Een wit lampje kan bepalen hoeveel ruimte
Meta’s
AI-bril in
Duitsland krijgt. HateAid heeft op 12 augustus een strafklacht ingediend tegen Meta, Ray-Ban, Oakley en meerdere Duitse verkopers. De organisatie wil zelfs een verkoopverbod voor de Ray-Ban Meta Wayfarer Gen 2.
Van een vastgesteld misdrijf is geen sprake. De klacht dwingt wel een ongemakkelijke vraag naar voren: is een bijna normale bril met camera en microfoons herkenbaar genoeg als opnameapparaat?
HateAid richt pijlen ook op grote Duitse winkels
De
strafklacht van HateAid ligt bij de Zentralstelle zur Bekämpfung der Internetkriminalität in Frankfurt.
Naast Meta Platforms Technologies Ireland richt de klacht zich op Ray-Ban en Oakley. Ook Fielmann, Apollo-Optik, Mister Spex en MediaMarkt worden genoemd.
HateAid stelt dat de verkoop van de brillen in strijd kan zijn met het Duitse Telekommunikation-Digitale-Dienste-Datenschutz-Gesetz, kortweg TDDDG.
De organisatie presenteert dat als haar juridische lezing. Er ligt nog geen rechterlijke uitspraak die bepaalt dat Meta’s brillen verboden zijn. HateAid wijst zelf ook op de onschuldpresumptie.
Duitse wet kijkt naar apparaten die zich vermommen
Het juridische probleem zit niet simpelweg in de aanwezigheid van een camera.
Artikel 8 van het TDDDG verbiedt bepaalde communicatieapparaten die eruitzien als een ander dagelijks voorwerp en bijzonder geschikt of bedoeld zijn om iemand ongemerkt af te luisteren of te filmen.
Daarbij telt vooral of de opnamefunctie bij normaal gebruik voor de andere persoon duidelijk herkenbaar is.
Dat raakt precies aan het ontwerp van de Wayfarer. De camera en microfoons zitten verwerkt in een montuur dat sterk lijkt op een gewone Ray-Ban.
Als het beschikbaar stellen van een apparaat daadwerkelijk onder artikel 8 valt, voorziet artikel 27 van dezelfde wet in een geldboete of maximaal twee jaar gevangenisstraf. Dat is echter pas relevant wanneer een overtreding juridisch wordt vastgesteld.
Meta zet alles op het witte lampje
Meta heeft één zichtbaar antwoord op die kritiek: de capture-led.
Volgens
Meta’s eigen uitleg knippert een wit lampje aan de voorkant wanneer een foto wordt gemaakt. Tijdens video-opnames blijft het lampje knipperen. Er bestaat volgens het bedrijf geen instelling om het uit te zetten.
Vanaf de tweede generatie gaat Meta verder. Detecteert de bril dat het lampje wordt afgedekt, dan wordt volgens het bedrijf ook de camera uitgeschakeld.
Meta zegt daarnaast maatregelen te nemen tegen fysieke manipulatie of vernietiging van de led.
De strijd draait daardoor niet om de vraag óf Meta een waarschuwing heeft ingebouwd, maar of een omstander die waarschuwing duidelijk genoeg kan herkennen.
Dat verschil kan groot worden.
Duitse toezichthouder trekt grens bij herkenbare opname
De Bundesnetzagentur heeft smart glasses niet als categorie verboden.
De toezichthouder schreef eerder dat slimme brillen wel verboden kunnen zijn wanneer optische waarschuwingen of geluidssignalen onvoldoende duidelijk maken dat iemand wordt gefotografeerd of gefilmd. Alleen wanneer derden de opnamesituatie kunnen herkennen, acht de autoriteit hun
privacy voldoende beschermd.
Die
officiële uitleg van de Bundesnetzagentur geeft Meta dus ruimte, maar stelt ook een grens.
De vraag wordt nu of een klein wit lampje aan die Duitse maatstaf voldoet wanneer de rest van het apparaat eruitziet als een normale bril.
