ECB-topvrouw wil centrale banken ‘on-chain’ brengen: “Ook wij moeten blockchain omarmen”
Centralebankgeld rechtstreeks op programmeerbare DLT. En daarna mogelijk rentetarieven, onderpand en liquiditeitssteun via smart contracts aanpassen.
ECB-bestuurder Isabel Schnabel zette vrijdag in Jackson Hole een opvallend eindbeeld neer. Centrale banken moeten volgens haar niet alleen tokenised markten ondersteunen. Ze moeten uiteindelijk zelf on-chain gaan.
Schnabel wil dat centrale banken zelf on-chain gaan
Schnabel deed haar uitspraken op 28 augustus tijdens het Economic Policy Symposium in Jackson Hole.
De boodschap laat weinig ruimte voor twijfel.
Volgens Schnabel moeten centrale banken DLT omarmen en zelf on-chain actief worden. Centralebankreserves zouden daarbij rechtstreeks als programmeerbare digitale assets op zo'n netwerk kunnen bestaan.
DLT staat voor distributed ledger technology: gedeelde digitale registers waarvan een blockchain een bekende vorm is.
Voor de ECB gaat dit nadrukkelijk over grote financiële transacties tussen banken en andere marktpartijen. Niet over een nieuwe munt voor particuliere cryptohandelaren.
Tokenisatie kan Europese markten dichter bij elkaar brengen
Schnabel ziet vooral voor Europa een kans.
De Europese kapitaalmarkten zijn verdeeld over nationale systemen, centrale effectenbewaarplaatsen en verschillende technische rails.
Tokenisatie kan geld en financiële activa vanaf het begin op programmeerbare systemen zetten.
Dat maakt bijvoorbeeld atomic settlement mogelijk.
Daarbij veranderen een effect en het bijbehorende geld tegelijkertijd van eigenaar. Kan één helft van de transactie niet doorgaan, dan wordt de andere helft eveneens gestopt.
Ook processen rond onderpand kunnen worden geautomatiseerd.
Een obligatie die als zekerheid dient, kan bijvoorbeeld automatisch worden vervangen wanneer vooraf ingestelde voorwaarden worden geraakt.
Stablecoins krijgen volgens Schnabel niet de hoofdrol
Daarmee komt ze direct bij een machtsstrijd rond digitaal geld.
Schnabel ziet ruimte voor private stablecoins, maar niet als uiteindelijke basis voor de afwikkeling van het financiële systeem.
Haar argument draait om twee eigenschappen.
Een settlementmiddel moet volgens haar veilig zijn. Daarnaast moet de beschikbare hoeveelheid geld tijdens stress snel kunnen groeien.
Een stablecoin kan volgens Schnabel theoretisch zeer veilig worden ontworpen wanneer sterke reserves tegenover iedere token staan.
Het tweede probleem blijft staan.
Een private uitgever kan niet zelfstandig onbeperkt extra liquiditeit creëren wanneer financiële markten plotseling vastlopen.
Een centrale bank kan dat wel.
Daarom noemt Schnabel stablecoins een aanvulling op centralebankgeld, geen vervanger.
Centrale banken zouden hun eigen reserves kunnen tokeniseren
Het huidige financiële systeem houdt centralebankreserves grotendeels buiten publieke of private DLT-netwerken.
Een koppeling kan dat oplossen.
Maar Schnabel vindt dat uiteindelijk onvoldoende.
Wanneer reserves alleen via een externe brug of een private tussenpartij worden vertegenwoordigd, blijft de centrale bank volgens haar vooral een passieve partij achter de schermen.
Zelf tokenised reserves uitgeven verandert die positie.
De centrale bank kan dan rechtstreeks binnen de programmeerbare markt opereren.
Schnabel wil niet alleen geld naar nieuwe rails brengen. Ze wil ook de instrumenten van de centrale bank programmeerbaar maken.
Daarmee raakt haar voorstel rechtstreeks aan de uitvoering van monetair beleid.
Rentetarieven kunnen volgens ECB-topvrouw programmeerbaar worden
Dit is het meest verstrekkende deel van de speech.
Wanneer centralebankreserves en onderpand op dezelfde programmeerbare laag bestaan, kunnen repo-transacties automatisch worden uitgevoerd.
Een repo is kort gezegd een lening waarbij financiële activa als zekerheid worden gebruikt.
Smart contracts zouden vervolgens automatisch extra onderpand kunnen vragen, effecten vervangen of verschillende vergoedingen toepassen.
Schnabel gaat nog verder.
Centrale banken zouden volgens haar via zulke systemen nieuwe liquiditeitsfaciliteiten kunnen creëren en parameters als rentetarieven, onderpandregels en toegangsvoorwaarden vrijwel direct aanpassen.
Dat betekent niet dat een algoritme zelfstandig de ECB-rente gaat bepalen.
De beleidsbeslissing blijft bij de centrale bank.
De uitvoering van zo'n beslissing kan wel veel directer in software worden vertaald.
Snellere markten kunnen ook sneller problemen veroorzaken
Precies die snelheid brengt volgens Schnabel een nieuw risico mee.
Een automatisch systeem kan bij dalende koersen onmiddellijk extra onderpand eisen.
