Jonge cybercriminelen stelen data én crypto, politie ziet nieuwe dreiging
Een Nederlandssprekende nep-IT’er, gestolen inloggegevens en miljoenen buitgemaakte klantrecords. De Odido-hack laat zien hoe een jonge generatie cybercriminelen niet alleen data zoekt, maar ook rechtstreeks op crypto jaagt.
Politie en Openbaar Ministerie waarschuwen in het nieuwe Cybercrimebeeld Nederland 2026 voor losse westerse netwerken waarin phishing, SIM-swapping, cryptodiefstal en ransomware samenkomen. Crypto speelt daarbij een dubbele rol: als buit én als route om criminele opbrengsten te verplaatsen.
Duizenden jongeren vinden elkaar in ‘de Com’
Politie en OM noemen het bredere netwerk de Com, een verzamelnaam voor een wereldwijd en los verband van duizenden mensen.
Het gaat vooral om kinderen en jongeren van ongeveer 11 tot 25 jaar. Ze vinden elkaar in competitieve online subculturen waar Engels veelal de voertaal is.
De Com bestaat uit verschillende groepen, waaronder Hacker Com, Extortion Com en IRL Com.
Hacker Com richt zich specifiek op cybercriminaliteit. De leden zijn volgens het rapport doorgaans minderjarige mannen en bevinden zich vaak in westerse landen.
Sinds 2018 groeide Hacker Com volgens politie en OM van honderden naar duizenden leden.
Van phishing tot cryptodiefstal
De activiteiten gaan veel verder dan klassieke hacks.
Het rapport noemt fraude, identiteitsmisbruik, doxing, sabotage, ransomware, handel in gestolen gegevens en diefstal van cryptovaluta.
Niet iedereen binnen deze groepen is technisch even sterk.
Sommige leden helpen bij complexe ransomware-aanvallen. Anderen richten zich juist op minder technische methoden zoals phishing, SIM-swapping en het manipuleren van slachtoffers.
Daar zit voor cryptobezitters een belangrijk risico.
Een aanvaller hoeft de blockchain niet te breken wanneer hij een gebruiker zover krijgt zelf zijn toegang af te staan.
Social engineering blijft de zwakste schakel
Volgens politie en OM krijgen leden van Hacker Com vaak toegang tot systemen via menselijke manipulatie.
Gestolen databases en openbare informatie maken hun verhalen overtuigender. Een aanvaller weet bijvoorbeeld al waar iemand werkt, welke provider hij gebruikt of welke persoonlijke gegevens eerder zijn gelekt.
Daarmee wordt een telefoontje van een nepmedewerker plotseling geloofwaardiger.
De hack bij Odido vormt daarvan een Nederlands voorbeeld.
Nederlandssprekende nep-IT’er bij Odido-hack
Bij Odido werden begin 2026 gegevens van meer dan zes miljoen klanten gestolen. In juli meldde de politie sterke aanwijzingen te hebben dat Nederlandse criminelen bij de aanval betrokken waren.
Kort voor de hack belde een Nederlandssprekende man met de klantenservice.
Hij deed zich voor als IT-medewerker van Odido. Via phishing werd vervolgens een medewerker misleid, waarna de aanvallers gegevens konden buitmaken.
Dat maakt de aanval opvallend simpel aan de voorkant.
Geen Hollywood-hacker die secondenlang code intikt.
Eerst wordt een mens overtuigd. Daarna gaat de technische deur open.
Voor veel cyberaanvallen hoeft niet eerst de software te breken. De aanvaller probeert eerst het vertrouwen van een mens te breken.
Crypto is tegelijkertijd buit en betaalroute
Voor de cryptosector wordt het rapport vooral interessant bij de financiële kant.
Politie en OM beschrijven cryptovaluta als populair onder cybercriminelen omdat betalingen wereldwijd kunnen worden verplaatst zonder dat voor iedere stap een bank nodig is. Een definitieve blockchaintransactie kan bovendien niet zomaar worden teruggedraaid.
Dat maakt crypto geschikt voor betalingen tussen criminelen en het verplaatsen van opbrengsten.
Maar de munten zelf zijn ook doelwit.
Wie via phishing toegang krijgt tot een account bij een crypto-exchange kan proberen tegoeden weg te sluizen.
