Donald Trump wil een nieuwe “AI Force” oprichten en opnieuw een nationale
AI-adviseur benoemen. Wat die nieuwe structuur precies mag doen, heeft de Amerikaanse president nog niet verteld.
De aankondiging komt terwijl Washington twee tegengestelde doelen probeert te combineren: Amerikaanse
kunstmatige intelligentie sneller ontwikkelen én omgaan met steeds krachtigere modellen die nieuwe veiligheidsrisico's laten zien.
Voorlopig staat vooral de politieke richting vast. De organisatie erachter moet nog worden ingevuld.
Trump belooft nieuwe AI czar
Trump maakte het plan zaterdag 19 september bekend via Truth Social.
Hij kondigde een nieuwe “AI czar” aan en zei daarnaast een “AI Force” te willen vormen. Concrete informatie over personeel, budget, bevoegdheden of plaats binnen de federale overheid ontbreekt nog.
Trump vergeleek het idee met de Space Force die tijdens zijn eerste presidentschap werd opgericht.
Die vergelijking zegt nog niet dat de AI Force eveneens een militaire organisatie wordt. Het Witte Huis had na de aankondiging nog niet verduidelijkt of het om een nieuwe overheidsdienst, adviesgroep of coördinerend orgaan gaat.
David Sacks stapte eerder dit jaar terug
De nieuwe adviseur wordt de opvolger van David Sacks in de formele czar-rol.
Sacks stopte eind maart als speciale overheidsfunctionaris voor AI en crypto nadat zijn tijdelijke termijn afliep. Hij bleef wel bij Trump betrokken als medevoorzitter van de President's Council of Advisors on Science and Technology.
Wie hem als AI czar opvolgt, is nog niet bekend.
Trump zei alleen dat hij de naam later bekendmaakt.
Trump wil ontwikkeling niet sterk afremmen
De nieuwe aankondiging past bij Trumps bestaande AI-koers.
In zijn bericht stelde hij dat de Amerikaanse regering de groei van de sector niet wil afremmen. Mogelijk misbruik kan volgens hem voor een belangrijk deel via bestaande civiele en strafrechtelijke regels worden aangepakt.
Dat betekent niet dat de Verenigde Staten helemaal geen nieuw AI-beleid hebben.
Trump tekende op 2 juni Executive Order 14409 over geavanceerde AI en cybersecurity. Die creëert onder meer een AI-cybersecurity clearinghouse en een systeem voor het beoordelen van zeer krachtige modellen.
Frontier-modellen kunnen vooraf worden onderzocht
Het besluit van juni bevat ook een vrijwillig systeem voor zogenoemde frontier-modellen.
Ontwikkelaars kunnen de Amerikaanse overheid toegang geven tot zulke modellen, tot maximaal dertig dagen voordat geselecteerde externe partners toegang krijgen. Het doel is onder meer om geavanceerde cybercapaciteiten vooraf te beoordelen.
Tegelijk sluit het besluit één instrument expliciet uit.
De regeling mag niet worden gebruikt om een verplichte federale licentie, voorafgaande toestemming of vergunning voor nieuwe AI-modellen te creëren.
De AI Force komt dus boven op een systeem dat al bestaat.
Wat die nieuwe laag toevoegt, moet nog blijken.
OpenAI vraagt juist om verplichte regels
Die onduidelijkheid valt samen met een harder veiligheidsdebat binnen de sector zelf.
OpenAI riep op 9 september op tot verplichte nationale AI-veiligheidsregels die worden gekoppeld aan de daadwerkelijke capaciteiten van modellen. Het bedrijf wil daarvoor met het Amerikaanse Congres samenwerken.
Dat pleidooi volgde kort na de lancering van GPT-6 Astra.
OpenAI classificeert Astra als zijn eerste model dat binnen het eigen Preparedness Framework de categorie Critical bereikt voor cybersecurity.
Met de juiste hulpmiddelen en toegang kan het model volgens OpenAI onbekende beveiligingslekken vinden en nieuwe aanvalsmethoden ontwikkelen zonder dat een mens iedere stap hoeft te sturen.
Dat is een claim van OpenAI op basis van zijn eigen testen en beoordelingskader.
Anthropic haalt externe onderzoekers naar binnen
Anthropic kiest voor een andere veiligheidsmaatregel.
Het bedrijf maakte op 18 september een samenwerking met Accenture bekend waarbij externe evaluatoren binnen Anthropic toegang krijgen die vergelijkbaar kan zijn met die van medewerkers.
Zij gaan modellen testen, red-teamen en beveiligingsmaatregelen beoordelen. Beide bedrijven verwachten minimaal $1 miljard te investeren in deze werkzaamheden over vijf jaar.
Anthropic noemt het systeem zelf nog nieuw.
Veel praktische details worden nog uitgewerkt.
China zit eveneens aan tafel
Naast veiligheid speelt de concurrentie tussen de Verenigde Staten en China.
De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent sprak op 20 september in New York met de Chinese vicepremier He Lifeng over handel, AI en kritieke mineralen. Bessent stelde daarbij ook een mechanisme voor waarmee beide landen elkaar over bepaalde AI-veiligheidszaken kunnen informeren.
Die gesprekken lopen vooruit op de geplande ontmoeting tussen Trump en de Chinese president Xi Jinping.
AI is daar niet alleen een technologisch dossier.
Chips, cybercapaciteiten en militaire toepassingen maken het ook onderdeel van economische en nationale veiligheidsbelangen.
Europa heeft al afdwingbare AI-regels
Voor Nederland en België ligt daar een duidelijk verschil.
Binnen de Europese Unie gelden delen van de AI Act al rechtstreeks. Sinds 2 augustus 2026 kunnen onder meer regels voor aanbieders van general-purpose AI-modellen worden gehandhaafd.
Daarmee kunnen Amerikaanse AI-bedrijven die hun modellen in Europa aanbieden met Europese verplichtingen te maken krijgen, ongeacht hoe Washington zijn eigen federale regels vormgeeft.
Niet alle onderdelen van de AI Act gelden al.
Bepaalde regels voor high-risk-systemen worden pas later van toepassing.
AI-agents maken de discussie concreter
Voor
AI-agents verschuift het veiligheidsvraagstuk snel.
Een model dat alleen tekst genereert, heeft andere risico's dan software die browsers bestuurt, code uitvoert, API's gebruikt of zelfstandig betalingen kan starten.
Zodra agents toegang krijgen tot een
wallet, stablecoins of andere betaalmiddelen, worden toegangsrechten en aansprakelijkheid direct financieel.
Daarmee raakt AI-beleid ook crypto.
Niet omdat Trump heeft gezegd dat de AI Force cryptobetalingen gaat reguleren. Daarvoor bestaat op dit moment geen aanwijzing.
Wel omdat dezelfde autonome software steeds vaker toegang krijgt tot digitale financiële systemen.
De naam is bekend, de macht nog niet
Trumps aankondiging zet daarmee vooral een nieuwe naam op de Amerikaanse AI-agenda.
De Verenigde Staten hebben al een presidentieel AI-besluit, een cyberbeoordelingssysteem, bestaande toezichthouders en een presidentiële technologieraad.
De AI Force kan daar een nieuwe rol naast krijgen.
Maar zolang het Witte Huis geen mandaat, leiding en bevoegdheden publiceert, blijft onduidelijk hoeveel daarvan werkelijk nieuw is.
De volgende belangrijke aankondiging is daarom niet dát er een AI Force komt, maar wie haar gaat leiden en welke macht die persoon daadwerkelijk krijgt.