Nieuw onderzoek: $457 miljard aan crypto-activiteit mogelijk belastbaar, EU goed voor $125 miljard
Minstens $457 miljard aan on-chain crypto-activiteit was in 2025 mogelijk relevant voor belastingheffing. De Europese Unie was volgens nieuw onderzoek van Chainalysis goed voor $125,1 miljard.
Maar de nieuwe Europese DAC8-rapportage ziet lang niet alles automatisch.
Chainalysis schat dat gebeurtenissen die praktisch binnen het internationale CARF-raamwerk vallen slechts 14% van de geïdentificeerde on-chain activiteit vertegenwoordigen. De overige 86% zit onder meer bij DEX'en, directe wallettransacties, staking en betalingen.
EU komt uit op $125,1 miljard
Chainalysis onderzocht activiteit op zes grote netwerken: Bitcoin, Ethereum, Solana, Tron, BNB Smart Chain en Base.
Daarbij keek het bedrijf naar verschillende geldstromen.
Gerealiseerde handelswinsten werden meegenomen, net als inkomsten uit mining, staking en lending. Ook bepaalde cryptobetalingen telden mee.
Over heel 2025 kwam de berekende activiteit uit op minstens $457 miljard.
Noord-Amerika stond met $134,6 miljard bovenaan. De Europese Unie volgde met $125,1 miljard en Oost-Azië kwam uit op $54,7 miljard.
Dat maakt Europa een van de grootste gebieden in het onderzoek.
$457 miljard is geen belastingrekening
Hier zit de belangrijkste waarschuwing.
Chainalysis zegt niet dat over $457 miljard belasting is ontdoken.
Het bedrag is evenmin de hoeveelheid belasting die overheden nog kunnen innen.
Het gaat om potentially taxable activity: economische gebeurtenissen die afhankelijk van land, belastingregels en persoonlijke situatie gevolgen voor een aangifte kunnen hebben.
Een verkoop met winst kan bijvoorbeeld relevant zijn. Maar hoe die winst wordt behandeld, verschilt per land.
Hetzelfde geldt voor stakinginkomsten, mining en betalingen met crypto.
Werkelijke activiteit ligt waarschijnlijk hoger
Zelfs die $457 miljard is geen volledige telling.
Chainalysis noemt het bedrag zelf een ondergrens.
Het onderzoek volgt zes blockchains en neemt niet ieder transactietype, platform of netwerk mee. Bovendien is veel handel bij centrale cryptocurrency exchanges niet rechtstreeks zichtbaar op een publieke blockchain.
Wanneer twee klanten binnen dezelfde exchange met elkaar handelen, kan die transactie alleen in het interne orderboek worden verwerkt.
Er hoeft dan geen afzonderlijke on-chain transactie plaats te vinden.
Daardoor kan aanzienlijke economische activiteit buiten deze dataset vallen.
DAC8 krijgt vanaf dit jaar veel meer gegevens
Europa heeft tegelijkertijd zijn eigen informatiekanaal geopend.
DAC8 geldt sinds 1 januari 2026 voor de nieuwe rapportageperiode rond crypto.
Aanbieders moeten onder meer identificerende gegevens van relevante gebruikers verzamelen. Ook verschillende soorten omwisselingen en transfers moeten worden gerapporteerd.
Denk aan het omwisselen van euro's naar Bitcoin.
Ook crypto-naar-crypto-transacties kunnen binnen de rapportage vallen.
De regels veranderen daarmee vooral hoeveel informatie belastingdiensten automatisch ontvangen.
Ze creëren niet automatisch een nieuwe belasting voor iedere gemelde transactie.
Slechts 14% van on-chain activiteit valt praktisch binnen CARF
Juist daar wordt het Chainalysis-onderzoek interessant.
DAC8 bouwt voor crypto grotendeels voort op het Crypto-Asset Reporting Framework, oftewel CARF, van de OESO.
Volgens Chainalysis vertegenwoordigen CARF-relevante gebeurtenissen slechts ongeveer 14% van de totale on-chain activiteit die het bedrijf als mogelijk belastbaar identificeerde.
Dat betekent niet dat 86% buiten belastingheffing valt.
Het betekent dat die activiteit niet automatisch via dezelfde rapportagestroom van een centrale aanbieder bij een belastingdienst terechtkomt.
Dat verschil is groot.
DEX-handel vormt een van de gaten
Een duidelijk voorbeeld is DeFi.
Een gebruiker kan tokens rechtstreeks via een decentraal handelsprotocol wisselen zonder dat een traditionele exchange de order verwerkt.
Veel van die DEX-activiteit ligt volgens Chainalysis praktisch buiten CARF.
Hetzelfde geldt voor verschillende vormen van peer-to-peeractiviteit.
Ook miningopbrengsten, staking, lending en veel cryptobetalingen worden niet rechtstreeks door CARF als afzonderlijke inkomstenstroom gerapporteerd.
Dat maakt de blockchain zelf belangrijker voor controle.
Een privéwallet is niet automatisch onzichtbaar
Ook self-custody verdient nuance.
Wie crypto in een eigen wallet bewaart, gebruikt geen centrale partij die iedere interne handeling doorstuurt naar de belastingdienst.
