Nederlandse pensionado verliest €122.000 door cryptofraude
Een advertentie met Geert Wilders eindigde voor een gepensioneerde ingenieur uit Kerkdriel in een verlies van €122.000.
De politicus had niets met de belegging te maken. Zijn naam en beeld werden gebruikt om vertrouwen te wekken, waarna het slachtoffer terechtkwam bij een professioneel ogend platform voor vermeende cryptobeleggingen.
Achter de schermen draaide een heel andere machine: nepwinsten, callcenters en software waarmee beleggers konden geloven dat hun geld groeide.
Wilders was het lokmiddel
De man, in de berichtgeving Hans genoemd, zag online een advertentie waarin cryptobeleggingen werden aangeprezen met Wilders.
Dat patroon is bekend bij Nederlandse fraudebestrijders.
De Fraudehelpdesk waarschuwde dit jaar opnieuw dat namen en beelden van bekende Nederlanders zonder toestemming worden gebruikt in advertenties voor valse beleggingen. Wie klikt, komt geregeld op nagebouwde nieuwspagina's of handelswebsites terecht.
De AFM noemt het zelfs expliciet de bekende-Nederlander-truc.
Een vertrouwd gezicht moet de eerste twijfel wegnemen. Daarna volgt vaak snel telefonisch contact met iemand die zich als broker, analist of accountmanager presenteert.
€122.000 verdwijnt achter professioneel dashboard
Hans kwam na zijn reactie in contact met mensen die zich voordeden als professionele begeleiders.
Op het handelsplatform zag hij beleggingen en rendementen. Ook de persoonlijke begeleiding moest het gevoel geven dat er werkelijk voor hem werd gehandeld.
Uiteindelijk maakte hij in totaal €122.000 over.
De cijfers op het scherm bleken geen bewijs dat zijn geld daadwerkelijk in Bitcoin of andere crypto werd belegd.
Dat onderscheid is bij dit soort fraude belangrijk.
Een digitaal dashboard kan ieder gewenst saldo tonen zonder dat daar echte transacties tegenover staan.
Nepwinst is onderdeel van het verdienmodel
Internationale opsporingsdiensten zien dezelfde werkwijze al jaren.
Eurojust beschreef zaken waarin fraudeurs professionele handelswebsites en callcenters gebruikten. Slachtoffers kregen eerst fictieve winsten te zien en werden daarna aangemoedigd om steeds grotere bedragen over te maken.
Soms werd zelfs een klein bedrag terugbetaald.
Dat lijkt voor de fraudeur tegenstrijdig, maar kan het vertrouwen juist versterken.
Wie eenmaal €500 heeft kunnen opnemen uit een zogenaamd succesvol account, is mogelijk sneller bereid daarna tienduizenden euro's te storten.
Het kleine bedrag functioneert dan als lokaas.
Software kon de werkelijkheid nabootsen
In de zaak rond Hans speelt de Israëlische softwareleverancier Airsoft Technologies een belangrijke rol.
De software kon worden gebruikt om online handelsplatforms op te zetten waarop gebruikers koersgrafieken, posities, rendementen en accountbalansen zagen.
Volgens de Duitse strafzaak konden dergelijke omgevingen handelsresultaten tonen terwijl de voorgespiegelde transacties helemaal niet op die manier plaatsvonden.
Voormalig Airsoft-topman Shay Benhamou werd in Duitsland tot vier jaar gevangenisstraf veroordeeld voor zijn rol bij de frauduleuze activiteiten.
Dat laat zien hoe professioneel de technische laag achter dergelijke scams kan zijn.
Dit zijn niet noodzakelijk websites die na drie klikken uit elkaar vallen.
Ze kunnen eruitzien als echte brokers.
Crypto kan vooral decor zijn
Het woord crypto leidt daarbij gemakkelijk af.
Een nepplatform kan zeggen dat het namens een slachtoffer handelt in Bitcoin, forex, contracts for difference of andere financiële producten.
Dat betekent niet dat die transacties werkelijk bestaan.
Bij echte cryptotransacties kan vaak een adres of transactie op de blockchain worden gecontroleerd.
Een regel met “+18,4% winst” op een onbekend dashboard bewijst niets.
De politie waarschuwde dit jaar nog duizenden Nederlanders voor boilerroomfraude waarbij nepadvertenties met bekende Nederlanders naar nep-cryptoplatforms leiden.
Callcenter maakt fraude persoonlijk
De technologie is maar één helft van de aanval.
De andere helft is menselijk.
Slachtoffers krijgen vaak een vaste contactpersoon die vriendelijk belt, vragen beantwoordt en steeds meer vertrouwen opbouwt.
