ECB ziet stablecoins uitgroeien tot risico voor internationale rol euro

De ECB waarschuwt dat stablecoins, sanctie-ontwijking en alternatieve betaalsystemen de internationale rol van de euro onder druk kunnen zetten. In haar nieuwe rapport over de euro noemt de centrale bank A7A5, een roebel-gekoppelde stablecoin, expliciet als voorbeeld van digitale betaalrails die financiële stromen rond Rusland kunnen faciliteren ondanks sancties.

Dat is een harde verschuiving. Stablecoins staan bij Frankfurt niet langer alleen in het bakje consumentenrisico of bankdeposito’s. Ze zitten nu in het dossier macht, sancties en internationale muntinvloed.

De ECB begint niet vanuit zwakte. De internationale rol van de euro groeide in 2025 gematigd. De munt bleef de tweede belangrijkste internationale valuta, met een aandeel rond 20% over meerdere maatstaven. Sinds de geopolitieke spanningen na de Russische annexatie van de Krim in 2014 opliepen, nam het aandeel van de euro volgens de ECB met ongeveer 1,5 procentpunt toe.

Dat klinkt stabiel. Het is niet genoeg.

Christine Lagarde schrijft in het voorwoord dat er geen ruimte is voor zelfgenoegzaamheid. Fragmentatie neemt toe. Centrale banken kopen meer goud. Landen bouwen technologische alternatieven voor traditionele cross-border payments. Ook groeit het gebruik van niet-traditionele valuta voor financiering en soms voor handelsfacturatie.

Daar zit de waarschuwing. De euro is sterk genoeg om relevant te blijven. Niet sterk genoeg om achterover te leunen.

Het scherpste voorbeeld in het rapport is A7A5. De ECB schrijft dat de roebel-gekoppelde token in januari 2025 werd gelanceerd om financiële stromen van en naar Rusland te faciliteren, terwijl internationale sancties die stromen beperken. Dat is ongewoon direct voor een ECB-rapport.

De centrale bank verwijst ook naar EU-sancties. In oktober 2025 nam de EU maatregelen tegen de ontwikkelaar van A7A5, de Kyrgyzische uitgever van de token en de exploitant van een platform waar grote volumes A7A5 werden verhandeld. Dat gebeurde binnen het negentiende sanctiepakket tegen Rusland.

Reuters meldde later dat de EU in april 2026 opnieuw Kyrgyzstan en crypto-infrastructuur raakte, waaronder een Kyrgyzische entiteit die een platform exploiteerde waar significante volumes van de door de overheid gesteunde stablecoin A7A5 werden verhandeld.

Dit maakt het concreet. Stablecoins zijn niet alleen snellere dollars of roebels op een blockchain. Ze kunnen ook routes bouwen rond bankblokkades, sancties en correspondentbanken heen. Voor toezichthouders verandert dat alles.

A7A5 is politiek explosief. Dollarstablecoins zijn structureel belangrijker.

De ECB schrijft dat de stablecoinmarkt eind 2025 boven $300 miljard uitkwam. Dat was 50% meer dan in 2024. Vrijwel alle stablecoins bleven gekoppeld aan dollaractiva. Daar wringt het voor Europa.

Stablecoins beloven snellere, goedkopere en 24/7 grensoverschrijdende betalingen zonder traditionele correspondentbanken. Maar als die rails bijna volledig in dollars draaien, versterkt de digitale laag niet de euro. Ze versterkt de dollar.

ECB-bestuurder Isabel Schnabel waarschuwde deze week al dat stijgend stablecoingebruik de dollardominantie kan vastzetten en de rol van de euro in tokenized finance kan beperken.

Dat is geen anti-crypto reflex. Het is een muntpolitiek punt.

Wie stablecoins gebruikt voor handel, treasury, e-commerce of tokenized markets, kiest niet alleen technologie. Hij kiest ook een valuta-anker.

De ECB tempert de hype wel. Stablecoins worden volgens het rapport vandaag nog vooral gebruikt voor handel in volatielere crypto-assets. Gebruik in de reële economie blijft beperkter. Een aangehaalde studie schat echte stablecoin-retailbetalingen op ongeveer $400 miljard per jaar, minder dan 0,01% penetratie in B2B- of B2C-segmenten. De wereldwijde retail cross-border markt ligt rond $44 biljoen.

Dat verschil is enorm. Maar Frankfurt kijkt niet alleen naar vandaag. De centrale bank kijkt naar schaal, netwerkeffecten en beleidsrisico.

