Zanzibar gaat beginnen aan de bouw van een nieuwe digitale 'Cyber City'

In Zanzibar wordt een leeg stuk kustgrond binnenkort ontwikkeld tot een nieuwe, digitale stad. Ondernemers hebben toestemming gekregen van de overheid om daar een zogenoemde Cyber City te bouwen, gericht op technologie en internationaal werken.

Het project gaat over 71 hectare bij het Fumba-schiereiland aan de westkust van Zanzibar. De medeoprichter van OurWorld, Florian Fournier, let het terrein begin juli zien aan investeerders.

De stad is ontworpen voor 5.000 tot 7.000 bewoners, maar het concept gaat verder dan alleen fysieke inwoners. De initiatiefnemers willen namelijk ook digitale nomaden aantrekken: mensen die wereldwijd op afstand werken en zich officieel kunnen inschrijven zonder er permanent te wonen.

Volgens Fournier ziet Zanzibar dit project als een kans om uit te groeien tot een technologisch knooppunt voor Oost-Afrika, vergelijkbaar met de rol die Singapore speelt in Zuidoost-Azië.

Het idee is geïnspireerd op het concept van de network state, bekend geworden door een boek uit 2022 van crypto-ondernemer Balaji Srinivasan.

In dat concept wordt beschreven hoe online gemeenschappen met gedeelde waarden zich kunnen organiseren, land kunnen verwerven en uiteindelijk eigen samenlevingen kunnen vormen. Dit zou dan deels losstaan van traditionele staten en dit zal gebruikmaken van digitale technologie en cryptovaluta.

Fournier herkende zijn eigen plannen in dit idee en zocht contact met Srinivasan. Die investeerde later in OurWorlds technologiebedrijf Threefold en nodigde Fournier uit als spreker op een internationale conferentie over netwerkstaten in 2024.

het project kreeg in november 2024 officiële steun van de overheid van Zanzibar. De president keurde een samenwerking goed tussen OurWorld en ZICTIA, de nationale telecomautoriteit. Dit volgde op jaren van overleg over speciale Digitale Vrijhandelszones, die begin 2024 wettelijk werden vastgelegd.

De Cyber City biedt aantrekkelijke belastingvoordelen. De digitale inwoners hoeven namelijk enkel 5% aan inkomstenbelasting te betalen.

Ter vergelijking zullen fysieke bewoners 15% betalen. Bedrijven zijn de eerste tien jaar vrijgesteld van belasting en daarnaast bestaan er geen vermogens- of vermogenswinstbelastingen. De belastinginkomsten gaan naar de overheid, terwijl opbrengsten uit vastgoed worden ingezet voor lokale startups.

Inmiddels hebben ongeveer honderd mensen zich geregistreerd als e-inwoner. Bovendien zijn er dertig bedrijven actief in de zone, terwijl de promotie pas recent is gestart.

De initiatiefnemers willen de totale waarde van het project binnen twee jaar laten groeien van 70 miljoen naar 1 miljard dollar. De overheid heeft hiervoor een erfpacht van dertig jaar verleend.

Wie vastgoed koopt in de stad ontvangt een eigendomsbewijs in digitale vorm, vergelijkbaar met een NFT. Deze digitale tokens kunnen worden verhandeld op cryptomarkten en de waarde ervan hangt samen met het economische succes van de stad.

Veel stedelijke diensten worden geautomatiseerd via software die OurWorld ontwikkelde met het bedrijf Tools for the Commons. Het systeem regelt onder andere betalingen, belastingen, facturen en zakelijke geschillen. Strafrecht blijft daarnaast onder de verantwoordelijkheid van Zanzibar.

ZICTIA benadrukt dat het project innovatie moet stimuleren, terwijl de sociale, culturele en natuurlijke omgeving van het eiland wordt beschermd.

Er ontstaan ook soortgelijke initiatieven in andere landen. In Honduras bestaat er bijvoorbeeld een speciale economische zone met enkele honderden bewoners en duizenden digitale inwoners, genaamd Prospera.

De oprichter van Ethereum, Vitalik Buterin, heeft met dit concept geëxperimenteerd via Zuzalu, dat een tijdelijke gemeenschap is in Montenegro. Dit heeft geleid tot vergelijkbare bijeenkomsten op meerdere continenten.

Volgens de betrokken ontwikkelaars wordt er nu gewerkt aan nieuwe zones in onder andere Qatar en Brazilië. Het doel is om een netwerk van steden te creëren die dezelfde digitale infrastructuur en regels delen.

Critici wijzen erop dat deze beweging voortkomt uit onvrede over traditionele overheden. Tegelijk waarschuwen zij dat een gebrek aan politieke ervaring kan leiden tot oude fouten in een nieuw jasje.