Rechter trekt grens: crypto omzetten is niet automatisch witwassen
Ruim €213.000 omzetten naar crypto was voor de rechtbank Noord-Nederland niet genoeg om een verdachte voor witwassen te bestraffen. Het dossier liet niet zien dat de cryptotransacties daadwerkelijk waren bedoeld om de criminele herkomst van het geld te verbergen.
Dat onderscheid is belangrijk.
De rechtbank zegt niet dat crypto geen rol kan spelen bij witwassen. Ze zegt dat alleen geld omzetten naar cryptovaluta in deze zaak geen bewezen verhullingshandeling opleverde.
Het vonnis van de Noordelijke Fraudekamer dateert van 28 september 2026. De verdachte kreeg uiteindelijk achttien maanden gevangenisstraf voor andere strafbare feiten.
Ruim €453.000 liep door verschillende rekeningen
De zaak draaide om veel meer dan crypto.
Volgens de rechtbank verkocht de verdachte via webshops onder meer software waarmee gameservers konden worden verstoord en bans konden worden omzeild. Op zijn computer lagen daarnaast meer dan 200 zogenoemde combolijsten.
Daarin stonden gebruikersnamen en wachtwoorden voor meer dan één miljoen accounts.
Ook achtte de rechtbank bewezen dat de verdachte gedurende een lange periode hennep en hasj verkocht. Bij een doorzoeking werden 976 voorgedraaide joints aangetroffen.
Daarna kwam het geldspoor in beeld.
Op verschillende bankrekeningen was volgens het dossier in totaal ongeveer €453.897 ontvangen. De rechtbank vond aannemelijk dat een fors deel daarvan afkomstig was uit de verkoop van strafbare digitale hulpmiddelen en drugshandel.
Maar niet iedere verkoop via de webshop bleek illegaal.
Daardoor kon de rechtbank niet exact bepalen welk deel van het totale bedrag een legale en welk deel een criminele herkomst had.
€213.386 werd omgezet naar crypto
Voor het witwasonderdeel stelde de rechtbank wel vast dat een deel van het geld naar cryptovaluta was gegaan.
In de uiteindelijke bewezenverklaring noemt de rechtbank €213.386,31 aan cryptovaluta.
Het geld was via verschillende crypto-exchanges omgezet van giraal geld naar digitale valuta. De rechtbank verklaarde bovendien bewezen dat het betreffende geld onmiddellijk afkomstig was uit misdrijven die de verdachte zelf had gepleegd.
Daarmee lijkt witwassen op het eerste gezicht voor de hand te liggen.
Juridisch zit er echter nog een stap tussen.
Bewezen gedrag bleek juridisch geen witwassen
Wanneer geld rechtstreeks afkomstig is uit een misdrijf dat iemand zelf heeft gepleegd, gelden bijzondere regels rond de kwalificatie als witwassen.
De rechtbank keek daarom niet alleen naar het bezit of omzetten van het geld.
Er moest ook blijken van gedrag waarmee de criminele herkomst daadwerkelijk werd verborgen of verhuld.
Precies daar ging het mis voor het Openbaar Ministerie.
De rechtbank vond onvoldoende informatie in het dossier waaruit bleek dat het omzetten naar crypto geschikt was om het geldspoor aan het zicht te onttrekken.
“Het omzetten van geld in cryptovaluta [levert] in dit geval geen verhullende handeling op.”
De rechtbank wees er bijvoorbeeld op dat niet bleek dat de cryptovaluta naar ontraceerbare of moeilijk traceerbare accounts waren gestuurd. Ook zag zij onvoldoende bewijs dat bewust met geld was geschoven om het spoor te verbergen.
Daarom kon het bewezen gedrag niet juridisch worden gekwalificeerd als witwassen volgens artikel 420bis van het Wetboek van Strafrecht.
Geen vrijspraak, maar ontslag van alle rechtsvervolging
Hier zit een belangrijk juridisch detail.
De verdachte werd voor dit onderdeel niet simpelweg vrijgesproken.
De rechtbank verklaarde het ontvangen, voorhanden hebben en gedeeltelijk omzetten van het geld naar crypto wel bewezen.
