Trade Company en drie personen uit het netwerk van de Iraanse financier Babak Zanjani aangewezen.
Volgens de officiële aankondiging van Treasury controleert Zanjani BitBank en promoot hij de beurs al sinds minstens 2024.
OFAC stelt dat Zanjani BitBank tussen juni en juli gebruikte om voor honderden miljoenen dollars aan Bitcoin naar de IRGC over te maken.
Dat is een beschuldiging van de Amerikaanse overheid. Treasury publiceerde bij deze sanctieronde geen volledig transactiedossier waarmee iedere bitcoinbetaling afzonderlijk kan worden nagelopen.
Hormuz Safe gebruikte BitBank voor ontvangen betalingen
Een tweede geldstroom loopt via Hormuz Safe Marine Services Authority.
Die Iraanse organisatie biedt diensten aan schepen in de Straat van Hormuz, waaronder verzekering, verkeersbegeleiding, beveiliging en noodhulp.
Volgens Treasury accepteert Hormuz Safe Bitcoin en andere digitale activa. OFAC zette de organisatie op 29 juli al op de sanctielijst.
Sinds juni zou Hormuz Safe BitBank vervolgens hebben gebruikt om ontvangen betalingen verder door te sturen naar Iraanse staatsgerelateerde partijen.
Hier is een belangrijk onderscheid nodig.
OFAC zegt enerzijds dat BitBank betalingen van Hormuz Safe verwerkte. Anderzijds stelt Treasury dat via BitBank honderden miljoenen dollars aan Bitcoin richting de IRGC gingen.
De Amerikaanse overheid maakt niet openbaar hoeveel van die bedragen rechtstreeks uit dezelfde scheepvaartbetalingen afkomstig waren.
Washington noemt betalingen voor veilige doorgang illegitiem
De Verenigde Staten kijken al langer naar geldstromen rond de Straat van Hormuz.
Treasury beschrijft het Iraanse systeem als een constructie waarbij commerciële schepen betalen voor bescherming en doorgang.
Iran presenteert de diensten als maritieme verzekering en ondersteuning.
Washington stelt dat de bijbehorende risico's deels door Iran zelf worden veroorzaakt en noemt het systeem daarom een vorm van afpersing. Dat is de positie van de Amerikaanse regering.
Voor cryptobedrijven is vooral relevant dat digitale activa volgens OFAC daadwerkelijk binnen deze betaalstromen werden gebruikt.
Geen Bitcoin-adressen gepubliceerd
Bij eerdere cryptosancties publiceerde OFAC soms concrete walletadressen.
Bij BitBank staat in de nieuwe aanwijzing geen lijst met specifieke Bitcoin-adressen.
Dat maakt transactiemonitoring lastiger.
Een exchange kan een bekend gesanctioneerd walletadres relatief eenvoudig blokkeren. Zonder zulke adressen moeten compliance-teams ook kijken naar namen, bedrijfsrelaties, transactieroutes en bekende tegenpartijen.
Blockchainanalyse blijft daarbij nuttig, maar alleen een transactiehash vertelt niet automatisch welke juridische entiteit achter een adres zit.
BitBank valt onder zwaarder Amerikaans sanctierisico
OFAC heeft BitBank aangewezen op basis van Executive Order 13902.
Op de officiële sanctielijst staat bij BitBank expliciet vermeld dat de partij onder Amerikaanse secundaire sancties valt.
Dat is ook buiten de Verenigde Staten relevant.
Amerikaanse sanctieregels gelden niet automatisch als Nederlandse of Belgische wet. Niet-Amerikaanse personen en financiële instellingen kunnen volgens OFAC FAQ 1257 echter wel sanctierisico lopen wanneer zij transacties uitvoeren voor Iraanse cryptobeurzen die onder deze bevoegdheid zijn aangewezen.
Voor buitenlandse financiële instellingen kan Washington bijvoorbeeld beperkingen opleggen rond correspondentbankrekeningen in de Verenigde Staten.
