59% van de Nederlandse tieners gebruikt
AI minstens maandelijks om producten te onderzoeken. 56% zet AI in om producten met elkaar te vergelijken.
Dat is nog vooral advies. De volgende geldstroom gaat een stap verder: software die binnen afgesproken grenzen zelf kiest, koopt en betaalt.
Nieuw
onderzoek van Mastercard laat zien dat Nederlandse tieners daar al behoorlijk warm voor lopen.
AI zit al vroeg in het aankoopproces
Het onderzoek werd op 8 september gepubliceerd als onderdeel van A Short History of the Future of Shopping and Payments.
Onderzoeksbureau Opinium ondervroeg in juni en juli 13.000 ouder-tienerparen in dertien landen. Dat zijn 26.000 respondenten. De jongeren waren tussen 13 en 18 jaar oud.
De Nederlandse cijfers vallen op.
Naast de 59% die AI gebruikt voor productonderzoek, gebruikt 56% het voor vergelijkingen. 29% vertrouwt een productaanbeveling van AI zelfs meer dan die van een vriend.
63% denkt dat AI fundamenteel verandert hoe zijn generatie winkelt. Nog eens 35% verwacht dat AI binnen enkele jaren een van de belangrijkste manieren wordt om te shoppen.
Dat betekent niet dat tieners hun bankrekening al massaal aan autonome software koppelen.
Vandaag zit AI vooral aan de voorkant: zoeken, vergelijken en adviseren.
Daarna komt de AI-agent met betaalmacht
Agentic commerce gaat verder.
Een gebruiker kan bijvoorbeeld aangeven welk product hij wil, wat het maximaal mag kosten en welke voorwaarden gelden. Een AI-agent kan daarna aanbieders doorzoeken en een geschikte optie selecteren.
De grotere stap volgt wanneer die agent ook mag afrekenen.
Mastercard omschrijft zo'n model als software die binnen vooraf goedgekeurde kaders namens de consument handelt. De consument bepaalt dus eerst de speelruimte.
Denk aan een terugkerende bestelling onder €50 of een abonnement dat alleen onder bepaalde voorwaarden mag worden verlengd.
Dan verandert AI van zoekmachine in economische deelnemer.
Mastercard verwacht meer dan 300 miljoen AI-shoppers
Hoe groot dat wordt, weet niemand.
Mastercard presenteert wel een forse voorspelling. Meer dan 300 miljoen online shoppers zouden in 2030 regelmatig
AI-agents kunnen gebruiken om te shoppen en betalen.
Dat is meer dan één op de tien online shoppers wereldwijd.
Belangrijk: dit percentage komt niet uit de enquête onder ouders en tieners.
Het is een toekomstverwachting van de futuristen die aan het Mastercard-rapport meewerkten.
Zij verwachten dat eenvoudige aankopen als boodschappen, medicijnen en abonnementen als eerste naar agents verschuiven.
Daar zit logica achter.
Je geeft software waarschijnlijk eerder toestemming om iedere maand kattenvoer onder €30 te kopen dan om zelfstandig een vakantie van €4.000 te boeken.
Nederland heeft de eerste betaling al getest
Helemaal theoretisch is dit niet meer.
Mastercard en Rabobank voerden op 30 april al een eerste Nederlandse betaling via een AI-agent uit.
De opdracht was simpel: boek een koffieproeverij.
De agent regelde de aankoop via Priceless.com. De betaling liep via een Rabobank Mastercard-creditcard.
Mastercard beschreef de Nederlandse test hier.
De agent kreeg volgens Mastercard geen inzage in de kaartgegevens.
Hij mocht alleen handelen binnen de toestemming die vooraf door de gebruiker was gegeven. De aankoopbevestiging werd beveiligd met Mastercard Payment Passkeys.
Dat is precies waar de echte strijd begint.
Wie mag een AI-agent €500 laten uitgeven?
Een chatbot die een verkeerde schoen aanbeveelt is vervelend.
Een AI-agent die zonder geldige toestemming €500 uitgeeft, is een financieel probleem.
Daarom draait agentic commerce niet alleen om betere AI. Betaalpartijen moeten kunnen aantonen namens wie een agent handelt en waarvoor toestemming is gegeven.
Ook limieten, authenticatie en aansprakelijkheid worden belangrijk.
Mastercard wijst in zijn rapport zelf op identiteit, toestemming, autorisatie en aansprakelijkheid als gebieden waar banken en fintechbedrijven nieuwe modellen voor nodig kunnen hebben.
Dat maakt betalingen een van de interessantste markten rond AI-agents.
Niet de chatbot verdient daar noodzakelijk het meeste geld.
De partij die betrouwbaar bepaalt welke software welk bedrag namens wie mag uitgeven kan een veel sterkere positie krijgen.
Webshops krijgen straks software als klant
Voor webwinkels verandert eveneens iets fundamenteels.
Tot nu toe wordt een webshop gebouwd om mensen en zoekmachines binnen te halen. Een AI-agent kijkt anders.
Die kan in enkele seconden prijzen, reviews, retourvoorwaarden en productclaims naast elkaar leggen.
Mastercard verwacht daarom dat winkels informatie steeds beter machineleesbaar moeten maken. Claims moeten door software kunnen worden gevonden en gecontroleerd.
Dat kan de macht van mooie marketingpagina's verkleinen.
Een agent heeft weinig aan een gelikte banner wanneer een concurrent hetzelfde product goedkoper levert, betere retourvoorwaarden heeft en die informatie makkelijker laat controleren.
De webshop krijgt daardoor een nieuw soort klant: software die nauwelijks onder de indruk is van reclame.
Hier raakt AI aan crypto
Voor crypto wordt het interessant zodra agents onderling waarde moeten verplaatsen.
Een AI-agent heeft geen voorkeur voor een fysieke betaalkaart. Software wil een betaalmethode die snel, programmeerbaar en makkelijk te controleren is.
Daar kunnen bestaande bankbetalingen en kaartnetwerken prima een rol spelen.
Maar ook
stablecoins passen technisch goed bij zo'n wereld. Ze kunnen digitaal en vrijwel continu tussen
wallets bewegen.
Mastercard kijkt zelf al naar die kruising. Het bedrijf beschreef eerder Agent Pay for Machines als een systeem voor betalingen tussen softwareagents via kaarten, bankrekeningen én stablecoins.
Dat betekent niet dat AI-agents straks massaal boodschappen met USDC afrekenen.
Het betekent wel dat crypto hier een ander gebruiksargument krijgt.
Niet: consumenten willen per se met tokens betalen.
Maar: software kan baat hebben bij programmeerbaar geld dat net zo digitaal is als de agent zelf.
De gebruiker kan steeds verder uit beeld verdwijnen
Dat is misschien de grootste verandering.
Vandaag opent iemand een webshop, vergelijkt producten, vult gegevens in en drukt op betalen.
Bij agentic commerce kan een gebruiker uiteindelijk alleen nog zeggen: “Bestel iedere maand de goedkoopste variant onder €25, tenzij de beoordeling onder 4 sterren komt.”
Alles daarna gebeurt door software.
Zoeken. Vergelijken. Selecteren. Authenticeren. Betalen.
De Nederlandse tieners uit het Mastercard-onderzoek zitten nog vooral bij de eerste stappen van die keten.
Maar
Nederland heeft de laatste stap technisch al getest.
De echte vraag richting 2030 is daarom niet meer alleen of consumenten AI vertrouwen om iets aan te bevelen.
Het wordt hoeveel betaalmacht ze bereid zijn aan die software af te staan.