Banken waarschuwen: Box 3 kan aangifte over 2028 handmatig maken
De politiek wil Box 3 per 2028 ingrijpend veranderen. De Nederlandse banken waarschuwen dat hun systemen tegen die tijd mogelijk nog niet klaar zijn.
Gevolg: gegevens die normaal automatisch in de belastingaangifte verschijnen, kunnen voor belastingjaar 2028 deels ontbreken.
NVB-voorzitter Medy van der Laan zegt dat banken ongeveer achttien maanden voorbereidingstijd nodig hebben zodra de definitieve regels én technische specificaties vaststaan.
In haar gesprek bij BNR waarschuwt ze dat invoering in 2028 daardoor te snel kan komen.
Banken vullen de aangifte niet zelf in
Eerst een belangrijk onderscheid.
Banken maken de belastingaangifte van hun klanten niet.
Ze leveren financiële gegevens aan de Belastingdienst. Die informatie kan daarna automatisch in de vooraf ingevulde aangifte verschijnen.
Onder het huidige systeem gaat het bijvoorbeeld om banktegoeden en bepaalde beleggingsgegevens.
Bij een nieuw Box 3-stelsel zijn andere gegevens nodig. Juist daar zit volgens de NVB het tijdprobleem.
Als de systemen niet op tijd zijn aangepast, moet de belastingplichtige mogelijk meer gegevens zelf verzamelen en invullen.
Kabinet veranderde koers op 2 oktober
De waarschuwing komt op een gevoelig moment.
Het oorspronkelijke voorstel voor de Wet werkelijk rendement Box 3 ging vooral uit van een jaarlijkse belasting over waardeveranderingen. Daarbij zou bijvoorbeeld een waardestijging van beleggingen jaarlijks kunnen meetellen, ook zonder verkoop.
De Tweede Kamer nam dat voorstel eerder dit jaar aan.
Maar het kabinet heeft op 2 oktober besloten het plan via een novelle te wijzigen.
Premier Rob Jetten zei na de ministerraad dat het kabinet “zoveel mogelijk” onder een vermogenswinstbelasting wil brengen. De novelle is voor spoedadvies naar de Raad van State gestuurd. De Rijksoverheid publiceerde de toelichting na de ministerraad.
Dat betekent dat de precieze regels voor 2028 nog niet definitief vaststaan.
Vermogenswinst vraagt andere gegevens
Dat verschil is voor banken niet alleen theoretisch.
Bij een vermogensaanwasbelasting wordt jaarlijks gekeken hoeveel een bezit in waarde is gestegen of gedaald.
Bij een vermogenswinstbelasting telt de waardestijging in beginsel pas wanneer die winst wordt gerealiseerd, bijvoorbeeld bij verkoop.
Daarvoor moet een administratie onder meer kunnen vaststellen wanneer een bezit is gekocht, tegen welke waarde en tegen welke prijs het later wordt verkocht.
Dat vraagt andere gegevens dan alleen een saldo of jaarultimo-waarde.
De bankensector had zijn voorbereiding jarenlang vooral gericht op het eerdere voorstel. Een draai richting meer vermogenswinst betekent daarom opnieuw aanpassingen.
Achttien maanden begint pas bij duidelijkheid
Volgens Van der Laan hebben banken ongeveer achttien maanden nodig vanaf het moment dat de regels en technische specificaties definitief zijn.
Niet vanaf vandaag.
Dat maakt de kalender krap.
De NVB denkt dat automatische gegevensaanlevering vanaf 2029 mogelijk kan worden, mits uiterlijk in de eerste helft van 2027 voldoende duidelijkheid bestaat.
Dat is een inschatting van de banken.
Geen garantie dat de Belastingdienst vanaf dat moment alle benodigde gegevens automatisch beschikbaar heeft.
Aangifte over 2028 wordt pas later gedaan
Ook de formulering “zelf aangifte doen in 2028” kan verwarrend zijn.