Maar dat betekent niet dat de transacties verdwijnen.
Op een publieke blockchain blijven transfers zichtbaar.
Wanneer crypto later vanuit zo'n privéwallet naar een rapporterende exchange wordt verstuurd, kan bovendien informatie over die transfer binnen CARF of DAC8 beschikbaar komen.
Het eerdere transactiepad wordt daardoor niet automatisch onderdeel van de rapportage.
Het kan wel via blockchainanalyse worden onderzocht.
Belastingdiensten krijgen een kostprijsprobleem
Chainalysis wijst daarbij op nog een lastig punt: de aankoopprijs.
Stel dat iemand Ethereum koopt bij platform A, daarna naar een eigen wallet stuurt en jaren later via platform B verkoopt.
Platform B ziet de verkoop.
Maar het weet niet noodzakelijk hoeveel die gebruiker oorspronkelijk voor de ETH betaalde.
Dat maakt een correcte winstberekening lastiger.
CARF rapporteert bovendien geaggregeerde gegevens en geen volledige transactiegeschiedenis waarmee automatisch iedere fiscale kostprijs kan worden gereconstrueerd.
Daar kan blockchainanalyse aanvullende informatie leveren.
Nederland verzamelt gegevens sinds 1 januari
Voor Nederlandse gebruikers is dit geen toekomstplan meer.
De Belastingdienst bevestigt dat cryptodienstverleners sinds 1 januari 2026 de vereiste klant- en transactiegegevens moeten bijhouden.
De eerste rapportage over 2026 moet uiterlijk op 31 januari 2027 binnen zijn.
Daarna volgt die rapportage jaarlijks.
De Belastingdienst zegt expliciet dat DAC8 niets verandert aan de fiscale behandeling van crypto voor burgers. De extra gegevens worden onder meer gebruikt om aangiften te controleren.
Dat onderscheid voorkomt een veelgemaakte fout.
Rapportage is niet hetzelfde als belastingplicht.
Ook buitenlandse exchanges kunnen zichtbaar worden
DAC8 is bovendien Europees.
Daarom hoeft een Nederlandse gebruiker niet per se bij een Nederlandse aanbieder te zitten voordat informatie internationaal kan worden gedeeld.
Lidstaten wisselen de gerapporteerde gegevens onderling uit wanneer gebruikers fiscaal in een ander EU-land wonen.
Een Nederlandse gebruiker bij een aanbieder die vanuit een andere lidstaat rapporteert, kan daardoor alsnog bij de Nederlandse Belastingdienst terechtkomen.
Dat is juist het doel van de regeling.
Crypto beweegt makkelijk over grenzen. De belastinginformatie moet dat ook kunnen.
België heeft DAC8 nu eveneens in nationale wet staan
België heeft de Europese regels dit jaar formeel omgezet.
De wet dateert van 16 maart 2026 en werd op 1 april gepubliceerd.
De Belgische FOD Financiën heeft daarvoor een speciale CARF/DAC8-omgeving geopend voor rapporterende cryptodienstverleners.
Ook België verzamelt daarmee informatie over relevante cryptogebruikers en transacties voor automatische internationale uitwisseling.
Voor het eerste rapportagejaar gaat het om 2026.
Op EU-niveau moeten belastingdiensten de ontvangen informatie binnen negen maanden na het kalenderjaar met relevante andere lidstaten delen. Voor 2026 betekent dat uiterlijk 30 september 2027.
Stablecoins en betalingen maken het nog breder
Het onderzoek kijkt bovendien verder dan cryptohandel.
Chainalysis neemt ook cryptobetalingen mee en noemt stablecoinbetalingen een grote, internationaal verspreide categorie in zijn belastingonderzoek.
Dat wordt relevanter naarmate stablecoins vaker worden gebruikt voor betalingen, salarisachtige inkomsten of internationale transfers.
Niet iedere verplaatsing creëert automatisch belasting.
Maar het aantal mogelijke economische gebeurtenissen wordt groter wanneer crypto niet alleen wordt gekocht en verkocht, maar ook wordt verdiend, uitgeleend en uitgegeven.
Daarmee wordt alleen exchange-data steeds minder voldoende.
86% betekent vooral meer onderzoekswerk
Het meest opvallende cijfer blijft daarom die 86%.
Niet omdat dat deel automatisch verborgen of onbelast is.
Juist niet.
Het laat zien hoeveel mogelijk relevante on-chain activiteit volgens Chainalysis buiten de praktische automatische CARF-stroom valt.
Voor belastingdiensten ontstaat daarmee een tweede laag.
DAC8 levert gestandaardiseerde informatie van aanbieders. Blockchainanalyse kan daarna worden gebruikt om aanvullende geldstromen rond wallets, DEX'en en andere on-chain toepassingen te onderzoeken.
Voor gebruikers verandert daardoor vooral één aanname.
Een transactie die niet automatisch door een exchange wordt gerapporteerd, is niet hetzelfde als een transactie die niet meer te reconstrueren is.
DAC8 geeft belastingdiensten straks veel meer data. De openbare blockchain kan vertellen wat daarvoor en daarna gebeurde.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
