Geen 28 dagen wachten. Geen 21 dagen. Wie
ADA rechtstreeks aan een
Cardano-stakepool delegeert, houdt zijn munten gewoon beschikbaar.
Dat verschil springt eruit in een vergelijking tussen vijf grote proof-of-stake-netwerken. Cardano kent voor delegators geen traditionele unbondingperiode. Bij Polkadot kan die 28 dagen duren en bij Cosmos Hub 21 dagen.
ADA blijft gewoon in de wallet
Bij Cardano betekent
staking technisch gezien dat een gebruiker zijn stake aan een pool delegeert.
De
ADA zelf verhuist niet naar die pool.
De officiële Cardano-documentatie stelt dat gebruikers hun spending power behouden. Gedelegeerde ADA kan dus gewoon worden verstuurd, ook terwijl dezelfde wallet aan een stakepool gekoppeld blijft.
Cardano omschrijft zijn model als non-custodial en zonder lock-up. Ook overstappen naar een andere pool vereist geen traditionele wachttijd.
Dat geeft
Cardano een eigenschap die bij
staking snel wordt onderschat: liquiditeit.
Vijf netwerken, vijf verschillende uitstaproutes
De verschillen worden duidelijk wanneer dezelfde vraag aan vijf protocollen wordt gesteld: hoe snel kun je na het stoppen met staking weer volledig over je coins beschikken?
| Netwerk | Uitstaptijd | Belangrijkste nuance |
| Cardano | Geen lock-up | ADA blijft tijdens delegatie besteedbaar |
| Solana | Variabel | Deactivatie volgt epochgrenzen en netwerkcapaciteit |
| Ethereum | Variabel | Exitqueue, withdrawability en sweep bepalen samen de tijd |
| Cosmos Hub | 21 dagen | Vaste unbondingperiode |
| Polkadot | 28 dagen | Vaste unbondingperiode |
Het verschil is dus groter dan alleen een paar dagen wachten.
De protocollen gebruiken fundamenteel andere modellen om stake, veiligheid en toegang tot tokens te regelen.
Polkadot zet DOT 28 dagen in unbonding
Aan de andere kant staat Polkadot.
De officiële Polkadot-documentatie noemt een unbondingperiode van 28 dagen. Na het starten van die procedure moet de periode worden doorlopen voordat de betreffende DOT weer buiten staking kan worden gebruikt.
Dat is geen schatting op basis van actuele netwerkdruk.
Het is onderdeel van de stakingregels zelf.
Voor een gebruiker die plotseling zijn DOT wil verkopen of elders wil inzetten, maakt dat verschil. Stakingrendement zegt weinig over flexibiliteit wanneer de onderliggende coins bijna een maand niet vrij beschikbaar zijn.
Cosmos Hub houdt 21 dagen aan
Cosmos Hub gebruikt eveneens een vaste periode.
De actuele stakingparameter voor unbonding staat op 1.814.400 seconden. Dat is exact 21 dagen.
Die wachttijd heeft ook een veiligheidsfunctie.
ATOM die bezig is met unbonden kan nog geraakt worden door slashing voor bepaalde overtredingen die plaatsvonden voordat het unbondingproces begon.
Slashing betekent dat het protocol stake kan afnemen wanneer een validator bepaalde netwerkregels schendt.
Dat is precies het soort mechanisme dat Cardano voor gewone delegators niet gebruikt.
Solana hangt aan de epochgrens
Bij Solana werkt een vergelijking in kalenderdagen minder netjes.
Wanneer een gebruiker gedelegeerde SOL deactiveert, worden de tokens eerst als deactiverend gezien. Opname kan pas wanneer het betreffende deel van de stake volledig inactief is geworden.
Die overgang gebeurt rond epochgrenzen.
Een Solana-epoch duurt grofweg twee dagen, maar de werkelijke deactivatietijd hangt af van het moment waarop iemand uitstapt. Ook geldt een netwerkbrede limiet voor hoeveel stake tegelijk van status kan veranderen.
