Fraudeurs vragen bitcoin en tether voor ‘veilige doorgang’ door Straat van Hormuz

Scheepvaartbedrijven rond de Straat van Hormuz zijn benaderd met frauduleuze berichten die veilige doorgang beloven in ruil voor bitcoin of tether. Het Griekse maritieme risicobedrijf MARISKS waarschuwde daar op maandag 21 april voor en stelde expliciet dat de berichten niet van Iraanse autoriteiten afkomstig zijn. Reuters meldde de waarschuwing, maar kon niet onafhankelijk vaststellen welke bedrijven precies zijn benaderd.

Dat maakt het verhaal groter dan een doorsnee cryptoscam. De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste energieroutes ter wereld: vóór de huidige verstoringen liep er normaal ongeveer een vijfde van de mondiale olie- en LNG-stromen doorheen. Reuters meldde daarnaast dat honderden schepen en ongeveer 20.000 zeevarenden nog altijd vastzitten in de Golf, terwijl het verkeer door de zeestraat op 21 april grotendeels stil lag.

Volgens MARISKS deden onbekende afzenders zich in de berichten voor als Iraanse autoriteiten. Scheepvaartbedrijven moesten eerst documenten aanleveren, waarna “de vergoeding” in bitcoin of tether zou worden bepaald. Pas daarna zou een schip volgens het bericht op een afgesproken moment ongehinderd door de zeestraat kunnen varen. MARISKS noemt die berichten oplichting.

Juist die formulering maakt de zaak gevoelig. Dit gaat niet om een willekeurige phishingmail, maar om een betaalverzoek in crypto in een gebied waar reders en bemanningen al weken onder extreme druk opereren. De combinatie van oorlogsomstandigheden, beperkte doorvaart en onzekerheid over veiligheid maakt zulke berichten geloofwaardiger dan in normale marktomstandigheden. Die laatste duiding is een afleiding op basis van de Reuters-melding en de actuele situatie in de zeestraat.

De waarschuwing komt bovendien niet uit een rustige omgeving. Reuters meldde dat Iran de zeestraat op vrijdag 18 april kortstondig had geopend, waarna meerdere schepen probeerden te vertrekken. Daarbij zouden minstens twee schepen hebben gemeld dat Iraanse boten het vuur openden, waardoor zij moesten omkeren. MARISKS denkt dat ten minste één van de getroffen schepen mogelijk slachtoffer is geworden van deze fraude, al heeft Reuters dat niet onafhankelijk kunnen verifiëren.

Op woensdag 22 april werd de situatie opnieuw grimmiger. Reuters meldde dat ten minste drie containerschepen in de Straat van Hormuz onder vuur kwamen te liggen. Bij één schip raakte de brug zwaar beschadigd door geweervuur en raketgranaten; twee andere schepen meldden eveneens beschietingen, zonder gemelde gewonden. Dat onderstreept hoe lastig het is om in dit dossier fraude, dwang en reëel veiligheidsrisico nog scherp van elkaar te scheiden.

Bevestigd is dat MARISKS een waarschuwing heeft uitgegeven en dat Reuters die melding heeft gepubliceerd. Ook bevestigd is dat de doorvaart door Hormuz zwaar verstoord blijft en dat er nieuwe incidenten met beschietingen zijn gemeld. Niet bevestigd zijn het exacte aantal benaderde bedrijven, of er daadwerkelijk crypto is betaald en of een specifiek schip na betaling onder vuur is komen te liggen.

Juist daarom is dit verhaal publiceerbaar, maar alleen met een strakke verificatie-noot. De kern is niet dat er al bewezen grote cryptobetalingen zijn gedaan, maar dat oplichters in een acute geopolitieke crisis bitcoin en tether inzetten als betaalmiddel voor valse “clearance”. Dat is op zichzelf al een scherp signaal over hoe snel crypto opduikt waar fysieke toegang, angst en tijdsdruk samenkomen.