IMF ziet AI-vraag botsen met vol stroomnet rond Amsterdam
Amsterdam zit al met honderden bedrijven in de wachtrij voor extra stroom. Nu waarschuwt het IMF dat de snelle groei van AI juist in grote Europese datacenterclusters voor nóg meer elektriciteitsvraag kan zorgen.
De organisatie noemt Amsterdam samen met Frankfurt, Londen, Parijs en Dublin. Niet omdat stroomuitval wordt voorspeld, maar omdat juist deze techhubs weinig ruimte hebben voor nieuwe zware gebruikers terwijl AI meer rekenkracht vraagt.
IMF zet Amsterdam tussen Europese stroomknelpunten
Het IMF maakte de analyse voor de informele bijeenkomst van Europese ministers van Financiën op 18 en 19 september in Dublin.
Volgens de achtergrondnota kan AI de Europese productiviteit over vijf jaar met ongeveer 1% verhogen.
Daar staat een fysieke rekening tegenover.
Datacenters gebruiken volgens de analyse nu grofweg 3% van de Europese elektriciteit. Die vraag kan sterk stijgen wanneer AI breder wordt ingezet.
Amsterdam behoort volgens het IMF tot de plekken waar dat het hardst kan botsen met lokale netcapaciteit.
Geen voorspelling van stroomuitval
Dat onderscheid is belangrijk.
Het IMF zegt niet dat AI Amsterdam richting een blackout stuurt.
Het probleem is vooral dat bestaande kabels en elektriciteitsstations maar een beperkte hoeveelheid vermogen kunnen verwerken.
Wanneer nieuwe datacenters, bedrijven, laadpleinen en woningen tegelijk meer stroom vragen, kunnen nieuwe aansluitingen worden uitgesteld.
Dat gebeurt in Amsterdam al.
399 klanten wachten rond Nieuwe Hemweg
Begin september begonnen Liander en TenneT met de bouw van het grootste gezamenlijke elektriciteitsstation van Amsterdam.
Nieuwe Hemweg moet extra ruimte creëren voor onder meer bedrijven, woningen en de haven.
Maar de eerste fase komt naar verwachting pas rond 2030 beschikbaar.
In het gebied dat het station bedient, staan momenteel 399 klanten op een wachtlijst voor een nieuwe of zwaardere aansluiting.
Daarvan zitten er 308 in Amsterdam.
AI creëert het Amsterdamse stroomprobleem niet. De technologie kan wel extra vraag toevoegen aan een netwerk dat al weinig vrije ruimte heeft.
Dat maakt de timing van de IMF-waarschuwing relevant.
Amsterdam verwacht drie tot vier keer zoveel stroomvraag
De spanning komt namelijk niet alleen van datacenters.
Elektrische auto's, warmtepompen, woningbouw, industrie en de verduurzaming van de haven vragen eveneens meer vermogen.
Liander verwacht dat Amsterdam in 2050 drie tot vier keer zoveel elektriciteit gebruikt als nu.
Daarvoor zijn ongeveer 2.600 extra elektriciteitshuisjes en tot 1.600 kilometer nieuwe kabel nodig. Ook worden tientallen grotere stations gebouwd of uitgebreid.
AI komt dus boven op een veel bredere elektrificatiegolf.
Rond Vijfhuizen zijn datacenters al een zware factor
Datacenters spelen lokaal nu al een grote rol.
TenneT waarschuwde eerder dat rond Vijfhuizen vanaf eind 2026 overbelasting kan ontstaan.
Volgens de netbeheerder komt de hoge stroomvraag daar voornamelijk van datacenters. Het gebied raakt onder meer delen van de regio Amsterdam.
Dat maakt Amsterdam anders dan een regio waar AI-datacenters nog vanaf nul moeten worden opgebouwd.
De zware digitale rekenclusters zijn er al.
De vraag is hoeveel extra vermogen bestaande en toekomstige AI-workloads daar nog bovenop zetten.
Amsterdam remt nieuwe grote datacenters al af
De gemeente heeft daarom eerder ingegrepen.
Sinds 11 juni 2025 staat Amsterdam geen nieuwe grote datacenters meer toe.
Dat besluit had een meetbaar effect op de planning van het stroomnet.
Liander concludeerde later dat daardoor drie eerder voorziene elektriciteitsstations niet meer nodig zijn, goed voor een geraamde besparing van ongeveer €125 miljoen.
Dat betekent niet dat het energieverbruik van datacenters verdwijnt.
Bestaande locaties blijven actief en eerder toegestane ontwikkelingen kunnen nog steeds vermogen vragen.
AI kan bestaande datacenters zwaarder laten draaien
Daar zit een tweede nuance.