Tijdens de vergelijking van 13 september lag de geschatte wachttijd rond anderhalve dag.
Dat cijfer is dus een momentopname, geen vaste Solana-regel.
Ethereum is ingewikkelder dan ‘acht dagen wachten’
Bij
Ethereum moet eveneens onderscheid worden gemaakt tussen verschillende stappen.
Een validator die volledig wil stoppen, dient eerst een exit in. Wanneer veel validators tegelijk vertrekken, ontstaat een exitqueue.
Op 13 september was die queue vrijwel leeg.
Daarmee is het proces alleen nog niet klaar.
Na de exit volgt een verplichte periode voordat het validatorsaldo opneembaar wordt. Daarna moet het account nog worden meegenomen in de automatische withdrawal-sweep van Ethereum.
De totale wachttijd uit een momentopname kan daardoor meerdere dagen bedragen, zelfs wanneer de eigenlijke exitqueue leeg is.
Voor gebruikers van stakingpools of liquid-stakingtokens kan de ervaring bovendien anders zijn. Een aanbieder kan eigen liquiditeit gebruiken, waardoor iemand niet noodzakelijk zelf de volledige validator-exit hoeft af te wachten.
Waarom Cardano geen traditionele unbonding gebruikt
Daar zit de technisch interessante kant van de vergelijking.
Bij veel proof-of-stake-netwerken is stake onderdeel van het strafmechanisme. Een validator die ernstig in de fout gaat, kan een deel van zijn economische inzet verliezen.
Een unbondingperiode zorgt er dan mede voor dat kapitaal niet onmiddellijk verdwijnt zodra een validator stopt.
Cardano heeft delegatie anders gebouwd.
Een ADA-houder geeft een stakepool het recht om zijn stakegewicht mee te tellen. De daadwerkelijke munten blijven onder controle van de gebruiker in zijn eigen
wallet.
Voor delegators geldt geen protocolmatige slashing van hun ADA.
Een slecht presterende pool kan wel minder of geen rewards opleveren. De hoofdsom van de delegator wordt daardoor niet afgepakt.
Geen lock-up betekent niet direct rewards
Cardano heeft daarmee geen wachttijd om ADA weer beschikbaar te krijgen.
Er bestaat wel een vertraging aan de andere kant van het proces.
Een nieuwe delegatie begint niet onmiddellijk rewards op te leveren. Cardano gebruikt epochs en snapshots om vast te leggen welke stake bij welke pool hoort.
Daardoor duurt het volgens de officiële ontwikkelaarsdocumentatie doorgaans ongeveer 15 tot 20 dagen voordat een nieuwe delegator zijn eerste rewards ontvangt.
Daarna kunnen beloningen iedere epoch volgen wanneer de pool daarvoor in aanmerking komt.
De ADA zit tijdens die eerste weken alleen niet vast. Een gebruiker kan de munten blijven versturen.
Stakingrendement vertelt maar de helft van het verhaal
Daarmee legt de vergelijking een zwakke plek bloot in veel stakingranglijsten.
Die draaien meestal om één getal: het verwachte jaarlijkse rendement.
Maar 5% rendement op volledig liquide coins is economisch iets anders dan 5% op coins die na een uitstapbesluit nog weken vastzitten. Ook slashing, custody en de afhankelijkheid van een externe stakingdienst veranderen het risico.
Cardano scoort op dit specifieke punt opvallend.
Niet omdat ADA automatisch een hoger rendement oplevert of staking zonder risico is. De koers kan nog steeds hard bewegen en een slechte stakepool kan rewards missen.
Het voordeel zit ergens anders: de delegator hoeft zijn toegang tot ADA niet in te leveren om aan staking deel te nemen.
Voor iemand die alleen APY's vergelijkt, is dat makkelijk te missen. Op het moment dat liquiditeit plotseling nodig is, wordt het verschil tussen nul en 28 dagen een stuk minder theoretisch.