ECB ziet cash standhouden terwijl mobiel betalen bijna verdubbelt
Cash wint de betaalstrijd niet terug, maar verdwijnt ook niet. Volgens de ECB-survey accepteert 92% van de bedrijven met fysieke verkooppunten contant geld, tegenover 88% voor kaarten.
Tegelijk schoot mobiel betalen van 36% naar 68% acceptatie in twee jaar. Voor het debat over de digitale euro en stablecoins is dat misschien wel het opvallendste signaal: digitaal groeit hard, zonder cash voorlopig uit de winkel te drukken.
Mobiel betalen maakt de grootste sprong
De ECB ondervroeg 8.205 bedrijven in alle 21 eurolanden. Daarvan kwamen 409 respondenten uit België en 405 uit Nederland.
De interviews liepen van 23 februari tot 10 april 2026 en richtten zich op retail, horeca, hotels, kunst, entertainment en recreatie.
Cash bleef het meest geaccepteerde betaalmiddel bij fysieke verkooppunten:
92% accepteert contant geld, 88% fysieke kaarten en 68% mobiele betalingen.
Vooral dat laatste cijfer springt eruit. In 2024 lag de mobiele acceptatie nog op 36%. De ECB noemt instant payments en digitale wallets als de meest geaccepteerde mobiele vormen.
De daling van cashacceptatie die rond en na de coronaperiode zichtbaar was, is volgens de centrale bank daarmee voorlopig gestopt. Cashacceptatie steeg zelfs licht van 90% naar 92%.
België zakt naar 81% cashacceptatie
Het eurozonegemiddelde verbergt flinke nationale verschillen.
In Griekenland en Italië accepteert 99% van de onderzochte mkb-bedrijven cash. België komt uit op slechts 81%.
Alleen Cyprus ligt met 76% lager.
België leverde bovendien 10 procentpunt in ten opzichte van 2024. Dat is de grootste daling van alle eurolanden. Ierland volgde met een afname van 9 procentpunt.
Daarmee krijgt dit ECB-rapport een directe Benelux-haak.
België blijft onderdeel van een eurozone waarin cash bijna overal wordt geaccepteerd, maar wijkt zelf duidelijk naar beneden af.
Nederlandse horeca valt eveneens op
Nederland krijgt een ander opvallend cijfer.
Bij restaurants en cafés accepteert 78% van het Nederlandse mkb contant geld. Dat is het laagste percentage binnen de landen waarvoor de ECB in deze categorie voldoende waarnemingen rapporteert.
Ook in de retail blijft Nederland onder 90%, samen met België, Letland en Finland.
Dat verschil toont waarom één Europees percentage niet genoeg zegt over de praktijk aan de kassa.
Een Nederlandse horecaklant kan cash veel vaker geweigerd zien dan iemand die in een Italiaans of Grieks restaurant afrekent.
Crypto haalt amper 0,2% bij online verkopers
Voor crypto is een ander cijfer nog harder.
Van de bedrijven die online goederen en diensten verkopen, accepteert slechts 0,2% crypto-assets als betaalmiddel. Kaarten zitten daar op 82% en overschrijvingen op 74%.
Dat is een stevige realitycheck voor verhalen over alledaagse cryptobetalingen.
Stablecoins kunnen op blockchains razendsnel waarde verplaatsen. Dat betekent nog niet dat een doorsnee webshop ze ook aanneemt.
De echte digitale opmars bij consumentenbetalingen komt volgens deze survey voorlopig van bestaande mobiele betaalvormen.
De betaalmarkt wordt snel digitaler, maar crypto staat bij gewone verkopers nog vrijwel buiten de deur.
Ook Bitcoin krijgt daarmee geen prominente kassafunctie in deze cijfers. De survey meet crypto-assets gezamenlijk en toont juist hoe klein hun directe betaalacceptatie blijft.
ECB wil cash naast de digitale euro houden
Dat cash standhoudt, botst niet met het digitale-europroject van de ECB.
De centrale bank presenteert de digitale euro juist als een digitale vorm van publiek geld naast cash, niet als vervanger van bankbiljetten en munten. De ECB wil voorbereid zijn op een mogelijke eerste uitgifte in 2029, mits de benodigde Europese regels in 2026 worden aangenomen.
Daar zit een machtsvraag achter.
Cash is momenteel de enige vorm van centralebankgeld die burgers rechtstreeks voor betalingen kunnen gebruiken. Digitale betalingen lopen grotendeels via commerciële banken en private betaalbedrijven.
CryptoBenelux schreef eerder hoe de digitale euro daardoor naast private betaalrails en dollarstablecoins komt te staan.
De nieuwe survey toont dat dit geen strijd is tussen simpelweg oud en nieuw.
Cash blijft breed bruikbaar, terwijl mobiele betalingen tegelijk snel terrein winnen.
ECB laat ook ruimte voor gereguleerde stablecoins
Bij grotere financiële transacties is de ECB minder zwart-wit over private digitale munten.
In zijn Europese betaalstrategie schrijft het Eurosysteem dat centralebankgeld bij wholesale settlement centraal moet blijven. Daar kunnen wel private vormen naast bestaan, waaronder tokenized deposits en goed ontworpen, gereguleerde euro-stablecoins.
Dat is een andere markt dan een koffie afrekenen bij de bakker.
Het onderscheid telt. De nieuwe cashsurvey gaat vooral over consumentenbetalingen. De stablecoinrol die de ECB elders bespreekt, ligt voor een belangrijk deel bij financiële afwikkeling en getokeniseerde markten.
Wie de 0,2% cryptoacceptatie ziet, moet dus niet concluderen dat stablecoins nergens een rol krijgen.
Wel dat ze de gewone Europese kassa nog lang niet hebben veroverd.
Self-checkout maakt officiële acceptatie minder waard
Ook het cijfer van 92% cashacceptatie heeft een zwakke plek.
13% van de onderzochte bedrijven heeft self-checkoutterminals. Bij slechts 52% daarvan accepteert ten minste een deel van die terminals cash. Bij de overige 48% kan dat dus bij geen enkele self-checkout.
Een winkel kan daardoor officieel cash accepteren, terwijl de consument bij een groeiend deel van de kassa's alsnog een kaart of telefoon nodig heeft.
De ECB waarschuwt precies voor dat verschil tussen formele acceptatie en praktisch gebruiksgemak.
Bovendien zegt 25% van de bedrijven maatregelen te hebben genomen om digitale betalingen te stimuleren of cashgebruik terug te dringen. Daaronder vallen meer cashloze kassa's en minder kassa's die contant geld aannemen.
De betaalstrijd wordt breder dan cash tegen kaart
De cijfers leveren daarmee geen overwinning voor één betaalmiddel op.
Cash staat met 92% nog bovenaan. Mobiel betalen is in twee jaar van 36% naar 68% geschoten. Crypto-assets blijven bij online verkopers steken op 0,2%.
Voor België en Nederland is de ontwikkeling nog scherper zichtbaar. Belgische cashacceptatie behoort tot de laagste van de eurozone en Nederlandse restaurants zitten op slechts 78%.
De strijd om betalingen gaat daardoor niet simpelweg tussen cash en crypto.
Cash, bankapps, kaarten, instant payments, private stablecoins en mogelijk de digitale euro willen allemaal een plek op hetzelfde betaalmoment.
Voorlopig heeft cash de breedste voordeur. Mobiel betalen komt alleen met grote stappen dichterbij.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