HateAid vindt van niet. Meta verdedigt juist dat de led zichtbaar is, overdag getest is en niet zomaar kan worden uitgeschakeld.
Juist het normale uiterlijk veroorzaakt de botsing
Dat maakt deze zaak groter dan één camera in een montuur.
Smartphones kondigen hun aanwezigheid duidelijk aan. Wie een telefoon op iemand richt, laat weinig ruimte voor twijfel.
Bij AI-brillen is het tegenovergestelde onderdeel van het productidee. Camera’s, microfoons, luidsprekers en een AI-assistent verdwijnen zoveel mogelijk in iets dat mensen al dagelijks dragen.
De
Ray-Ban Meta Gen 2 kan onder meer handsfree foto’s en 3K-video opnemen. Meta positioneert dezelfde bril ook als toegangspunt voor zijn AI-assistent en vertaalfuncties.
Voor de drager is die onopvallendheid gemak.
Voor degene aan de andere kant van de lens kan precies dezelfde eigenschap het probleem zijn.
Meer dan zeven miljoen AI-brillen verkocht
Voor Meta en EssilorLuxottica staat commercieel veel meer op het spel dan een proefproduct.
EssilorLuxottica rapporteerde dat in 2025 meer dan zeven miljoen AI-brillen werden verkocht. Dat cijfer omvat Ray-Ban Meta en Oakley Meta. De onderneming noemt AI-brillen daarnaast een nieuwe kernactiviteit binnen haar bedrijf.
De snelle verkoop maakt iedere ontwerpregel zwaarder.
Wanneer Duitsland uiteindelijk strengere zichtbaarheid eist voor camera’s of opname-indicatoren, kan dat fabrikanten dwingen hun producten anders te bouwen. Een groter lampje, opvallende cameramarkering of andere waarschuwing kan technisch eenvoudig klinken, maar botst rechtstreeks met het idee dat de technologie in een gewoon montuur moet verdwijnen.
Daarmee wordt privacy een productkeuze, niet alleen een juridisch dossier.
Nederland en België zitten al in Meta’s uitrol
De Duitse strijd staat niet los van de Benelux.
Meta
bracht de Gen 2 in september 2025 expliciet naar Nederland. België kreeg enkele maanden eerder toegang tot
Meta AI op Ray-Ban Meta-brillen.
De Duitse TDDDG-klacht geldt niet automatisch voor Nederland of België. Nationale regels verschillen en een Duitse zaak levert dus niet vanzelf hetzelfde oordeel elders op.
Toch raakt het onderliggende probleem heel Europa: iemand met een AI-bril kan gegevens verzamelen over mensen die zelf nooit voor dat apparaat hebben gekozen.
Dat maakt herkenbaarheid steeds belangrijker naarmate camera’s minder op camera’s gaan lijken.
AI verlaat het scherm en brengt nieuwe machtsvraag mee
De volgende fase van AI speelt niet alleen in chatvensters.
Meta wil dat zijn assistent meekijkt met wat gebruikers zien. Het bedrijf maakte die mogelijkheid in 2025 ook beschikbaar voor ondersteunde EU-markten, zodat gebruikers vragen kunnen stellen over objecten in hun gezichtsveld.
Daarmee verandert een wearable van een handsfree camera in een permanente laag tussen mens, software en fysieke omgeving.
Voor toekomstige AI-agents wordt die spanning nog groter. Systemen die namens gebruikers kijken, informatie ophalen of handelingen uitvoeren, hebben duidelijke grenzen nodig rond identiteit, toestemming en toegang.
De Duitse strafklacht kan uiteindelijk worden afgewezen. Hij kan ook uitgroeien tot een zaak die fabrikanten dwingt hun brillen anders te ontwerpen.
Voor Meta zit de paradox al in het product zelf: hoe beter de AI-bril verdwijnt in een normale Ray-Ban, hoe moeilijker het voor de rest van de ruimte wordt om te zien wat die bril doet.