Een telefoontje van een Nederlandssprekende nep-IT’er hielp bij de grote Odido-hack.
Politie en OM zien dezelfde menselijke zwakke plek terug bij jonge cybercriminelen die ook cryptovaluta stelen.
Het nieuwe
Cybercrimebeeld Nederland 2026 beschrijft een snelgroeiende westerse online subcultuur waarin geld en status samenkomen. Crypto is daarbij niet alleen doelwit, maar ook een belangrijke route voor criminele opbrengsten.
Hacker Com groeit van honderden naar duizenden leden
Politie en OM gebruiken Hacker Com als classificatie. Het gaat dus niet om één vaste organisatie met een bestuur of ledenlijst.
De groep valt binnen een bredere online gemeenschap die door opsporingsdiensten ‘de Com’ wordt genoemd. Die bestaat vooral uit kinderen en jongeren van 11 tot 25 jaar die elkaar vinden in Engelstalige online subculturen.
Binnen Hacker Com gaat het volgens het rapport over het algemeen om minderjarige mannen. Sinds 2018 groeide deze subgroep van honderden naar duizenden leden, vooral uit westerse landen.
Hun activiteiten lopen ver uiteen.
Politie en OM noemen online fraude, identiteitsfraude, doxing, sabotage, ransomware, handel in gestolen gegevens en diefstal van cryptovaluta. Sommige leden richten zich specifiek op phishing en SIM-swapping.
Geld is niet de enige beloning
Opvallend is dat financieel gewin maar één drijfveer vormt.
Status binnen chatgroepen telt eveneens zwaar. Wie kan aantonen dat hij een systeem binnendrong, data stal of veel geld buitmaakte, kan aanzien opbouwen.
Dat kan daders richting zwaardere feiten duwen.
Het rapport beschrijft een competitieve omgeving waarin leden elkaar niet alleen helpen. Ze stelen ook data, toegang tot systemen en crypto van elkaar.
Daarmee is de grens tussen mededader en volgend slachtoffer dun.
Crypto wordt rechtstreeks gestolen
Voor cryptobezitters zit het risico lang niet altijd in ingewikkelde code.
Politie en OM zien binnen Hacker Com juist minder technische aanvallen zoals phishing en SIM-swapping. Daarbij wordt eerst geprobeerd controle over accounts, telefoonnummers of inloggegevens te krijgen.
Dat kan rechtstreeks gevaar opleveren voor tegoeden bij een
crypto-exchange.
Bij SIM-swapping probeert een aanvaller bijvoorbeeld de controle over een telefoonnummer over te nemen. Sms-codes en herstelprocedures kunnen daarna tegen het slachtoffer worden gebruikt.
Bij een eigen
wallet ligt het zwakke punt ergens anders. Wie een private key of recovery phrase bemachtigt, kan volgens het rapport feitelijk bij de tegoeden, ongeacht op welk apparaat de wallet staat.
De aanval hoeft dus niet bij de blockchain te beginnen. Vaak moet eerst de mens, telefoon of accountbeveiliging breken.
Odido laat zien hoe weinig techniek soms nodig is
De hack bij Odido is daarvan een scherp Nederlands voorbeeld.
Bij de aanval werden gegevens van meer dan 6 miljoen klanten buitgemaakt. De politie zegt sterke aanwijzingen te hebben voor betrokkenheid van Nederlandse criminelen.
Kort voor de hack belde een Nederlandssprekende man met de klantenservice.
Hij deed zich voor als IT-medewerker. Via phishing werd vervolgens een medewerker misleid om inloggegevens af te staan, waarna de data kon worden gestolen.
Dat past precies bij het beeld dat politie en OM van Hacker Com schetsen.
Leden gebruiken gestolen datasets en openbare informatie om hun verhaal geloofwaardig te maken. Daarna benaderen ze mensen per mail, chat of telefoon.
De aanval begint dan niet met briljante code.
Hij begint met iemand overtuigen.
Crypto is daarna ook de geldroute
Cryptovaluta verschijnt in het rapport nog op een tweede plek.
Cybercriminelen ontvangen opbrengsten volgens politie en OM vaak rechtstreeks in crypto of zetten buit na een misdrijf om in digitale activa. Een deel van dat geld wordt vervolgens opnieuw gebruikt voor nieuwe aanvallen, witwasdiensten en andere criminele diensten.
Daar zit de aantrekkingskracht.
Crypto kan wereldwijd snel worden verplaatst zonder dat voor iedere transactie een bank nodig is. Transacties kunnen bovendien niet simpel door het slachtoffer worden teruggedraaid.
Maar “crypto is anoniem” is volgens het rapport te simpel.
Op veel openbare
blockchains blijft iedere transactie permanent zichtbaar. Zodra onderzoekers een walletadres aan een persoon kunnen koppelen, kan jaren aan historische activiteit opnieuw relevant worden.
Politie wil cryptogeld veel eerder volgen
Daarom willen politie en OM financieel onderzoek steviger verbinden aan cyberzaken.
Het rapport stelt dat cryptostromen vroeg in onderzoeken in kaart moeten worden gebracht. Opsporingsdiensten willen niet alleen daders vinden, maar ook hun vermogen afpakken en hun geldroutes verstoren.
Dat is in
Nederland juridisch mogelijk.
Het rapport beschrijft bijvoorbeeld een zaak waarin bijna €2 miljoen aan crypto kon worden afgepakt van een veroordeelde fraudeur.
Tegelijk is beslag op crypto lastiger dan een laptop meenemen.
Als een mededader elders nog over de recovery phrase beschikt, kan het geld opnieuw worden verplaatst. Opsporingsdiensten moeten daarom snel handelen wanneer sleutels worden gevonden.
2,5 miljoen Nederlanders werden online slachtoffer
De nieuwe dreiging komt bovenop een al grote hoeveelheid online criminaliteit.
In 2025 werd volgens het Cybercrimebeeld 17% van de Nederlandse bevolking slachtoffer van een vorm van online criminaliteit.
Dat komt neer op ongeveer 2,5 miljoen mensen die te maken kregen met cybercrime, online oplichting, fraude, bedreiging of intimidatie. In 2023 lag het aandeel nog op 16%.
Politie en OM verwachten bovendien dat AI aanvallen sneller en makkelijker schaalbaar maakt.
AI kan worden ingezet voor phishing, malware en het zoeken naar zwakke plekken. De techniek creëert volgens de opsporingsdiensten niet plotseling een compleet nieuwe vorm van cybercrime, maar kan bestaande methoden wel effectiever maken.
Voor cryptobezitters ligt de eerste verdediging vóór de transactie
Voor Nederlandse cryptogebruikers volgt daar een vrij nuchtere les uit.
Een sterke cryptografische wallet helpt weinig wanneer een recovery phrase via phishing wordt afgestaan. En een degelijk exchangeaccount blijft kwetsbaar wanneer een aanvaller via telefoonherstel of menselijke manipulatie toegang krijgt.
Gebruik daarom niet één controlelaag voor grote bedragen. Bescherm mail- en exchangeaccounts afzonderlijk, behandel onverwachte herstelverzoeken als verdacht en deel nooit een recovery phrase.
Juist de nieuwe generatie die politie en OM beschrijven maakt duidelijk waarom.
Hun voordeel zit niet altijd in betere code.
Soms hoeven ze alleen beter te liegen.