Kifid: ASN hoeft €322.420 na bitcoinbetalingen niet te vergoeden
€322.420 verdween nadat oplichters een ASN-klant betalingen naar Bitonic en Britse rekeningen lieten uitvoeren. Toch hoeft ASN Bank de schade volgens Kifid niet te vergoeden.
De bank had verdachte betalingen naar de cryptodienst zelfs tijdelijk tegengehouden. De klant wist die blokkade echter opgeheven te krijgen met een verhaal dat hij vooraf met de fraudeurs had geoefend.
Dat detail werd beslissend.
Fraudeurs laten slachtoffer zelf betalingen uitvoeren
De fraude speelde tussen 16 april en 6 mei 2025.
Een van de twee rekeninghouders werd benaderd door personen die zich voordeden als bankmedewerkers. Zij overtuigden hem onder meer om software voor hulp op afstand op zijn telefoon te installeren.
Daarna moest hij een account openen bij Bitonic.
Vervolgens maakte hij vanaf de gezamenlijke betaal- en spaarrekening in meerdere transacties in totaal €322.420 over naar Bitonic en twee Britse rekeningnummers.
De betalingen werden uitgevoerd met zijn eigen digipass.
Volgens het uitsprakenregister van Kifid was dat juridisch doorslaggevend.
Zelf op de knop drukken verandert de zaak
Bij betalingsfraude maakt de wet een belangrijk onderscheid.
Wanneer een fraudeur zonder toestemming geld van een rekening haalt, kan sprake zijn van een niet-toegestane betaling.
Hier gebeurde iets anders.
De klant gaf zelf toestemming voor de overboekingen via het afgesproken beveiligingsmiddel. Dat hij dit deed omdat oplichters hem manipuleerden, verandert volgens de lijn van Kifid niet automatisch de juridische status van die betalingen.
Het waren toegestane betalingstransacties.
ASN hoeft het verdwenen bedrag daardoor niet simpelweg terug te boeken.
Kifid heeft die scheidslijn eerder ook uitgelegd in zijn informatie over betalingen aan oplichters.
ASN zag de bitcoinbetalingen wél
Dat betekent niet dat ASN niets deed.
De bank hield twee opvallende betalingen richting Bitonic aanvankelijk tegen. Een medewerker nam telefonisch contact op met de klant om te controleren wat er gebeurde.
Daar kwam de fraude opvallend dicht bij mislukken.
De klant vertelde echter dat hij zelf in Bitcoin wilde investeren. Hij verwees daarbij onder meer naar geopolitieke onrust en lage spaarrentes.
Ook zei hij zelfstandig een account bij Bitonic te hebben geopend.
ASN gaf de rekeningen daarna weer vrij.
Het verhaal was vooraf geoefend
Uit de latere aangifte kwam een pijnlijk detail naar voren.
De fraudeurs hadden met de klant geoefend wat hij moest zeggen wanneer de echte bank vragen zou stellen.
Hij moest juist níet vertellen dat iemand hem instructies gaf.
Daardoor kreeg ASN tijdens zijn eigen controle informatie die erop wees dat de klant bewust een persoonlijke bitcoinbelegging uitvoerde.
Kifid vindt dat de bank onder die omstandigheden op zijn verklaringen mocht vertrouwen.
Dat raakt rechtstreeks aan de zorgplicht.
Bank hoeft niet iedere betaling vooraf tegen te houden
De klanten stelden dat ASN de transacties had moeten blokkeren en zo de schade had moeten voorkomen.
Kifid gaat daar niet in mee.
Een bank heeft geen algemene plicht om iedere betaling van klanten vooraf inhoudelijk te controleren. Dat kan anders worden wanneer de bank daadwerkelijk weet dat sprake is van ongebruikelijk betalingsverkeer én bekend is met het gevaar voor de klant.
Kifid beschrijft die vaste lijn ook in zijn uitleg over ongeautoriseerde betalingen.
ASN zag hier genoeg reden om in te grijpen.
Daarom belde de bank.
Maar juist tijdens dat onderzoek vertelde de klant een ingestudeerd en onjuist verhaal. Volgens de commissie kon ASN daardoor niet weten welk gevaar werkelijk achter de betalingen zat.
Bitonic is niet de partij waarover Kifid oordeelt
De naam Bitonic springt in deze zaak snel in het oog.
Dat maakt de Nederlandse cryptodienst echter niet automatisch verantwoordelijk voor de fraude.
Bitonic was een bestemming waarnaar geld werd gestuurd nadat oplichters het slachtoffer hadden laten registreren. De klacht bij Kifid richtte zich tegen ASN Bank en de vraag of die bank de schade had moeten voorkomen of vergoeden.
De uitspraak zegt dus niet dat Bitonic de fraude organiseerde of daarvoor aansprakelijk is.
Dat onderscheid is belangrijk.
Na aankoop kan Bitcoin verder naar andere adressen worden verstuurd. Wie controle over zo'n transactie of zijn wallet weggeeft, kan betalingen niet op dezelfde manier laten terugdraaien als een gewone bankoverschrijving.
Ook coulance levert geen €322.420 op
De slachtoffers deden daarnaast een beroep op coulance.
Ook daar kregen zij geen gelijk.
Kifid keek mee naar de rol die de klant zelf speelde bij het ontstaan van de schade. Dat gebeurde niet omdat hij bewust met de fraudeurs samenwerkte, maar omdat zijn onware verklaringen ASN verhinderden de werkelijke situatie te herkennen.
De commissie vond het daardoor niet onaanvaardbaar dat de bank ook buiten haar wettelijke aansprakelijkheid geen €322.420 uitkeert.
Dat is een harde uitkomst voor slachtoffers die duidelijk zijn gemanipuleerd.
Maar juridisch draait de zaak uiteindelijk om iets anders dan de vraag wie het slachtoffer was.
ASN ontdekte afwijkend betalingsgedrag, blokkeerde transacties en stelde vragen. Vervolgens kreeg de bank van haar eigen klant precies het antwoord waarmee de blokkade kon verdwijnen.
Voor cryptobetalingen is dat de waarschuwing die blijft hangen: wanneer de echte bank belt en een fraudeur heeft verteld wat je tegen die bank moet zeggen, is die ingestudeerde verklaring zelf een alarmsignaal.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
