Europa vreest digitale dollar, maar remt euro-stablecoins zelf af

De ECB waarschuwt in juni 2026 dat dollar-stablecoins de rol van de euro in tokenised finance kunnen verzwakken. Tegelijk zet Frankfurt vraagtekens bij private euro-stablecoins, terwijl Qivalis met ING, ABN AMRO, Rabobank en BNP Paribas onder MiCA naar DNB-goedkeuring werkt.

Daar zit de Europese knoop. De centrale bank ziet het gevaar van digitale dollarisering, maar vertrouwt het private alternatief maar half.

Dollarliquiditeit domineert de huidige stablecoinmarkt. Qivalis bouwt aan een gereguleerde eurovariant met 37 banken. De ECB wil vooral centralebankgeld als anker voor nieuwe marktinfra.

Christine Lagarde zette op 8 mei 2026 het probleem hard neer. Stablecoins groeiden volgens haar van minder dan $10 miljard zes jaar geleden naar meer dan $300 miljard nu. Bijna 90 procent van de markt ligt bij twee uitgevers: Tether en Circle.

Dat cijfer zegt veel. On-chain geld beweegt vooral in dollars, niet in euro’s. Wie straks effecten, fondsen of zakelijke betalingen op blockchainrails afwikkelt, gebruikt dan automatisch een Amerikaanse rekeneenheid.

Isabel Schnabel trok die lijn op 1 juni door. Dollar-stablecoins kunnen volgens haar nieuwe grensoverschrijdende netwerken vormen waarin dollarisering niet uit een bewuste muntkeuze ontstaat, maar uit techniek, schaal en gewoonte. Voor Europa kan dat de euro op termijn minder relevant maken in tokenised finance.

De ECB ziet het probleem, maar wil niet blind een private eurovariant naar voren duwen. Lagarde stelde dat het pleidooi voor euro-stablecoins zwakker is dan het lijkt. Haar kernpunt: veel voordelen komen door blockchaintechniek, niet door het instrument zelf.

Frankfurt vreest vooral stressmomenten. Private tokens kunnen hun koppeling verliezen, reserves kunnen onder druk komen en geld kan uit bankdeposito’s wegstromen. Dat raakt de manier waarop renteverhogingen en renteverlagingen via banken bij bedrijven en huishoudens terechtkomen.

De ECB schuift daarom een ander model naar voren. Tokenised commercial bank deposits, dus digitale bankdeposito’s op DLT-rails, kunnen volgens Lagarde voor veel zakelijke toepassingen beter passen. Ze blijven dichter bij gereguleerde bankbalansen en hoeven niet als los geldproduct te groeien.

Frankfurt bouwt ook zelf. Pontes moet vanaf het derde kwartaal van 2026 DLT-platformen koppelen aan TARGET, zodat wholesale-transacties in centralebankgeld kunnen afwikkelen. Appia moet daarna richting 2028 een breder Europees model voor tokenised finance uittekenen.

Banken wachten niet op een perfect ECB-model. ING meldde op 19 mei 2026 dat 25 extra banken zich bij Qivalis voegen. Het consortium komt daarmee op 37 deelnemers, met onder meer ABN AMRO, Rabobank, BNP Paribas, BBVA, CaixaBank, KBC, SEB en UniCredit.

Qivalis wil een gereguleerde euro-stablecoin lanceren in de tweede helft van 2026, onder voorbehoud van toestemming van de toezichthouder. De opzet is Amsterdams: DNB speelt een centrale rol, omdat het project werkt richting een vergunning als Electronic Money Institution.

DNB classificeert stablecoins onder MiCA als ART’s of EMT’s. Een token die één munt volgt, zoals de euro, valt onder Electronic Money Tokens. DNB houdt toezicht op Nederlandse uitgevers van ART’s en EMT’s.

Qivalis noemt zelf betalingen, settlement en tokenized assets als doelgebied. Dat past bij de marktlogica. Bedrijven willen sneller afwikkelen, banken willen controle houden en fintechs zoeken euroliquiditeit die ook buiten kantooruren beweegt.

De paradox is hard. Europa wil niet dat de volgende generatie digitale geldrails standaard in dollars draait. De ECB wil alleen niet dat private eurotokens te groot worden zonder centralebankgeld als basislaag.

Die houding is verdedigbaar. Centrale banken moeten runs, bankfinanciering en monetair beleid bewaken. Een private munt met veel reserves en veel gebruikers is nooit alleen een technische innovatie.

De markt ziet intussen een ander risico. Als Europa te lang wacht, kiezen handelsplatformen, treasuryteams en tokenized markten de rails die al werken. Vandaag zijn dat vooral dollarrails.

MiCA geeft Europa een voordeel: duidelijke regels. Het legt ook de lat hoger dan veel cryptospelers gewend zijn. Dat maakt eurotokens betrouwbaarder, maar niet automatisch populairder.

De echte keuze gaat dus niet over één munt. Europa moet bepalen welk type digitaal geld de basis vormt voor tokenised finance: centralebankgeld via Pontes, tokenised bankdeposito’s of gereguleerde private eurotokens zoals Qivalis.

Zonder dat antwoord blijft Europa in twee richtingen sturen. Frankfurt waarschuwt voor de digitale dollar, terwijl banken proberen een eurospoor aan te leggen dat Frankfurt zelf strak wil begrenzen. Die spanning verdwijnt niet bij de lancering van Qivalis; daar begint ze pas.