Als stablecoins breder worden gebruikt, kunnen ze kapitaalstromen, wisselkoersen en schokoverdracht tussen landen beïnvloeden. ECB-onderzoek stelt dat grootschalige stablecoinuitgifte in de VS de reactie op Amerikaanse rentebewegingen kan veranderen. Bij brede adoptie van niet-euro stablecoins binnen de eurozone kunnen buitenlandse monetaire omstandigheden zelfs de binnenlandse economie binnendringen.

Dat is de kernzin. Een betaalmiddel kan monetaire transmissie worden.

Piero Cipollone zet dezelfde lijn politiek scherper neer. In zijn ECB-blog schrijft hij dat dollarstablecoins vandaag nog marginaal zijn in internationale betalingen, maar dat de bedoeling achter Amerikaanse stablecoinwetgeving duidelijk is: nieuwe technologie gebruiken om een al dominante munt verder te verankeren. “Europe cannot afford to be the one that does not,” schrijft hij.

Die zin is belangrijk. Europa kan niet alleen reageren op stablecoins met restricties. Het moet eigen rails bouwen.

De ECB noemt meerdere antwoorden. TIPS moet eurobetalingen sneller en grensoverschrijdend bruikbaarder maken. De digitale euro moet Europese autonomie in betaalinfrastructuur versterken. Pontes moet vanaf het derde kwartaal van 2026 DLT-transacties in centralebankgeld laten afwikkelen. Appia moet daarna helpen aan een geïntegreerd digitaal asset-ecosysteem.

Dat is de Europese route. Niet één private eurostablecoin die alles oplost. Wel een pakket van publieke settlement, instant payments, digitale euro en tokenized marktinfrastructuur.

Stablecoins staan in het rapport naast een bredere mondiale verschuiving. De ECB wijst op de groei van de renminbi, China’s digitale yuan, BRICS-initiatieven en CIPS, China’s Cross-Border Interbank Payment System.

Volgens de ECB steeg de activiteit op CIPS in maart 2026 met ongeveer een derde ten opzichte van het gemiddelde van de voorafgaande twaalf maanden. De centrale bank noemt ook berichten dat sommige schepen in maart en april 2026 betalingen in renminbi via CIPS of crypto-assets deden om door de Straat van Hormuz te varen.

Dat plaatst crypto in een groter plaatje.

De wereld zoekt alternatieve betaalroutes. Soms om kosten te verlagen. Soms om politieke druk te ontwijken. Soms om minder afhankelijk te zijn van dollar- en eurokanalen.

Voor de ECB is dat allemaal één dossier: internationale muntinvloed in een technischer en harder geopolitiek systeem.

MiCA regelt veel voor Europese cryptoaanbieders. Stablecoinuitgevers krijgen duidelijke eisen. CASP’s krijgen toezicht. Dat helpt.

Maar het lost dit vraagstuk niet alleen op.

De ECB-waarschuwing gaat over wereldwijde muntmacht. Dollarstablecoins kunnen buiten Europa groeien en daarna alsnog Europese markten binnenkomen. Roebel- of andere niet-Westerse tokens kunnen gebruikt worden in schaduwroutes. CIPS en digitale staatsmunten kunnen parallelle circuits bouwen.

Regels binnen de EU zijn nodig. Eigen infrastructuur is minstens zo belangrijk.

Daarom koppelt de ECB stablecoins aan de internationale rol van de euro. Niet omdat elke stablecoin gevaarlijk is. Wel omdat de stablecoinlaag straks kan bepalen welke munt digitaal het makkelijkst beweegt.

Dat is macht.

De ECB zegt niet dat stablecoins de euro morgen verdringen. Ze zegt ook niet dat A7A5 de hele sanctiearchitectuur breekt.

De boodschap is subtieler en scherper.

Digitale betaalrails groeien op een moment dat geopolitieke spanningen al hoog zijn. Dollarstablecoins kunnen de dollar digitaal verlengen. Roebel-tokens kunnen sanctieroutes openen. Chinese systemen kunnen renminbi-gebruik vergroten. En Europa moet voorkomen dat de euro vooral toekijkt.

Voor de cryptosector is dit een waarschuwing. Stablecoins krijgen meer aandacht, maar ook zwaarder toezicht. Voor Europese beleidsmakers is het een opdracht. Bouw euro-rails die werken, anders kiezen markten voor rails die al vloeibaar zijn.

Wie de stablecoinlaag controleert, controleert niet automatisch het geldsysteem. Nog niet.

Maar Frankfurt ziet waar de strijd begint.