Bij een eigen wallet verschuift de aanval naar de private key of recovery phrase.
Het CCBN stelt daar een harde regel tegenover: wie zo'n sleutel bezit, heeft feitelijk toegang tot de crypto. Het apparaat waarop de wallet staat, is dan veel minder relevant.
Blockchain maakt criminelen ook zichtbaar
Crypto heeft voor criminelen tegelijkertijd een vervelende eigenschap.
Veel transacties blijven permanent openbaar.
Politie en OM wijzen erop dat transacties op openbare blockchains jaren later opnieuw kunnen worden onderzocht. Zodra een walletadres aan een persoon of organisatie wordt gekoppeld, ontstaat mogelijk een volledig historisch spoor.
Dat maakt de bekende uitspraak dat crypto volledig anoniem zou zijn te simpel.
Onderzoekers moeten wel weten welke adressen bij wie horen. Ook mixers, verschillende exchanges en het voortdurend wisselen tussen cryptomunten kunnen het spoor lastiger maken.
Daarom willen politie en OM cryptostromen eerder meenemen in cyberonderzoeken.
Opsporing wil sneller achter het geld aan
Het rapport pleit ervoor financieel onderzoek standaard onderdeel te maken van grote cyberzaken.
Onderzoekers moeten cryptostromen vroeg identificeren, vermogen proberen af te pakken en financiële routes van cybercriminelen verstoren.
Daarvoor is specialistische kennis nodig.
Politie en OM schrijven dat expertise rond crypto en AI nu nog te vaak bij een beperkte groep onderzoekers zit. Die kennis moet breder beschikbaar komen binnen beide organisaties.
Dat wordt steeds relevanter nu cybercrime niet langer uit losse daders bestaat.
Een aanvaller kan gestolen gegevens kopen, toegang huren en vervolgens een andere partij betalen om geldstromen te verbergen.
Status kan net zo belangrijk zijn als geld
Geld verklaart bovendien niet alles wat binnen de Com gebeurt.
Politie en OM zien dat sociale status een belangrijke drijfveer vormt. Wie in chatgroepen kan bewijzen dat hij een groot slachtoffer heeft geraakt, krijgt aanzien.
Die competitie kan steeds verder gaan.
Leden stelen zelfs gegevens, toegangsrechten en cryptovaluta van elkaar. Conflicten kunnen daarna omslaan in doxing, bedreigingen en fysiek geweld.
Daarmee is Hacker Com geen traditioneel crimineel kartel.
Het is een veranderlijk netwerk waarin mensen vandaag samenwerken en morgen elkaars doelwit kunnen worden.
2,5 miljoen Nederlanders werden online slachtoffer
De nieuwe daders verschijnen op een moment waarop online criminaliteit al enorme aantallen Nederlanders raakt.
In 2025 werd 17% van de Nederlandse bevolking slachtoffer van een vorm van online criminaliteit. Dat zijn naar schatting 2,5 miljoen mensen.
Daaronder vallen cybercrime, online fraude, oplichting, bedreiging en intimidatie.
In 2023 lag het aandeel nog op 16%.
AI kan volgens politie en OM bestaande aanvalsmethoden bovendien sneller en op grotere schaal inzetbaar maken.
Voor cryptobezitters begint beveiliging buiten de wallet
De waarschuwing uit het rapport gaat daardoor verder dan een sterk wachtwoord.
Een recovery phrase blijft kwetsbaar voor een overtuigende nephelpdesk. Een exchangeaccount kan alsnog worden aangevallen via een gekaapt telefoonnummer. En na een groot datalek beschikken criminelen over persoonlijke informatie waarmee een phishingbericht veel geloofwaardiger wordt.
Ook ouders en scholen krijgen volgens politie en OM een rol.
De jonge leeftijd van veel daders betekent dat vroeg ingrijpen kan voorkomen dat technische nieuwsgierigheid verandert in steeds zwaardere online criminaliteit.
Voor cryptobezitters zit de harde les ergens anders.
De cryptografie achter een wallet kan mathematisch sterk zijn. De persoon die op een link klikt, een herstelcode doorgeeft of een nepmedewerker vertrouwt blijft bereikbaar.
En precies daar zoeken deze jonge criminelen hun ingang.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