Dat kan de praktische impact veel groter maken dan alleen het blokkeren van Amerikaanse tegoeden.
Iedere Iraanse cryptobeurs valt al onder strenge OFAC-regels
De Amerikaanse lijn gaat bovendien verder dan alleen BitBank.
OFAC stelt in FAQ 1250 dat Iraanse cryptobeurzen onder de Amerikaanse regels als Iraanse financiële instellingen worden behandeld.
Voor Amerikaanse personen en transacties binnen Amerikaanse jurisdictie zijn hun bezittingen daardoor geblokkeerd, ook wanneer een specifieke beurs niet afzonderlijk op de SDN-lijst zou staan.
De afzonderlijke aanwijzing van BitBank voegt daar extra druk aan toe.
Washington koppelt het platform namelijk rechtstreeks aan Zanjani, Hormuz Safe en vermeende bitcointransfers naar de IRGC.
Babak Zanjani keert terug in Amerikaanse sanctiedossiers
Zanjani is al jaren onderwerp van sanctieonderzoek.
Hij werd in Iran in 2016 ter dood veroordeeld wegens verduistering. Die straf werd in 2024 omgezet.
Vanaf 2025 verscheen hij opnieuw publiekelijk als financier van Iraanse projecten.
OFAC pakte in januari en juli van dit jaar al verschillende ondernemingen en digitale-activaprojecten rond Zanjani aan. Daaronder vielen ook Zedcex en Zedxion.
BitBank vormt nu een volgende schakel in dat netwerk volgens Treasury.
Operation Economic Outcast richt zich ook op crypto
De sancties vallen onder Operation Economic Outcast, een Amerikaanse campagne die op 24 augustus begon.
Washington probeert daarmee financiële kanalen rond Iran af te sluiten en waarschuwt nadrukkelijk voor partijen die sanctieontwijking faciliteren.
Crypto krijgt daarin steeds meer aandacht.
Treasury zegt expliciet dat digitale activa partijen niet buiten het bereik van OFAC plaatsen. Dezelfde regels die gelden voor bankbetalingen kunnen ook gevolgen hebben wanneer geld via Bitcoin of andere digitale activa beweegt.
Dat punt wordt met BitBank zichtbaar.
De blockchain maakt een betaling technisch mogelijk zonder traditioneel banknetwerk. De juridische tegenpartij verdwijnt daardoor niet.
Voor Europese cryptobedrijven wordt screening breder
Voor Nederlandse en Belgische cryptobedrijven is de les daardoor breder dan één Iraanse beurs.
Alleen controleren of een walletadres op een sanctielijst staat, is niet altijd voldoende.
Een beurs kan ook moeten begrijpen welke bedrijven achter transacties zitten, wie een platform controleert en of een betaling uiteindelijk voor een gesanctioneerde partij wordt verwerkt.
Zeker bij internationale geldstromen kan daarbij tegelijk Amerikaans en Europees sanctierecht een rol spelen.
BitBank laat zien waarom die controle moeilijker wordt zodra crypto, bedrijven en geopolitieke geldstromen door elkaar lopen.
Bitcoin wordt onderdeel van strijd rond Hormuz
De Straat van Hormuz blijft een van de belangrijkste routes voor olie- en gastransport.
Nu verschijnt Bitcoin ook in de financiële strijd rond die doorgang.
Volgens OFAC gebruikte Hormuz Safe BitBank om ontvangen betalingen verder te sturen, terwijl dezelfde cryptobeurs honderden miljoenen dollars aan BTC richting de IRGC zou hebben gefaciliteerd.
Wat nog ontbreekt, is even belangrijk.
OFAC heeft geen specifieke bitcoinadressen gepubliceerd en maakt niet duidelijk hoeveel van de IRGC-transfers rechtstreeks uit Hormuzbetalingen bestonden.
De sanctie zelf is wel glashelder: BitBank is vanaf nu niet alleen een Iraanse cryptobeurs, maar een expliciet doelwit binnen de Amerikaanse financiële drukcampagne tegen Iran.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
