Wat betekent de recente AFM-waarschuwing richting crypto-aanbieders?

Crypto-aanbieders in Nederland gaan een scherpere fase in. De Autoriteit Financiële Markten waarschuwt dat reclame-uitingen en kosteninformatie nog te vaak onjuist, onduidelijk of misleidend zijn. De toezichthouder maakt daarbij ook iets anders duidelijk: de ruimte voor coulance is opgebruikt en partijen die de normen blijven schenden, moeten rekening houden met handhavende maatregelen.

De AFM onderzocht 33 cryptoactivadienstverleners. Bij 14 partijen stelde de toezichthouder significante tekortkomingen vast in reclame-uitingen. Op het vlak van kosteninformatie ging het om 19 partijen. Het gaat dus niet om een incidenteel probleem, maar om een patroon dat volgens de AFM nog altijd te breed in de sector zichtbaar is.

De kern van de kritiek is helder. Onder MiCAR moeten crypto-aanbieders correcte, heldere en niet-misleidende informatie geven. Ook moet informatie over kosten prominent op de website staan. Volgens de AFM schort het daar nog geregeld aan. Risico’s worden niet evenwichtig benoemd, termen als “veilig” of “gratis” worden gebruikt zonder voldoende duiding, en kosten zitten soms verstopt in algemene voorwaarden of blijken pas later in het proces zichtbaar.

Juist dat maakt deze waarschuwing relevant. Dit gaat niet alleen over reclame die wat te enthousiast is. Het gaat over de vraag of consumenten überhaupt een eerlijke indruk krijgen van wat ze kopen, welke risico’s ze lopen en wat handelen echt kost. De AFM noemt expliciet voorbeelden als claims over “veilig handelen” zonder duidelijke uitleg van de risico’s, en uitingen over commissievrij of gratis handelen zonder helder te zijn over bijkomende kosten of beperkingen.

De toon van de toezichthouder is ook harder dan eerder. AFM-bestuurder Hanzo van Beusekom zegt dat sommige partijen hun best doen, maar dat nog te veel CASPs achterblijven. De Nederlandse partijen die zijn geraakt door het onderzoek krijgen binnenkort een toezichtbrief. Voor tien internationale partijen die actief de Nederlandse markt bedienen, informeert de AFM de relevante nationale toezichthouders.

Daarmee verschuift het dossier van uitleg naar ingrijpen. De AFM zegt in het rapport dat zij risicogestuurd blijft monitoren en kan handhaven waar nodig. Het onderzoek wordt bovendien meegewogen in de beoordeling van vergunningaanvragen en in het doorlopende toezicht op de sector.

Voor crypto-bedrijven betekent dat concreet dat de marketingruimte kleiner wordt. Niet omdat crypto niet meer mag worden aangeboden, maar omdat de verpakking strakker onder toezicht komt te staan. Wie crypto nog presenteert als veilig, eenvoudig of goedkoop zonder de volledige context, begeeft zich steeds sneller op glad ijs. De AFM wil dat kosten vindbaar en volledig zijn en dat risico’s niet worden afgezwakt, zeker gezien de volatiliteit van cryptoactiva.

Voor gebruikers is dat in de kern goed nieuws, al wordt de boodschap minder glanzend. Wie in Nederland crypto koopt, mag verwachten dat informatie duidelijker wordt en dat kosten minder makkelijk wegvallen achter marketingtaal. Dat betekent niet dat risico’s verdwijnen. De AFM benadrukte eerder al dat handelen in crypto, ook onder toezicht, zeer risicovol blijft.

Opvallend is de timing. Terwijl de AFM harder optreedt tegen misleidende crypto-communicatie, breiden traditionele partijen hun gereguleerde crypto-aanbod juist uit. ABN AMRO maakte op 16 april bekend dat het Crypto ETP’s en Capital Protected Notes toevoegt aan zijn beleggingsaanbod in Nederland en andere Europese markten. Klanten kunnen daarmee binnen een gereguleerd kader indirect blootstelling krijgen aan onder meer bitcoin en ethereum. De bank benadrukt tegelijk dat crypto volatiel is, speculatief blijft en voor niet-professionele beleggers alleen toegankelijk is na een verplichte kennistoets.

Dat contrast zegt veel. Crypto verdwijnt niet uit de markt, maar de sector wordt wel harder gedwongen om zich te gedragen als een volwassen financiële industrie. Niet minder aanbod, wel minder ruimte voor vaagheid.

De AFM trekt de lijn strak. Te veel crypto-aanbieders geven nog steeds misleidende of onduidelijke informatie over risico’s en kosten. Met 14 onderzochte partijen die tekortschieten in reclame en 19 in kosteninformatie is de boodschap moeilijk te missen: de tijd van soepele uitleg is voorbij. Voor aanbieders betekent dat meer toezicht en een grotere kans op ingrijpen. Voor gebruikers betekent het hopelijk minder hype en meer helderheid.

Omdat veel crypto-aanbieders nog niet voldoen aan de Europese regels rond eerlijke en duidelijke communicatie.

Ze moeten transparanter zijn over risico’s en kosten en mogen geen misleidende claims meer maken.

Meer duidelijkheid, minder misleiding — maar ook minder “mooie beloftes”.

Nee, deze regels komen uit Europese wetgeving en gelden uiteindelijk in de hele EU.