Bij Hans speelde onder meer iemand die zich als Britse portfoliomanager presenteerde een rol.
Dat persoonlijke contact maakt de fraude veel krachtiger dan een losse phishingmail.
De fraudeur weet hoeveel geld iemand al heeft ingelegd, welke twijfels spelen en welke argumenten eerder werkten.
Daar kan ieder volgend gesprek op worden aangepast.
Internationale netwerken maken opsporing lastig
Ook de geografische spreiding past bij eerdere grote onderzoeken.
Eurojust heeft verschillende zaken ondersteund waarbij handelswebsites, betaalstromen en callcenters over meerdere landen waren verdeeld. Bij één groot onderzoek werden vijftien callcenters doorzocht en spraken autoriteiten over honderdduizenden mogelijke slachtoffers wereldwijd.
Bij een andere operatie werden honderden websites gebruikt om beleggers richting frauduleuze investeringen te sturen.
Voor slachtoffers betekent dit dat de persoon aan de telefoon, het bedrijf op de website en de rekening waarop het geld eindigt zich allemaal in andere landen kunnen bevinden.
Dat maakt terughalen lastig.
Een saldo is geen bezit
Daar zit misschien de belangrijkste les uit de zaak.
Wie €200.000 op een scherm ziet staan, bezit niet automatisch €200.000.
Bij een gereguleerd financieel bedrijf bestaan controles rond klantgelden, transacties en administratie.
Bij een nepplatform bepaalt de fraudeur wat de gebruiker ziet.
Een groene koersgrafiek kan worden verzonnen.
Een winstpercentage kan worden aangepast.
Zelfs een knop met “withdraw” bewijst niet dat het geld ergens beschikbaar staat.
Pas wanneer activa werkelijk onder controle van de gebruiker staan of via een verifieerbare financiële instelling kunnen worden opgenomen, krijgt zo'n saldo betekenis.
Pas op wanneer opname ineens geld kost
Veel fraude wordt zichtbaar zodra het slachtoffer geld terug wil.
Dan verschijnt plots een nieuwe voorwaarde.
Er moet eerst belasting worden betaald. Of een verificatiefee. Een verzekeringsbedrag. Kosten om een account vrij te geven.
De AFM noemt het moeten betalen van extra kosten voordat geld kan worden teruggeboekt expliciet als rode vlag.
Wie op dat moment opnieuw betaalt, vergroot meestal alleen zijn verlies.
Een legitieme winst wordt niet geloofwaardiger omdat eerst nog duizenden euro's naar een onbekende rekening moeten.
Daarna kan dezelfde slachtofferlijst opnieuw geld waard zijn
Ook na ontdekking stopt het risico niet.
Slachtoffers van beleggingsfraude worden geregeld opnieuw benaderd door partijen die zeggen het verdwenen geld te kunnen terughalen.
Dan volgen claims over advocaten, belastingen of een cryptowallet waarin het verdwenen vermogen zogenaamd klaarstaat.
Weer moet eerst worden betaald.
Fraudeurs weten op dat moment iets waardevols: deze persoon heeft al geld verloren en wil het sterk terug.
Die informatie kan zelf opnieuw worden verkocht of gebruikt.
Kleine controle vóór betaling kan veel ellende voorkomen
Wie via een online advertentie bij een beleggingsplatform terechtkomt, kan vóór de eerste storting een aantal zaken controleren.
Staat het bedrijf in de registers van de AFM? Is duidelijk welke juridische onderneming achter de website zit? Kan onafhankelijk worden vastgesteld waar het geld wordt bewaard? Wordt iemand onder druk gezet om snel meer te storten?
Ook een bekende Nederlander in een advertentie is juist reden voor extra controle.
De Fraudehelpdesk adviseert zulke beleggingsadvertenties met bekende personen niet als bewijs van betrouwbaarheid te gebruiken.
Bij crypto geldt hetzelfde voor een vermeende samenwerking met een bekende crypto-exchange.
Een logo op een website kost een fraudeur vrijwel niets.
Hans verloor echt geld aan fictieve winst
Dat is uiteindelijk de harde tegenstelling in Kerkdriel.
De winst op het scherm was manipuleerbaar.
De €122.000 die Hans overmaakte was echt.
Crypto gaf de fraude een modern verhaal, Wilders leverde herkenbaarheid en de handelssoftware leverde een overtuigend decor.
Maar het mechanisme erachter is ouder: vertrouwen opbouwen, winst voorspiegelen en het slachtoffer steeds verder laten betalen.
Bij online beleggingsfraude is daarom niet de mooiste koersgrafiek het belangrijkste bewijs. Het is de vraag of onafhankelijk kan worden vastgesteld waar je geld werkelijk staat.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
