Nederland verbiedt misleidende interfaces bij cryptoapps en online diensten
Een cryptoplatform mag de koopknop niet slim aantrekkelijk maken en de uitgang vervolgens verstoppen. Sinds 28 augustus gelden in Nederland nieuwe regels die misleidende en manipulerende ontwerpen bij online cryptodiensten expliciet aanpakken.
Apps en websites mogen consumenten niet sturen naar nadelige keuzes. Ook mag stoppen met een dienst in principe niet moeilijker worden gemaakt dan beginnen.
Daarmee komt niet alleen de juridische tekst onder toezicht te staan.
Ook het scherm zelf telt.
Nieuwe regels gelden sinds 28 augustus
De regels staan in het Implementatiebesluit richtlijn op afstand gesloten overeenkomsten inzake financiële diensten.
Het besluit verscheen op 27 augustus als Staatsblad 2026, 251 en trad een dag later in werking.
Nederland implementeert daarmee Europese regels voor financiële diensten die op afstand worden afgesloten.
De invoering komt relatief snel na publicatie.
De Europese deadline voor omzetting was namelijk al op 19 december 2025 verstreken. Nederland had die datum niet gehaald en koos daarom voor inwerkingtreding direct na publicatie.
Crypto wordt expliciet meegenomen
Voor crypto is vooral het nieuwe artikel 81.0a van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft belangrijk.
Dat artikel verbiedt ondernemingen om online interfaces zo te ontwerpen of gebruiken dat consumenten worden misleid of gemanipuleerd.
Ook ontwerpen die het vermogen om vrij en geïnformeerd te beslissen wezenlijk verstoren of beperken, vallen onder de norm.
De Nederlandse regering verklaart die bepaling expliciet van toepassing op aanbieders van cryptoactiva en aanbieders van cryptoactivadiensten die hun diensten op afstand verrichten.
Een cryptoapp valt daarmee rechtstreeks binnen het vizier.
Waarom crypto apart moest worden genoemd
Daar zit een juridisch detail achter.
Cryptoactiva en cryptoactivadiensten gelden volgens de toelichting niet automatisch als financieel product of financiële dienst onder de definities van de Nederlandse Wft.
Daardoor zou het bestaande gedragstoezicht niet vanzelf op alle onderdelen van toepassing zijn.
De regering heeft daarom specifieke bepalingen uit het BGfo alsnog van overeenkomstige toepassing verklaard.
Dat gebeurt naast het Europese vergunningenstelsel van MiCA.
Een aanbieder kan dus niet volstaan met alleen de juiste vergunning.
Ook de manier waarop consumenten online door een product of dienst worden geleid, wordt relevant.
Nadelige keuzes mogen niet aantrekkelijker worden gemaakt
De nieuwe regels noemen drie praktijken heel concreet.
Een voor de consument nadelige keuze mag niet nadrukkelijker op de voorgrond worden geplaatst.
Dat kan bijvoorbeeld relevant worden wanneer een app verschillende opties toont en een ongunstige keuze veel opvallender presenteert.
Denk aan kleur, formaat, positie of andere ontwerpelementen.
De Europese richtlijn achter de Nederlandse regels spreekt hier over praktijken die vaak als dark patterns worden omschreven.
Het ontwerp stuurt de gebruiker dan subtiel naar de keuze die de aanbieder liever ziet.
Nederland legt daar nu voor online financiële diensten een expliciete grens.
Een geweigerde keuze mag niet eindeloos terugkomen
Ook herhaald aandringen wordt aangepakt.
Heeft een consument al een keuze gemaakt, dan mag een aanbieder niet steeds opnieuw proberen dezelfde beslissing los te krijgen.
Daar bestaat wel een uitzondering op.
Herhaling mag wanneer dat in het belang van de consument is.
De toelichting noemt een risicovol beleggingsproduct als voorbeeld.
Een extra waarschuwing voordat iemand een risicovolle stap zet, kan dus juist gerechtvaardigd zijn.
Het verbod is gericht op manipulatie, niet op beschermende waarschuwingen.
Stoppen mag niet moeilijker zijn dan beginnen
De derde regel kan voor consumenten direct merkbaar worden.
Het beëindigen van een overeenkomst mag in principe niet moeilijker zijn dan het aangaan ervan.
Een aanbieder die aanmelden met enkele tikken mogelijk maakt, kan de beëindiging dus niet zonder goede reden achter een lange reeks schermen en procedures verstoppen.
Ook hier geldt een uitzondering wanneer een moeilijkere procedure aantoonbaar in het belang van de consument is.
Voor cryptoapps wordt daarmee het hele klantpad belangrijk.
Niet alleen onboarding.
Ook de uitgang.
De AFM krijgt een nieuw scherm om naar te kijken
De Autoriteit Financiële Markten heeft vooraf naar de uitvoerbaarheid van de regels gekeken.
Volgens de toelichting verwacht de AFM dat het toezicht op precontractuele informatie en communicatie relatief beperkt extra werk oplevert.
De interfacebepalingen zijn anders.
Dat soort toezicht sluit volgens de AFM nog maar beperkt aan op bestaande werkzaamheden.
De toezichthouder verwacht structureel ongeveer één extra fte nodig te hebben voor de nieuwe taken.
Dat laat zien dat de regeling niet alleen symbolisch bedoeld is.
De vormgeving van financiële apps wordt daadwerkelijk een toezichtsonderwerp.
Overtredingen kunnen worden beboet
De regering heeft tegelijk het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector aangepast.
Overtredingen van het eerste en tweede lid van artikel 81.0a vallen onder boetecategorie 2.