Het nieuwe stelsel moet volgens de huidige planning op 1 januari 2028 ingaan.
De uiteindelijke inkomstenbelasting over belastingjaar 2028 wordt daarna pas aangegeven.
De waarschuwing gaat dus om de gegevens die nodig zijn voor de aangifte over 2028, niet om een formulier dat onmiddellijk op 1 januari van dat jaar klaar moet staan.
Dat geeft technisch iets meer tijd.
De administratie moet tijdens 2028 echter wel correct kunnen vastleggen welke gegevens later nodig zijn.
Een aankoopprijs die niet goed wordt geregistreerd, is achteraf moeilijker te reconstrueren.
Vooraf ingevulde aangifte was juist een belangrijk verkooppunt
Dat is opvallend omdat automatische gegevensverwerking vanaf het begin onderdeel was van het Box 3-plan.
Bij de indiening van het wetsvoorstel in 2025 stelde het kabinet dat ongeveer 2,5 miljoen belastingplichtigen hun aangifte zoveel mogelijk vooraf ingevuld zouden krijgen met gegevens van Nederlandse financiële instellingen.
Het doel was juist om de extra administratie van werkelijk rendement voor veel huishoudens beheersbaar te houden.
De koerswijziging richting vermogenswinst zet dat voor het eerste jaar onder druk.
Voor cryptobezitters ligt het probleem anders
Voor crypto moet de waarschuwing niet één-op-één worden vertaald.
De NVB spreekt over gegevens die banken aan de Belastingdienst leveren.
Een Nederlandse bank kan niet automatisch de volledige transactiegeschiedenis van een self-custodywallet of buitenlandse crypto-exchange aanleveren.
Cryptobezitters hebben daardoor nu al vaker een eigen administratie nodig.
Voor de huidige tegenbewijsregeling vraagt de Belastingdienst bijvoorbeeld naar de waarde van crypto op 1 januari en 31 december en naar de totale aankopen en verkopen gedurende het jaar. De Belastingdienst legt die berekening zelf uit.
Huidige cryptoregels zijn niet de regels van 2028
Dat onderscheid is extra belangrijk.
Tot het nieuwe stelsel ingaat, werkt Box 3 nog met fictieve rendementspercentages en de mogelijkheid om een lager werkelijk rendement aan te tonen.
Bij werkelijk rendement telt de Belastingdienst momenteel ook waardestijging of waardedaling van crypto mee.
Dat betekent niet automatisch dat dezelfde berekening vanaf 2028 blijft gelden.
Het kabinet verandert het toekomstige stelsel nu via een novelle. De precieze behandeling van iedere vermogenscategorie moet daarom worden beoordeeld aan de hand van de uiteindelijke tekst.
Voor cryptobezitters is het te vroeg om uit de NVB-waarschuwing te concluderen dat crypto vanaf 2028 automatisch alleen bij verkoop wordt belast.
Die stap is nog niet definitief vastgelegd.
Banken leggen het uitvoeringsprobleem bij Den Haag
Daarmee wordt de discussie minder abstract.
Den Haag kan besluiten dat een nieuw belastingstelsel op 1 januari 2028 moet beginnen.
Maar banken moeten weten welke data zij moeten verzamelen, in welk formaat en volgens welke regels.
Van der Laan waarschuwt dat die twee tijdlijnen uit elkaar dreigen te lopen.
De politieke keuze kan op tijd worden gemaakt.
De vooraf ingevulde gegevens hoeven dan nog niet klaar te zijn.
Voor belastingplichtigen kan dat betekenen dat de eerste aangifte onder het nieuwe Box 3-stelsel meer eigen administratie vraagt dan het kabinet oorspronkelijk voor ogen had.
Voor cryptobezitters is die les nog eenvoudiger.
Wie zijn eigen aankoopprijzen, verkopen en walletbewegingen niet kan reconstrueren, moet niet verwachten dat een bank dat probleem in 2028 oplost.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
