Cash blijft noodgeld terwijl crypto de kassa niet haalt
Cash is in Nederland nog altijd de noodknop van het betaalverkeer. DNB ziet dat contant geld overeind blijft, terwijl stablecoins, crypto en de digitale euro vooral onderwerp zijn van debat.
Uit nieuw onderzoek van De Nederlandsche Bank blijkt dat Nederlanders in 2025 bij 96 procent van de winkels, horecazaken en andere dienstverleners met contant geld konden betalen. Dat is vrijwel gelijk aan 2024.
Onderzoeksbureau Locatus bezocht voor DNB meer dan 5.000 retailers en 1.000 marktkramen. Daarbij werd gekeken naar stickers en bordjes met teksten als “pin-only”, “pinnen, ja graag” en “betaal elektronisch”.
Bij 4 procent van de verkooppunten stond duidelijk dat klanten alleen met pin konden betalen. Een jaar eerder was dat nog 5 procent.
Cash wint op bereik, crypto niet
Die cijfers leggen een harde scheidslijn bloot. Contant geld wordt nog breed geaccepteerd, terwijl crypto volgens DNB bijna nergens als betaalmiddel wordt gebruikt.
Voor Bitcoin en andere crypto’s blijft de route vooral lopen via brokers en exchanges. Daar kopen, verkopen, bewaren en wisselen gebruikers hun munten.
Aan de kassa is dat een ander verhaal. Daar wint geen whitepaper, maar acceptatie.
DNB maakt op haar cryptopagina onderscheid tussen ongedekte crypto’s en gedekte cryptoactiva. Stablecoins vallen in die tweede groep, omdat ze hun waarde proberen te koppelen aan bijvoorbeeld de dollar of euro.
Een stablecoin is dus geen los koerscasino zoals veel andere munten. Maar het is ook geen muntje in je broekzak.
Stablecoins zitten vooral onder handel
DNB schrijft dat stablecoins vooral worden gebruikt voor de aan- en verkoop van cryptotegoed. Daarnaast spelen ze een rol bij internationale betalingen.
Dat is logisch. Een stablecoin kan 24/7 over een blockchain bewegen en is handig tussen handelsplatformen, wallets en landen.
Maar bij de Nederlandse bakker, apotheek of marktkraam telt iets anders. De klant moet ermee kunnen afrekenen. De ondernemer moet het willen aannemen. Het systeem moet werken als de stroom of verbinding hapert.
Daar blijft cash sterker dan crypto.
Ondernemers houden cash achter de hand
DNB liet onderzoeksbureau Panteia ook ruim 1.100 winkeliers en dienstverleners telefonisch interviewen. Ondernemers noemen twee hoofdredenen om contant geld te accepteren: het is wettig betaalmiddel en klanten willen ermee betalen.
Beide redenen werden door 59 procent van de ondernemers genoemd. Van de ondernemers die cash aannemen, is 70 procent tevreden of zeer tevreden over contant geld.
De echte waarde zit bij storingen. Wanneer pinnen niet mogelijk is, vraagt 78 procent van de ondernemers klanten om contant te betalen.
Nog opvallender: 47 procent houdt bewust extra wisselgeld aan om bij uitval door te kunnen draaien.
Cash is geen nostalgie. Het is een fallback-systeem dat al in de lade ligt.
Het 72-uursadvies maakt dit concreet
Het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer adviseerde huishoudens, winkels en fysieke verkooppunten om voorbereid te zijn op uitval van elektronisch betalen. DNB herhaalde dat advies in 2026.
De richtlijn is helder: houd 70 euro per volwassene en 30 euro per kind aan contant geld in huis. Dat bedrag is bedoeld voor de eerste 72 uur na een ramp of storing.
Uit onderzoek onder ruim 1.700 consumenten bleek dat 71 procent het advies kent. 58 procent heeft het geadviseerde bedrag ook echt in huis.
Daarmee krijgt cash een andere rol dan alleen betalen. Het wordt een kleine buffer tegen falende netwerken, kapotte betaalterminals en haperend online bankieren.
Digitale euro is geen crypto
De digitale euro moet niet op één hoop worden gegooid met crypto of stablecoins. DNB stelt dat de digitale euro, als die er komt, wordt uitgegeven door de Europese Centrale Bank.
De ECB staat dan garant voor de waarde. Eén digitale euro moet altijd dezelfde waarde houden als één gewone euro.
Dat is fundamenteel anders dan een cryptomunt zonder centrale uitgever. Ook stablecoins blijven afhankelijk van de uitgever, reserves en regels.
DNB positioneert de digitale euro daarom als publiek digitaal geld. Niet als belegging. Niet als token voor traders. Wel als extra betaalmiddel naast contant geld en bankgeld.
Offline betalen wordt de echte test
Een van de meest bepalende ontwerpkeuzes is offline betalen. DNB schrijft dat een digitale europortemonnee zowel online als offline moet kunnen werken.
In een winkel met slechte internetverbinding zou een klant dan toch kunnen betalen. De digitale euro wordt overgedragen vanaf een telefoon of pas, vergelijkbaar met contant geld.
DNB-bestuurder Menno Broos legde recent uit dat de ECB mikt op gebruik vanaf 2029, als het politieke proces en de tests volgens plan verlopen. In 2027 zouden DNB en andere eurocentrale banken dan kunnen gaan testen.
Dat maakt de digitale euro eerder een digitale aanvulling op cash dan een cryptoconcurrent.
De lat ligt hoger dan technologie
De Nederlandse cashcijfers laten zien waar elk nieuw betaalmiddel doorheen moet. Het moet breed worden geaccepteerd. Het moet begrijpelijk zijn. Het moet werken wanneer gewone systemen falen.
Crypto haalt die lat aan de kassa nog niet. Stablecoins zijn nuttig binnen cryptohandel en internationale betalingen, maar spelen in Nederland geen rol van betekenis bij dagelijkse aankopen.
Contant geld doet dat wel.
De digitale euro kan daar later een publieke digitale laag naast zetten. Tot die tijd blijft de simpelste betaalvorm ook de hardste noodvoorziening: biljetten en munten die werken zonder app, account of netwerk.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
