Nederlandse rechter trekt grens: losse cryptohandel is niet automatisch inkomen bij bijstand
Een opname van Bitvavo naar je bankrekening is niet automatisch inkomen. De hoogste Nederlandse bestuursrechter trekt in een nieuwe cryptozaken een duidelijke grens voor mensen met bijstand.
Wie incidenteel met eigen geld crypto koopt en later verkoopt, verandert volgens de rechter in beginsel alleen de vorm van zijn vermogen. Maar wie honderden keren handelt, moet die activiteit wel bij de gemeente melden.
Rechter maakt onderscheid tussen bezit en handel
De Centrale Raad van Beroep deed op 18 augustus een tussenuitspraak in een zaak tegen de gemeente Leeuwarden.
De uitspraak werd op 3 september gepubliceerd.
De Raad zegt daarin dat iemand die af en toe met eigen geld crypto koopt en later verkoopt niet automatisch inkomen ontvangt.
Geld wordt dan omgezet in crypto en eventueel later weer terug in geld.
Dat is volgens de rechter in beginsel een vermogensmutatie.
Losse transacties hoeven niet altijd gemeld te worden
De formulering van de Raad is opvallend duidelijk.
Incidenteel kopen en verkopen met eigen middelen valt onder wat de rechter algemeen gangbaar vermogensbeheer noemt.
Zulke transacties zijn op zichzelf niet van invloed op het recht op bijstand.
Daarom hoeft van die incidentele handelsactiviteit ook niet automatisch melding te worden gedaan.
Het verschil zit niet alleen in winst of verlies, maar vooral in omvang, duur en hoe vaak iemand handelt.
Dat maakt deze uitspraak relevant voor mensen die een kleine hoeveelheid crypto bezitten zonder voortdurend te traden.
Cryptobezit blijft wel vermogen
Dat betekent niet dat crypto buiten de Participatiewet valt.
De waarde van cryptovaluta telt volgens de Raad gewoon mee als vermogen.
Stijgt die waarde sterk en komt het totale vermogen daardoor boven de toegestane vermogensgrens, dan moet dat wel bij de gemeente worden gemeld.
Dezelfde scheiding geldt dus voor iemand die crypto via een crypto-exchange bewaart of zelf beheert in een wallet.
Bezitten is één vraag.
Actief handelen is een tweede.
Deze man handelde veel te vaak voor die uitzondering
De zaak in Leeuwarden zat ver buiten de categorie incidenteel handelen.
De man ontving sinds februari 2019 bijstand en gebruikte tussen 13 januari 2021 en 17 februari 2022 een Bitvavo-account.
Uit het transactieoverzicht bleek dat hij zich op meer dan 130 dagen met koop- en verkooptransacties bezighield.
Volgens de gemeente vonden op ongeveer 600 verschillende tijdstippen transacties plaats.
De Raad vond daarom dat zijn gedrag verder ging dan normaal vermogensbeheer.
Hij had die activiteiten uit eigen beweging moeten melden.
Verlies betekent niet dat meldplicht verdwijnt
De man voerde aan dat hij geen inkomsten had verdiend.
Hij had volgens zijn eigen berekening juist verlies geleden.
Dat argument hielp hem niet bij de vraag of hij zijn handelsactiviteiten had moeten melden.
De rechter kijkt daarbij niet alleen naar het eindresultaat.
Ook activiteiten die uiteindelijk verlies opleveren, kunnen door hun omvang en herhaling gericht zijn op het verkrijgen van inkomsten uit vermogen.
Daarom blijft de meldplicht bestaan.
Gemeente rekende €15.017 aan opnames als inkomen
Vervolgens ging Leeuwarden volgens de Raad zelf te kort door de bocht.
De man schreef in de onderzochte periode in totaal €15.017,97 van Bitvavo over naar zijn ING-rekening.
De gemeente behandelde die opnames als inkomsten.
Daartegenover stond echter €17.118,50 die vanaf de ING-rekening naar Bitvavo was overgemaakt.
De man stelde daarom dat sprake was van het heen en weer verplaatsen van zijn eigen geld en niet van €15.017,97 aan nieuw inkomen.
Terugvordering van €8.922 staat nog niet definitief vast
Leeuwarden had de bijstand over meerdere maanden herzien of ingetrokken.