Daarna volgde de juridische beoordeling.
Omdat de noodzakelijke verhullende handeling ontbrak, leverde het bewezen gedrag volgens de rechtbank geen strafbaar witwassen op.
De verdachte werd daarom voor feit 5 ontslagen van alle rechtsvervolging.
Dat verschil is meer dan juridische woordkeuze.
Bij vrijspraak is onvoldoende bewezen dat de verdachte het ten laste gelegde heeft gedaan. Hier stond een groot deel van het gedrag wel vast, maar voldeed dat uiteindelijk niet aan de vereisten voor deze strafrechtelijke kwalificatie.
Crypto is dus niet automatisch een verhullingstechniek
De uitspraak geeft cryptotransacties geen bijzondere bescherming.
De rechtbank formuleert haar oordeel nadrukkelijk voor deze zaak.
Crypto kan wel degelijk onderdeel zijn van witwassen wanneer transacties worden gebruikt om eigendom, herkomst of geldstromen bewust moeilijker zichtbaar te maken.
Denk bijvoorbeeld aan constructies met grote hoeveelheden wallets, verschillende tussenpersonen of andere stappen waarmee een geldspoor doelbewust wordt bemoeilijkt.
Maar zo'n conclusie moet uit het bewijs volgen.
Alleen vaststellen dat euro's zijn ingewisseld voor cryptovaluta is volgens deze uitspraak niet genoeg om automatisch van zo'n verhullingshandeling uit te gaan.
OM wilde vier jaar gevangenisstraf
Het witwasonderdeel had ook invloed op de uiteindelijke straf.
Het Openbaar Ministerie eiste voor de feiten gezamenlijk 48 maanden gevangenisstraf.
De rechtbank kwam uit op achttien maanden, met aftrek van het voorarrest. Daarbij speelde onder meer mee dat minder feiten strafbaar werden bewezen dan het OM had aangevoerd.
De verdachte werd wel veroordeeld voor onder meer de verkoop en het bezit van verboden digitale hulpmiddelen, het bezit van de grote hoeveelheid inloggegevens en de handel in softdrugs.
Van een algemene overwinning voor de verdachte was dus geen sprake.
Ook vordering van ruim €450.000 strandde
Dezelfde zaak kreeg nog een tweede financiële uitkomst.
Het Openbaar Ministerie wilde €450.098,46 aan vermeend wederrechtelijk verkregen voordeel afpakken.
Ook die vordering haalde het niet.
In een afzonderlijke ontnemingsuitspraak oordeelde de rechtbank dat onvoldoende viel vast te stellen welk deel van de webshopomzet uit illegale producten kwam.
De politie had alle relevante bijschrijvingen bij elkaar opgeteld. Maar omdat niet per product was uitgesplitst welke verkopen legaal of illegaal waren, vond de rechtbank de berekening onvoldoende onderbouwd.
De volledige ontnemingsvordering werd daarom afgewezen.
Ook daar speelde dus hetzelfde bredere probleem: een strafzaak kan grote geldstromen laten zien, maar de rechter moet vervolgens precies kunnen koppelen welk bedrag waarop is gebaseerd.
Voor cryptozaken draait het om wat er ná de omzetting gebeurt
Juist daardoor is deze uitspraak relevant voor toekomstige zaken waarin crypto in een financieel onderzoek opduikt.
Een overboeking naar een exchange kan bewijs zijn.
Een aankoop van crypto kan bewijs zijn.
Een beweging tussen wallets kan bewijs zijn.
Maar de aanwezigheid van crypto neemt de juridische bewijsstappen niet weg.
Bij dit witwasverwijt wilde de rechtbank zien welke handelingen het geldspoor werkelijk verborgen of moeilijker traceerbaar maakten. Die stap kon op basis van het dossier niet worden vastgesteld.
Dat maakt het oordeel scherper dan de simpele boodschap dat crypto “geen witwassen” zou zijn.
Crypto omzetten kan onderdeel zijn van witwassen. De rechtbank maakt alleen duidelijk dat de munt zelf het bewijs van verhulling niet vervangt.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
