Waarom het publiek crypto blijft wantrouwen, zelfs nu banken instappen

Crypto schuift institutioneel steeds verder richting de financiële mainstream, maar vertrouwen bij het brede publiek loopt daar nog altijd niet automatisch in mee. Nieuw Amerikaans onderzoek waar CoinDesk over berichtte laat zien dat kiezers nog steeds duidelijk vaker banken dan crypto vertrouwen als toegangspoort tot financiële diensten. In dezelfde peiling bleef crypto bovendien laag op de prioriteitenlijst van Amerikaanse kiezers staan en overheerste een eerder ongunstige dan warme basishouding tegenover de sector.

Dat is een ongemakkelijke waarheid voor een sector die zichzelf graag vertelt dat adoptie vooral een kwestie van tijd is. Institutioneel beweegt de markt namelijk wel degelijk verder. Banken bouwen producten, de regels worden concreter en grote financiële partijen schuiven langzaam op richting gereguleerde crypto-toegang. Maar op consumentenniveau ligt de lat ergens anders: niet bij potentie, maar bij vertrouwen. Dat is geen tegenstelling die de sector graag benadrukt, maar wel de belangrijkste van dit moment. Dit contrast volgt logisch uit de Amerikaanse scepsis naast de Europese data over crypto via banken.

Juist in Europa wordt zichtbaar waar het verschil zit. Een representatieve studie van Boerse Stuttgart Digital onder 6.000 mensen in Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje laat zien dat de belangstelling voor crypto reëel is, maar dat vertrouwen sterk samenhangt met de manier waarop toegang wordt aangeboden. Een kwart van de onderzochte beleggers heeft al in crypto geïnvesteerd. Tegelijk voelt meer dan 60% zich slecht geïnformeerd, vindt 76% crypto onvoldoende gereguleerd en daardoor te riskant, en noemt 69% het te complex.

Die combinatie is veelzeggend. Ze laat zien dat veel consumenten niet per se afhaken op het activum zelf, maar op de context eromheen. Voor een grote groep voelt crypto nog altijd als een mix van technische drempels, beperkte bescherming en onduidelijke verantwoordelijkheid. Dat is iets anders dan fundamentele afwijzing. Het is eerder wantrouwen tegenover de manier waarop de markt nu nog vaak wordt aangeboden. Dat is een journalistieke duiding op basis van de uitkomsten van de studie.

De Europese studie maakt nog iets duidelijker zichtbaar. Voor crypto-investeringen vertrouwen beleggers hun hoofd-bank meer dan twee keer zo vaak als gespecialiseerde platforms. Daarnaast zegt 35% dat het zou overwegen van bank te wisselen als een andere instelling betere crypto-investeringsmogelijkheden biedt. Bijna de helft zegt bovendien dat EU-regels voor cryptodienstverleners het vertrouwen in digitale assets vergroten.

Daar zit de echte les. Vertrouwen zit voor een groot deel niet in het activum zelf, maar in de verpakking eromheen. Voor een consument is het verschil tussen een losse cryptosite en een gereguleerd product via een bekende bank geen detail, maar vaak de doorslaggevende factor. Dat maakt bankdistributie niet alleen een commercieel kanaal, maar ook een psychologische brug.

Dat banken dit zelf ook doorhebben, blijkt uit de manier waarop ze crypto nu openen voor retail. ING Nederland kondigde op 22 januari aan dat particuliere klanten via crypto-ETN’s in cryptovaluta kunnen beleggen. De bank koos daarbij niet voor een verhaal over financiële rebellie, maar juist voor het omgekeerde: heldere communicatie, gereguleerde beurzen, indirecte blootstelling, een verplichte kennistoets en expliciete waarschuwingen dat crypto volatiel, speculatief en risicovol blijft.

Ook dat zegt veel. Zelfs wanneer een grote bank crypto toegankelijk maakt, gebeurt dat niet via het oude narratief van “be your own bank”, maar via vertrouwde distributie, productstructuur en toezicht. Met andere woorden: juist de partijen waar crypto ooit afstand van wilde nemen, worden nu voor veel consumenten de geloofwaardigste route terug naar de markt. Dat is een journalistieke observatie op basis van ING’s eigen formulering.

Wie wil begrijpen waarom die vertrouwde verpakking zo belangrijk is, hoeft alleen maar naar de fraudepraktijk in de Benelux te kijken. De Belgische FSMA meldde dat consumenten in de eerste helft van 2025 samen bijna 15 miljoen euro verloren aan investeringsfraude. Bijna 12 miljoen euro daarvan hing samen met frauduleuze tradingplatforms, meestal gekoppeld aan investeringen die zogenaamd aan crypto waren verbonden. Safeonweb noemde dat bedrag expliciet drie keer hoger dan in dezelfde periode een jaar eerder.

In Nederland liep dezelfde vertrouwensschade via een andere route. De Fraudehelpdesk waarschuwde in maart voor een reeks valse e-mails over een zogenoemde “crypto-aangifte”, waarin ontvangers onder druk werden gezet met claims over wallets, buitenlandse exchanges, staking en uitgeleende crypto. De site laat zien dat dit niet om één losse poging ging, maar om een hele reeks vergelijkbare fraudemails in maart en april.

Voor de gemiddelde consument zijn dat geen randincidenten. Dit ís vaak het beeld van crypto. Niet institutionele settlement, niet gereguleerde ETP’s, maar oplichting, verwarring en onduidelijke risico’s. En precies daarom sijpelt institutionele vooruitgang niet automatisch door naar publiek vertrouwen. Dat is een journalistieke conclusie op basis van de aard van deze waarschuwingen en verliezen.

Daar zit de kern van het huidige vertrouwensprobleem. In de industrie leeft nog vaak het idee dat betere prijsactie, meer institutionele adoptie of een gunstiger politiek klimaat vanzelf naar consumenten zullen doorsijpelen. Maar vertrouwen werkt niet zo. Vertrouwen groeit pas wanneer risico overzichtelijk voelt, toegang simpel is, regels duidelijk zijn en de kans op misbruik zichtbaar kleiner wordt. De Europese data suggereren dat bankdistributie en regulering precies daarom zo zwaar wegen in de volgende fase van adoptie.

Dat betekent ook dat de sector misschien met het verkeerde succescriterium bezig is. De relevante vraag is niet alleen hoeveel mensen ooit crypto hebben gekocht, maar onder welke voorwaarden een bredere groep het aandurft om in te stappen. Zolang crypto voor veel consumenten voelt als een mix van technische complexiteit, frauderisico en onduidelijke verantwoordelijkheid, blijft massale adoptie beperkt. Niet omdat mensen per definitie tegen digitale assets zijn, maar omdat ze voorspelbaarheid verkiezen boven ideologie.

De conclusie is daardoor minder spectaculair dan veel cryptokoppen doen vermoeden, maar waarschijnlijk wel belangrijker. Het grote gevecht voor crypto draait nu niet alleen om marktaandeel, regelgeving of politieke invloed. Het draait om vertrouwen. En dat vertrouwen komt waarschijnlijk niet terug via meer hype of luidere marketing, maar via saaiere dingen: duidelijke regels, begrijpelijke producten, betere educatie, stevigere bescherming en toegang via partijen die consumenten al kennen. Pas dan wordt adoptie iets groters dan een verhaal voor insiders.