ESMA zet AI en tokenisatie bovenaan Europese toezichtagenda
AI en tokenisatie krijgen vanaf 2027 een vaste plek op de Europese toezichtagenda. ESMA maakt digitale innovatie tot nieuwe EU-brede prioriteit en wil dat nationale toezichthouders hun kennis en controle op beide technologieën opvoeren.
Dat is geen nieuw verbod en ook geen nieuwe cryptowet. Het signaal is wel duidelijk: toepassingen die banken, vermogensbeheerders en andere financiële partijen nu bouwen, komen nadrukkelijker onder het vergrootglas.
ESMA kiest AI en tokenisatie als eerste focus
De European Securities and Markets Authority maakte op 23 september bekend dat digitale innovatie een nieuwe Union Strategic Supervisory Priority, of USSP, wordt.
De eerste aandacht gaat naar kunstmatige intelligentie en tokenisatie.
ESMA wil samen met nationale toezichthouders onderzoeken hoe gereguleerde financiële ondernemingen deze technologieën gebruiken. De officiële aankondiging noemt daarbij vooral expertise en capaciteit bij toezichthouders als doel.
Dat onderscheid telt.
ESMA kondigt geen aparte vergunning voor AI of tokenisatie aan. De toezichthouder wil bestaande financiële regels consistenter toepassen wanneer nieuwe technologie daar onderdeel van wordt.
Tokenisatie verhuist naar regulier financieel toezicht
Voor de cryptosector is vooral de keuze voor tokenisatie opvallend.
Bij tokenisatie worden rechten op financiële activa digitaal vastgelegd. Dat kan gaan om obligaties, fondsen, aandelen, deposito's of andere instrumenten.
Daarvoor kan distributed ledger technology worden gebruikt.
Het financiële product verdwijnt daardoor niet uit bestaande regelgeving. Een obligatie blijft bijvoorbeeld een financieel instrument wanneer zij als token wordt uitgegeven.
Maar de technologie kan wel nieuwe vragen opleveren.
Wie beheert het netwerk? Wat gebeurt er bij een softwarefout? Hoe worden eigendom en transacties gecontroleerd? En wat als meerdere financiële partijen afhankelijk worden van dezelfde digitale systemen?
Dat zijn precies het soort vragen waarvoor ESMA nationale toezichthouders beter wil uitrusten.
Van pilots naar echte financiële producten
De timing is niet toevallig.
Banken, beurzen en vermogensbeheerders testen al jaren tokenized financiële producten. Een deel daarvan beweegt nu van proefprojecten richting daadwerkelijk gebruik.
Daarmee verandert ook het risico.
Een kleine test met enkele partijen vraagt iets anders van een toezichthouder dan een tokenized fonds of obligatiemarkt waarop grote bedragen bewegen.
ESMA organiseert op 28 oktober bovendien een aparte workshop onder de titel From experimentation to scale: building tokenised capital markets in Europe. Dat laat zien waar de aandacht naartoe verschuift: niet alleen onderzoeken óf tokenisatie werkt, maar wat er gebeurt wanneer gebruik groter wordt.
AI krijgt dezelfde toezichtbehandeling
Kunstmatige intelligentie komt naast tokenisatie te staan.
Financiële ondernemingen gebruiken AI al voor fraudedetectie, klantcontact, risicomodellen, compliance en interne processen.
Naarmate modellen meer zelfstandig uitvoeren, worden de gevolgen van fouten groter.
Een verkeerd gegenereerde tekst is vervelend. Een AI-systeem dat verkeerde risicobeslissingen neemt of financiële processen aanstuurt, kan rechtstreeks gevolgen krijgen voor klanten en markten.
ESMA wil daarom niet wachten tot zulke toepassingen volledig ingeburgerd zijn.
De nieuwe prioriteit moet toezichthouders helpen begrijpen welke modellen bedrijven gebruiken, welke afhankelijkheden ontstaan en hoe de risico's worden beheerd.
Frontier AI staat al als volgende risico klaar
ESMA kijkt daarbij verder dan de huidige generatie modellen.