In totaal vorderde de gemeente €8.922,56 terug.
Daarnaast werd een boete van €645,26 opgelegd.
Die bedragen zijn na deze tussenuitspraak niet automatisch definitief.
De Raad vindt dat de gemeente onvoldoende heeft uitgelegd waarom het recht op bijstand niet nauwkeurig kon worden vastgesteld.
Vijftig pagina's aan transacties lagen al op tafel
Dat oordeel is belangrijk.
De man had een transactieoverzicht van ongeveer vijftig pagina's aangeleverd.
Volgens de Raad bevatte dat overzicht alle relevante cryptoactiviteiten uit de onderzochte periode.
Toch had de gemeente niet gericht onderzocht waarom die gegevens onvoldoende zouden zijn om per maand vast te stellen hoeveel inkomen uit vermogen er werkelijk was.
Dat maakt de eerdere beslissing onvoldoende zorgvuldig en onvoldoende gemotiveerd.
De gemeente moet nu opnieuw rekenen.
Aankoop van crypto is geen gewone kostenpost
De Raad corrigeert nog een tweede onderdeel van de gemeentelijke redenering.
Leeuwarden wilde aankoopbedragen van crypto behandelen als zogenoemde verwervingskosten.
Dat zijn kosten die iemand maakt om inkomen te verdienen.
De rechter wijst die vergelijking af.
Wie crypto koopt, betaalt volgens de Raad niet simpelweg een kostenpost. Er wordt een vermogensbestanddeel — geld — omgezet in een ander vermogensbestanddeel.
Crypto.
De aankoopbedragen mogen daarom niet zomaar buiten de berekening worden gehouden.
Bijstand wordt per maand bekeken
Voor de nieuwe berekening moet Leeuwarden bovendien rekening houden met het feit dat bijstand in beginsel per maand wordt vastgesteld.
De gemeente moet aan de hand van het Bitvavo-overzicht bepalen welk recht de man iedere maand daadwerkelijk had.
Lukt een exacte berekening echt niet, dan moet het college uitleggen waarom en kan mogelijk een schatting volgen.
Dat is iets heel anders dan simpelweg iedere opname naar de bankrekening als inkomen tellen.
Ook boete van €645 blijft voorlopig open
De rechter stelt wel vast dat de man zijn inlichtingenplicht heeft geschonden.
Zijn handel was te omvangrijk en te terugkerend om als incidenteel te gelden.
Daarmee is de basis voor verdere beoordeling van de boete aanwezig.
Maar omdat eerst opnieuw moet worden vastgesteld wat de gevolgen voor zijn bijstand waren, houdt de Raad ook de definitieve beslissing over de boete aan.
Leeuwarden krijgt twaalf weken om de gebreken in zijn besluiten te herstellen.
Uitspraak geldt niet automatisch voor iedere uitkering
Daar zit voor lezers nog een belangrijke beperking.
Deze zaak gaat specifiek over bijstand en de Participatiewet.
De uitspraak bepaalt dus niet automatisch hoe crypto wordt behandeld bij iedere andere uitkering, toeslag of sociale regeling.
Ook geeft de rechter geen vast aantal trades waaronder iemand altijd veilig zit.
Er bestaat geen regel dat bijvoorbeeld tien of twintig cryptotransacties automatisch incidenteel zijn.
De beoordeling hangt af van omvang, duur en herhaling.
Elke exchange-opname als inkomen tellen gaat te ver
De uitspraak trekt daarmee aan beide kanten een grens.
Een bijstandsgerechtigde kan honderden cryptotransacties niet verzwijgen met het argument dat uiteindelijk verlies is geleden.
Maar een gemeente kan evenmin alleen kijken naar geld dat vanaf een handelsplatform op een bankrekening verschijnt en dat vervolgens volledig als inkomen rekenen.
Voor mensen met bijstand is de praktische scheiding helder: crypto kan vermogen zijn, waardestijging kan de vermogensgrens raken en structurele handel moet worden gemeld.
Een losse verkoop van eigen crypto is alleen niet ineens salaris.
En precies dat onderscheid moet Leeuwarden nu opnieuw in zijn berekening verwerken.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