Meer AI betekent niet automatisch dat er overal nieuwe gebouwen moeten verschijnen.
Bestaande datacenters kunnen worden uitgerust met krachtigere GPU's en andere accelerators.
Zulke systemen kunnen per vierkante meter veel meer elektriciteit vragen dan traditionele servers.
De bottleneck kan daardoor verschuiven van beschikbare grond naar beschikbare megawatts.
Het IMF waarschuwde al eerder dat betaalbare en betrouwbare elektriciteit bepalend wordt voor verdere AI-groei.
Europese datacentervraag groeit stevig
De trend is groter dan Amsterdam.
In eerder IMF-onderzoek wordt voor de EU en het Verenigd Koninkrijk een sterke stijging van het stroomgebruik door datacenters voorzien richting 2030.
AI vormt daarbij een steeds grotere bron van vraag naar rekenkracht.
De economische inzet is tegelijkertijd groot.
AI kan volgens het IMF productiviteit verhogen, maar landen die meer rekenkracht, goedkopere stroom en voldoende netruimte beschikbaar hebben, kunnen daar sneller van profiteren.
Ongeveer 60% van werknemers raakt blootgesteld aan AI
De verandering blijft niet beperkt tot energie.
Het IMF schat dat ongeveer 60% van werknemers in ontwikkelde Europese economieën een beroep heeft dat sterk aan AI wordt blootgesteld.
Bij een deel kan technologie de productiviteit verhogen.
Bij anderen kunnen taken worden geautomatiseerd.
Voor Nederland kwam het IMF dit jaar op een iets andere schatting.
In het Nederlandse landenrapport wordt ongeveer de helft van de werknemers als blootgesteld aan AI aangemerkt.
Daarmee ontstaat een opvallende combinatie: AI kan de arbeidsproductiviteit verhogen, maar alleen wanneer de fysieke systemen achter die technologie kunnen meegroeien.
Kabinet probeert wachttijden te verkorten
Den Haag probeert die blokkade sneller weg te werken.
Op 11 september kondigde het kabinet nieuwe maatregelen tegen het volle stroomnet aan.
Daarmee moeten procedures voor nieuwe stroomverbindingen korter worden.
Het kabinet wil onder meer beroepsprocedures versnellen, bepaalde vergunningen schrappen en bestaande lijnen op sommige plaatsen zwaarder benutten.
Duizenden bedrijven en organisaties wachten volgens de overheid momenteel op een nieuwe of grotere aansluiting.
AI sluit daardoor aan bij een probleem dat economisch al veel breder voelbaar is.
Chips zijn nutteloos zonder beschikbare megawatts
De AI-race wordt vaak teruggebracht tot Nvidia-GPU's, ASML-machines en steeds krachtigere modellen.
Maar een chip die geen zware stroomaansluiting krijgt, rekent niets uit.
Dat maakt energie steeds meer onderdeel van de concurrentie tussen technologieclusters.
Amsterdam heeft daarbij zowel een voordeel als een nadeel.
De regio beschikt over een groot digitaal knooppunt en veel bestaande datacentercapaciteit.
Precies daardoor is de lokale vraag naar stroom al hoog.
Crypto voelt dezelfde fysieke grens, maar anders
Voor de cryptosector is de koppeling indirect.
Een Bitcoin-miner heeft een ander stroomprofiel dan een AI-datacenter. Exchanges, blockchaindiensten en nodes lijken weer meer op normale digitale diensten.
Ze gebruiken niet allemaal dezelfde hoeveelheid elektriciteit.
Wel concurreren digitale bedrijven uiteindelijk om dezelfde locaties, chips, verbindingen, technische mensen en beschikbare netcapaciteit.
Dat kan mede bepalen waar nieuwe rekencentra economisch nog kunnen groeien.
Amsterdam laat de fysieke grens van AI zien
Het IMF schetst daardoor geen nieuw Amsterdams probleem.
Het legt een nieuwe vraag bovenop een bestaand probleem.
Nieuwe Hemweg komt pas rond 2030 deels beschikbaar. Honderden klanten wachten nu al. Amsterdam verwacht tegen 2050 een veelvoud van het huidige stroomverbruik.
Tegelijk moet Europa meer AI inzetten als het zijn productiviteit wil verhogen en minder afhankelijk wil worden van Amerikaanse en Aziatische technologie.
Die doelen passen economisch bij elkaar.
Fysiek kunnen ze botsen.
Voor Amsterdam wordt de AI-race daarom niet alleen beslist door wie de beste chips of modellen bezit, maar ook door een veel banalere vraag: waar komen de extra megawatts vandaan?
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