Veel van zulke margin calls tegelijk kunnen partijen dwingen snel activa te verkopen.
Daarmee kan een daling zichzelf versterken.
Ook kan de liquiditeitsvraag van banken sneller veranderen wanneer betalingen vaker en directer worden afgerekend.
De ECB moet volgens Schnabel dan eveneens sneller kunnen reageren.
Dat is voor haar een belangrijke reden om centralebankgeld niet buiten die programmeerbare markt te laten staan.
Pontes zet volgende maand al de eerste stap
De visie is niet alleen voor een verre toekomst bedoeld.
Het Eurosysteem wil Pontes in september 2026 lanceren.
De officiële Pontes-pagina van de ECB beschrijft het systeem als een koppeling tussen DLT-platforms van marktpartijen en TARGET Services.
Daarmee kunnen transacties met tokenised assets in centralebankgeld worden afgerekend.
Bij de eerste versie blijft de juridische finaliteit van het gelddeel nog in T2, het realtime betalingssysteem van het Eurosysteem.
Dat is dus nog niet volledig wat Schnabel met native on-chain reserves bedoelt.
Maar daar moet Pontes later wel verder naartoe bewegen.
ECB wil uiteindelijk eigen DLT-laag gebruiken
Schnabel bevestigt dat Pontes meer wordt dan alleen een technische brug.
Het systeem krijgt ook een door het Eurosysteem beheerd DLT-platform.
Uiteindelijk moet de definitieve geldafwikkeling daar zelf kunnen plaatsvinden.
Na de eerste release staan daarnaast smart contracts en 24/7-operaties op de planning.
Daarmee schuift de ECB stap voor stap richting het model dat Schnabel in Jackson Hole beschrijft.
Niet alleen tokenised effecten aan de ene kant en ouderwetse centrale-bankrails aan de andere kant.
Ook het centralebankgeld zelf gaat richting dezelfde programmeerbare wereld.
Appia bepaalt welke architectuur Europa kiest
De grotere vraag wordt behandeld binnen Appia.
Het Eurosysteem wil daarmee in 2028 een blauwdruk hebben voor een bredere Europese markt voor tokenised finance.
De technische uitkomst ligt nog niet vast.
Schnabel noemt drie mogelijkheden.
Europa kan één gezamenlijke ledger bouwen waarop centralebankgeld, commercieel bankgeld en financiële activa naast elkaar bestaan.
Een tweede optie is een eigen netwerk van het Eurosysteem dat verbinding maakt met private DLT-netwerken.
Ook meerdere onderling gekoppelde ledgers zijn mogelijk.
Iedere keuze heeft volgens haar een prijs.
Eén groot netwerk maakt transacties eenvoudiger, maar kan een groot operationeel concentratiepunt creëren. Veel verschillende netwerken spreiden dat risico, maar maken het moeilijker om geld en onderpand zonder frictie tussen systemen te bewegen.
Dit is geen digitale euro voor consumenten
Het onderscheid met de digitale euro blijft belangrijk.
Schnabel spreekt hier vooral over wholesale centralebankgeld: reserves die banken en andere toegelaten financiële partijen gebruiken om grote transacties af te rekenen.
Dat staat los van een mogelijke digitale euro voor betalingen door burgers en bedrijven.
Ook is dit geen poging van de ECB om Bitcoin, Ethereum of andere publieke cryptoactiva over te nemen.
De overeenkomst zit bij de techniek.
Programmeurbare tokens, gedeelde registers en smart contracts groeiden eerst vooral buiten het traditionele financiële systeem.
De ECB onderzoekt nu hoe dezelfde principes binnen centralebankgeld kunnen worden gebruikt.
Voor Europa gaat het ook om controle
Achter de technische discussie zit een strategische vraag.
Als Europese banken straks op tokenised markten handelen, wie controleert dan de netwerken en het geld waarmee zij afrekenen?
Een markt die volledig afhankelijk wordt van buitenlandse technologie of private settlementtokens kan nieuwe afhankelijkheden creëren.
Appia noemt daarom expliciet Europese governance en strategische autonomie als doelen.
Dat raakt ook aan MiCA, waarmee Europa regels heeft opgesteld voor onder meer verschillende stablecoins en cryptodiensten.
De ECB kiest aan de wholesale-kant een vergelijkbare machtslijn: private partijen mogen nieuwe financiële toepassingen bouwen, maar centralebankgeld moet het uiteindelijke anker blijven.
Blockchain schuift van buitenstaander naar centrale-banktool
Schnabels speech markeert daarmee een opvallende verschuiving.
Jarenlang draaide het debat vooral om de vraag wat centrale banken met crypto moesten doen.
Nu vraagt een ECB-bestuurder hoe centrale banken zélf programmeerbare DLT kunnen gebruiken voor reserves, onderpand en monetair beleid.
Pontes gaat daar volgende maand al een eerste praktische laag voor leveren.
Appia bepaalt daarna hoe ver Europa ermee wil gaan.
De meest opvallende verandering zit daardoor niet in een nieuwe token.
Het is dat de ECB niet langer alleen wil aansluiten op tokenised markten. Een van haar bestuurders wil dat de centrale bank uiteindelijk zelf onderdeel wordt van de on-chain economie.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
