ECB waarschuwt voor stablecoins: dit betekent het nu in Nederland en België

De ECB zet stablecoins steviger dan eerder neer als systeemvraagstuk. In haar speech van 8 mei zei Christine Lagarde dat de markt inmiddels boven de 300 miljard dollar ligt, nog altijd vooral uit dollarproducten bestaat en voor bijna 90% wordt gedomineerd door Tether en Circle. Daarmee plaatst Frankfurt stablecoins niet langer in de marge van crypto, maar midden in het debat over financiële stabiliteit en monetair beleid.

Voor gebruikers in Nederland en België zit de belangrijkste vraag alleen ergens anders. Niet of stablecoins vandaag ineens verdwijnen, maar via welke partij je ze gebruikt, onder welk toezicht die partij valt en of die route straks nog binnen het Europese kader past.

Lagarde maakte in haar speech duidelijk dat de ECB stablecoins niet ziet als neutraal technisch hulpmiddel. Volgens haar kunnen ze in stress losraken van hun koppeling, de “singleness of money” onder druk zetten en de doorwerking van monetair beleid verzwakken als spaargeld verschuift van banken naar private tokens. Reuters meldde daarnaast dat zij ook sceptisch is over het idee dat euro-stablecoins op zichzelf de internationale rol van de euro zouden versterken.

Toch is dat voor de Benelux geen startschot van een nieuw regelboek. MiCA geldt in de EU al sinds 30 december 2024, terwijl de regels voor asset-referenced tokens en e-money tokens — de twee categorieën waar stablecoins onder vallen — al sinds 30 juni 2024 van toepassing zijn. De waarschuwing van de ECB is dus vooral een verharding van de beleidslijn, niet de invoering van een nieuw lokaal verbod.

Voor Nederland is dat onderscheid belangrijk, omdat het overgangsverhaal hier veel minder open is dan het soms klinkt.

De AFM is onder MiCA de vergunningverlenende autoriteit voor aanbieders van cryptodiensten en verantwoordelijk voor het grootste deel van het doorlopende toezicht op CASP’s. DNB is verantwoordelijk voor het prudentiële toezicht en stelt expliciet dat uitgevers van zowel EMT’s als ART’s een vergunning nodig hebben. Voor EMT’s loopt dat via een vergunning als elektronischgeldinstelling of kredietinstelling; voor ART’s is een apart MiCA-traject ingericht.

Belangrijker nog: het Nederlandse overgangsregime is al geëindigd. Ondernemingen die tot 30 december 2024 bij DNB waren geregistreerd, mochten nog tot 30 juni 2025 zonder MiCA-vergunning diensten aanbieden in Nederland. De AFM schrijft expliciet dat dat overgangsregime op 30 juni 2025 is beëindigd. Voor Nederlandse gebruikers is dit dus geen kwestie van “de komende maanden”, maar van nu.

In België is het beeld nog net minder strak afgekapt.

De FSMA schrijft dat MiCA daar is ingevoerd via de wet van 11 december 2025. Die wet verdeelt de bevoegdheden tussen de FSMA en de Nationale Bank van België. Uit de door ESMA gepubliceerde lijst van bevoegde autoriteiten blijkt dat België met een gedeeld model werkt, waarbij met name stablecoin-gerelateerde onderdelen onder de NBB vallen en andere delen van het MiCA-toezicht bij de FSMA liggen.

Daarnaast wijst de FSMA erop dat bepaalde partijen onder voorwaarden nog tot 30 juni 2026 via het overgangsregime actief kunnen blijven. ESMA trekt daar Europees een harde lijn onder: op 1 juli 2026 moet een aanbieder zonder MiCA-vergunning stoppen met diensten aan EU-klanten. Dat maakt de Belgische markt voorlopig iets gelaagder dan de Nederlandse, maar niet vrijblijvend.

Er zit nog een praktisch detail in dat veel zegt. Op de FSMA-pagina met toegelaten Belgische crypto-asset service providers staat per 8 mei 2026 nog “Nihil”. Dat betekent niet dat Belgische gebruikers geen gereguleerde cryptodiensten kunnen gebruiken, maar wel dat zij in de praktijk vaak te maken hebben met partijen die elders in de EU zijn vergund of nog onder overgangsregels vallen. Juist daarom wordt het ESMA-register in België extra belangrijk.

Voor gebruikers in Nederland en België verschuift het beoordelingskader daardoor zichtbaar.

Het is minder verstandig om stablecoins alleen te beoordelen op ticker, liquiditeit of handelsvolume. Belangrijker wordt of de aanbieder onder MiCA opereert, welke toezichthouder bevoegd is en of de partij terug te vinden is in een officieel register. De AFM verwijst daarvoor naar haar eigen crypto-informatie en registeromgeving, terwijl de FSMA expliciet naar het ESMA-register verwijst voor toegelaten CASP’s.

ESMA maakt bovendien duidelijk dat na 1 juli 2026 aanbieders zonder MiCA-vergunning in strijd met EU-recht handelen en moeten stoppen met dienstverlening aan EU-klanten. Daarmee wordt het onderscheid tussen gereguleerd en niet-gereguleerd belangrijker dan het oude onderscheid tussen “grote” en “kleine” coins.

De boodschap voor Nederland en België is dus nuchter.

De ECB-waarschuwing betekent niet dat stablecoins hier ineens verdwijnen. Wel betekent zij dat stablecoins in Europa niet langer alleen als handelsinstrument worden gezien, maar steeds meer als beleidsdossier. Voor gebruikers verschuift de kernvraag daardoor van populariteit naar juridische houdbaarheid: welke stablecoin en welke aanbieder blijven ook binnen het Europese toezichtskader overeind?

Wil je dat ik hier ook nog een kortere homepage-versie van maak, met strakkere intro en minder beleidsdetail?