Belgische politie waarschuwt: slachtoffers van crypto-oplichting worden vaak opnieuw benaderd

Wie in crypto-oplichting trapt, is vaak nog niet van de fraudeurs af. De Belgische politie waarschuwde recent dat slachtoffers van eerdere fraude opnieuw worden benaderd. Dit keer draait het niet om een nieuwe investering, maar om een andere belofte: oplichters zeggen dat ze verloren geld kunnen terughalen. In werkelijkheid gaat het vaak om een tweede fraudevorm, de zogeheten recovery room.

Daarmee gaat dit verhaal verder dan een standaardwaarschuwing voor neppe crypto-investeringen. De eerste scam is al schadelijk genoeg, maar de tweede ronde laat zien hoe gestructureerd deze netwerken te werk gaan.

Gegevens van slachtoffers verdwijnen niet, maar blijven circuleren. De FSMA schrijft expliciet dat recovery rooms slachtoffers van eerdere beleggingsfraude opnieuw contacteren met het voorstel om verloren tegoeden te recupereren, meestal in ruil voor een vooraf te betalen vergoeding.

De recente waarschuwing van de Belgische politie past in een patroon dat toezichthouders al langer signaleren. Volgens de politie werden mensen eerst via valse advertenties met bekende Vlamingen naar neppe bitcoininvesteringen gelokt. Daarna volgde opnieuw contact.

Dat is relevant, omdat het erop wijst dat fraudeurs niet alleen mikken op een eerste storting. Ze proberen slachtoffers later vaak nogmaals geld afhandig te maken.

De Belgische Safeonweb-campagne uit 2025 beschrijft dat proces opvallend concreet. Slachtoffers van eerdere beleggingsfraude worden daarin opnieuw benaderd door partijen die zich voordoen als advocaten, banken, toezichthouders of andere officiële instanties.

Ze beschikken vaak al over details van de eerdere investering, waardoor hun verhaal geloofwaardig lijkt. Safeonweb noemt daarvoor ook een mogelijke verklaring: gegevens zijn doorverkocht of de nieuwe benadering komt uit dezelfde criminele keten.

Crypto is voor dit soort fraude bijzonder geschikt. Niet omdat crypto op zichzelf frauduleus is, maar omdat oplichters het gebruiken als decor voor snelheid, technisch jargon en grensoverschrijdende betalingen.

De AFM schrijft dat crypto sinds 2022 het meest voorkomende product is in meldingen over mogelijk crimineel gedrag. De toezichthouder noemt cryptofraude en recovery room-fraude daarbij expliciet als opvallende trends.

In een recenter AFM-rapport over beleggingsfraude staat bovendien dat de schade in Nederland in 2024 fors is opgelopen en dat crypto in veel meldingen een duidelijke rol speelt. Daar komt een psychologisch element bij.

Bij de eerste scam is het slachtoffer vaak al beïnvloed met vertrouwen, urgentie en nepwinst. Bij de tweede scam wordt die kwetsbaarheid opnieuw benut. De boodschap is dan niet langer: “word snel rijk”, maar: “we gaan je helpen je geld terug te krijgen.”

Juist voor iemand die al verlies heeft geleden, klinkt dat aannemelijker en urgenter. Die verschuiving van winstbelofte naar herstelbelofte maakt recovery room-fraude zo effectief.

De werkwijze is meestal eenvoudig. Eerst neemt een zogenaamd juridisch adviseur, compliance-specialist, blockchain-onderzoeker of tussenpartij contact op. Soms beweert die samen te werken met een bank, Europol of een toezichthouder.

Daarna volgt het bekende script: het geld is opgespoord, geblokkeerd of bijna vrijgegeven, maar er moet eerst nog worden betaald voor administratiekosten, belastingen of een zogeheten wallet-verificatie. Volgens de FSMA is juist die voorafbetaling een duidelijke aanwijzing dat het om recovery room-fraude gaat.

Wat deze tweede benadering extra riskant maakt, is dat fraudeurs vaak over echte details uit de eerste oplichting beschikken. Ze kennen soms de naam van het eerdere platform, het geïnvesteerde bedrag of de gebruikte betaalmethode.

Dit wekt de indruk dat de nieuwe partij legitiem is. Safeonweb waarschuwt juist daarvoor: echte instanties zullen slachtoffers niet benaderen om geld te vragen om verloren investeringen terug te halen.

De schade is aanzienlijk. De FSMA meldde in januari dat Belgische consumenten in de tweede helft van 2025 samen meer dan 23 miljoen euro verlies rapporteerden door fraude. Meer dan 10,5 miljoen euro daarvan ging verloren via frauduleuze tradingplatformen, meestal bij zogezegde beleggingen in cryptomunten. In dezelfde periode zag de toezichthouder ook nieuwe fraudevormen opkomen, zoals exclusief “beleggingsadvies” via WhatsApp-groepen.

Die cijfers maken duidelijk dat recovery room-fraude niet op zichzelf staat. Ze komt boven op een al grote stroom aan crypto- en beleggingsfraude. De tweede scam is daarmee geen uitzondering, maar een extra verdienlaag in een markt die al miljoenen euro’s aan schade veroorzaakt.

Voor Nederland is die ontwikkeling niet minder relevant. De AFM concludeerde eind 2025 dat beleggingsfraude in Nederland waarschijnlijk veel groter is dan op basis van meldingen alleen zichtbaar is.

In dat rapport noemt de toezichthouder crypto, romance scams en recovery room-fraude als duidelijke trends. De AFM verwijst ook naar FIU-Nederland-data waaruit blijkt dat meldingen sterk zijn toegenomen en dat veel verdachte transacties een crypto-component hebben.

Zo ontstaat een breder Benelux-patroon dat verder gaat dan één Belgische politie-waarschuwing. In beide landen keren dezelfde bouwstenen terug: social media of valse advertenties als ingang, crypto als betaal- of verhaalmiddel, internationale platforms en daarna een tweede contactmoment waarbij slachtoffers onder een andere vlag opnieuw worden benaderd. De nationale context verschilt, maar de werkwijze vertoont opvallend veel overeenkomsten.

De scherpste les van recovery rooms is misschien wel dat fraude niet stopt zodra het geld verdwenen is. Slachtoffers belanden vaak op een nieuwe doellijst. Wie eerder reageerde op een valse advertentie, geld heeft overgemaakt of documenten heeft gedeeld, is voor criminelen waardevoller dan een willekeurig nieuw doelwit. Safeonweb schrijft dat gegevens van eerdere slachtoffers kunnen zijn doorverkocht aan andere criminelen.

Daarmee wordt de schade breder dan alleen het eerste verliesbedrag. Het gaat ook om identiteitsgegevens, contactinformatie, bankgegevens, wallet-adressen en informatie over hoe iemand reageert onder druk. In de praktijk verandert een eenmalige scam zo steeds vaker in een langdurig risico.

Voor crypto-gebruikers in Nederland en België is dit geen zijspoor. Het laat zien hoe moderne beleggingsfraude in de praktijk werkt: niet meer als één nepplatform of één telefoontje, maar als een keten van misleiding. Eerst komt de advertentie, dan de storting, daarna het nepdashboard, vervolgens de blokkade en tenslotte de belofte dat het geld alsnog kan worden teruggehaald.

Precies daarom moeten waarschuwingen over crypto-oplichting mee veranderen. Het is niet genoeg om alleen te zeggen dat beleggers moeten oppassen voor hoge rendementen. De hardere les is dat wie al slachtoffer is geworden, daarna juist opnieuw in beeld komt. En precies op dat tweede moment proberen deze netwerken nog eens toe te slaan.