De toezichthouder noemt frontier AI expliciet als technologische ontwikkeling waarop toezicht moet kunnen reageren. Daarmee worden zeer geavanceerde modellen bedoeld die meer mogelijkheden en mogelijk nieuwe risico's hebben dan bestaande systemen.
Europese financiële toezichthouders waarschuwden deze zomer al voor de digitale risico's daarvan.
EBA, EIOPA en ESMA riepen financiële ondernemingen toen op hun governance en digitale weerbaarheid rond frontier AI te versterken. Vooral afhankelijkheid van externe aanbieders krijgt daarbij aandacht.
Stablecoins en tokenized geld raken hetzelfde dossier
Tokenisatie stopt bovendien niet bij aandelen of obligaties.
Ook stablecoins, tokenized bankdeposito's en andere digitale geldvormen kunnen onderdeel worden van financiële transacties op gedeelde netwerken.
Daar raken verschillende Europese dossiers elkaar.
MiCA regelt delen van de cryptomarkt, terwijl traditionele financiële wetgeving blijft gelden voor veel tokenized effecten en financiële ondernemingen.
Voor toezichthouders wordt daardoor belangrijk dat een nieuwe technische verpakking niet leidt tot verschillende interpretaties per EU-land.
Precies daarvoor gebruikt ESMA de USSP.
Geen nieuwe wet, wel gezamenlijke Europese druk
Een Union Strategic Supervisory Priority is vooral een middel om nationaal toezicht beter op elkaar af te stemmen.
ESMA gebruikt zulke prioriteiten voor onderwerpen die volgens de toezichthouder veel gewicht hebben voor beleggersbescherming, financiële stabiliteit en ordelijk functionerende markten.
Nationale toezichthouders kunnen daardoor capaciteit en controles rond dezelfde thema's opbouwen.
Dat kan voor financiële bedrijven uiteindelijk merkbaar worden in onderzoeken, vragen van toezichthouders en de eisen die aan risicobeheer worden gesteld.
De exacte aanpak kan per sector verschillen.
Nederland en België krijgen dezelfde prioriteit mee
Voor financiële ondernemingen in Nederland en België blijft de nieuwe koers niet beperkt tot een ESMA-document in Parijs.
De USSP is juist bedoeld om nationale bevoegde toezichthouders gezamenlijk richting dezelfde risico's te sturen.
Een bank, vermogensbeheerder, handelsplatform of andere gereguleerde partij die tokenisatie of AI gebruikt, kan daardoor vanaf 2027 meer vragen verwachten over de manier waarop die technologie wordt beheerd.
Ook cryptobedrijven kunnen daarmee te maken krijgen wanneer hun activiteiten onder toezicht van ESMA of nationale markttoezichthouders vallen.
Cyberrisico blijft daarnaast op tafel
Digitale innovatie vervangt de bestaande prioriteit rond cyberrisico niet.
ESMA maakte cyberrisico en digitale weerbaarheid vanaf 2025 al tot aparte USSP. Die prioriteit blijft naast het nieuwe programma bestaan.
Dat is logisch.
Hoe meer financiële processen door AI en tokenized systemen worden uitgevoerd, hoe groter de gevolgen kunnen worden wanneer zo'n systeem uitvalt of wordt aangevallen.
Nieuwe technologie levert dus niet alleen nieuwe producten op.
Ze verandert ook het soort risico waarop toezichthouders moeten letten.
Tokenisatie is geen cryptoniche meer
Daar zit uiteindelijk het belangrijkste signaal voor crypto.
ESMA behandelt tokenisatie niet als een tijdelijk experiment naast de financiële sector. Vanaf 2027 wordt het onderdeel van de manier waarop Europa zijn reguliere financiële markten controleert.
Dat is erkenning van de technologie, maar geen garantie voor publieke blockchains of bestaande tokens.
Financiële instellingen kunnen tokenisatietechniek gebruiken zonder dat de economische waarde automatisch naar cryptomunten stroomt.
Voor beleggers blijft dat onderscheid belangrijk.
De vraag is niet langer alleen of financiële instellingen tokenisatie gaan gebruiken.
ESMA bereidt zich nu voor op de volgende vraag: hoe houdt Europa toezicht wanneer ze dat op grote schaal daadwerkelijk doen?
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