Daarmee krijgt het verbod op misleidende interfaces een directe handhavingsbasis.
Dat betekent niet dat iedere slechte gebruikerservaring meteen een overtreding vormt.
De vraag is of het ontwerp consumenten misleidt, manipuleert of hun vrije besluitvorming wezenlijk verstoort.
Een lelijke app is niet verboden.
Een bewust sturende app kan dat wel zijn.
Ook menselijke hulp wordt verplicht
De regels gaan verder dan schermontwerp.
Wanneer een aanbieder online-instrumenten gebruikt, krijgt een consument voorafgaand aan het sluiten van bepaalde overeenkomsten het recht om menselijke tussenkomst te vragen.
Die hulp moet beschikbaar zijn in dezelfde taal als waarin de precontractuele informatie werd gegeven.
In gerechtvaardigde gevallen kan dat recht ook na het aangaan van de overeenkomst gelden.
Deze bepaling wordt eveneens van toepassing op aanbieders van cryptoactiva en cryptoactivadiensten.
Dat kan relevant worden bij processen die grotendeels via chatbots, automatische beslisbomen of andere digitale systemen verlopen.
Een consument hoeft dan niet altijd opgesloten te blijven in een automatische flow.
Chatbot mag mens niet volledig vervangen
Voor crypto-aanbieders kan dat praktisch gevolgen hebben.
Veel digitale platforms proberen zoveel mogelijk klantvragen automatisch af te handelen.
Dat is goedkoop en snel.
Maar zodra een consument voorafgaand aan de overeenkomst uitleg nodig heeft, kan een volledig automatische omgeving onder de nieuwe regels onvoldoende zijn.
De Europese richtlijn noemt juist chatbots, roboadvies en interactieve online tools als voorbeelden waarbij toegang tot menselijke uitleg nodig kan zijn.
Automatiseren mag.
De menselijke uitgang volledig dichtzetten niet.
Kerninformatie mag niet verdwijnen achter kliklagen
Ook de manier waarop informatie op mobiele schermen wordt aangeboden verandert.
Aanbieders mogen bepaalde precontractuele informatie in lagen presenteren.
Dat betekent dat niet iedere juridische uitleg onmiddellijk volledig op het eerste scherm hoeft te staan.
De regering erkent dat telefoons beperkte schermruimte hebben.
Maar bepaalde belangrijke informatie moet direct beschikbaar blijven.
Daarnaast moet de consument de informatie uiteindelijk als één document kunnen opslaan, bekijken en afdrukken.
Een slimme mobiele presentatie mag dus niet veranderen in een digitale verstopplek voor belangrijke voorwaarden.
Voor crypto geldt daarbij een technische uitzondering
Niet iedere informatiebepaling werkt voor alle cryptodiensten exact hetzelfde.
Bij bepaalde verplichtingen rond precontractuele informatie maakt het besluit bijvoorbeeld onderscheid wanneer een aanbieder al een cryptoactivawitboek op zijn website heeft gepubliceerd.
Dat voorkomt dubbele informatieverplichtingen.
Voor het verbod op misleidende online interfaces bestaat die algemene ontsnappingsroute niet.
Daar ligt juist de grote verandering voor cryptoapps.
Hoe een aanbieder zijn schermen bouwt, kan zelfstandig worden beoordeeld.
MiCA is daardoor niet het einde van consumentenregels
Europa heeft met MiCA een uitgebreid regime voor cryptobedrijven gebouwd.
Dat richt zich onder meer op vergunningen, bedrijfsvoering en informatie rond cryptoactiva.
De Nederlandse regels laten zien dat daar andere beschermingslagen naast blijven bestaan.
Een onderneming kan formeel aan de eisen voldoen en toch een problematische gebruikerservaring aanbieden.
De overheid kijkt daarom niet meer alleen naar wat ergens in voorwaarden staat.
Ze kijkt ook naar wat de consument daadwerkelijk ziet en hoe hij richting een beslissing wordt gestuurd.
Vooral mobiele cryptoapps kunnen dit merken
Dat kan bij crypto extra zichtbaar worden.
Veel gebruikers handelen vrijwel volledig via hun telefoon.
Een beslissing om een dienst te starten, een product te kiezen of instellingen te wijzigen kan binnen seconden worden genomen.
Juist dan hebben kleur, schermvolgorde en de positie van knoppen invloed.
Een groot groen vlak trekt meer aandacht dan een kleine grijze tekstlink.
Een keuze die vijf keer opnieuw verschijnt kan gebruikers alsnog overhalen.
Een opzegoptie die diep in menu's zit, maakt vertrekken moeilijker.
De nieuwe regels maken zulke ontwerpbeslissingen juridisch relevanter.
De conversieknop krijgt een compliancefunctie
Voor aanbieders ontstaat daarmee een interessante botsing.
Productteams ontwerpen apps vaak om zo weinig mogelijk frictie te creëren en conversie te verhogen.
Compliance kijkt juist naar informatie, risico en vrije besluitvorming.
Die twee teams moeten nu dichter bij elkaar komen.
Een interface kan commercieel uitstekend presteren en juridisch toch verkeerd zijn ontworpen.
Dat geldt niet alleen voor traditionele banken of verzekeraars.
Sinds 28 augustus geldt dezelfde fundamentele norm ook voor crypto.
De nieuwe Nederlandse regel raakt daarom niet alleen de kleine lettertjes van een cryptodienst. Ook de kleur, volgorde en werking van de knoppen kunnen voortaan onderdeel worden van financieel toezicht.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
